Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինԱյլ առարկաներ
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1991, Ապրիլ, թիվ 5)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-20Մաթեմատիկա
Multi-wavelength properties of starburst galaxies
Այս գիրքը նվիրված է աստղառատ գալակտիկաների՝ հատկապես ինտենսիվ աստղառաջացման փուլում գտնվող համակարգերի, բազմալիքային ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է տարբեր էլեկտրամագնիսական տիրույթներում ստացված դիտողական տվյալների համադրմամբ բացահայտել նման գալակտիկաների կառուցվածքը, ֆիզիկական հատկությունները, աստղառաջացման գործընթացները և դրանցում տեղի ունեցող էներգետիկ երևույթները։ Ուսումնասիրության հիմքում այն գաղափարն է, որ աստղառաջացումն ամբողջությամբ հասկանալու համար անհրաժեշտ է դիտարկել գալակտիկան ոչ թե մեկ առանձին ալիքի երկարությամբ, այլ ռադիոալիքներից և ինֆրակարմիր ճառագայթումից մինչև օպտիկական, ուլտրամանուշակագույն և ռենտգենյան տիրույթներ ստացված տեղեկությունների ամբողջությունը։ Գրքում քննարկվում են երիտասարդ և զանգվածեղ աստղերի ձևավորման արագությունները, աստղաստեղծ շրջանների տարածական բաշխումը, միջաստղային գազի և փոշու դերը, փոշու կողմից աստղերի ճառագայթման կլանումն ու դրա հետագա վերաճառագայթումը ինֆրակարմիր տիրույթում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև գազային և փոշային միջավայրի ֆիզիկական պայմաններին, աստղային քամիներին, գերնոր աստղերի պայթյուններին և դրանց ազդեցությանը գալակտիկայի միջաստղային միջավայրի վրա։ Բազմալիքային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել միմյանց լրացնող դիտողական ցուցանիշներ և ավելի ճշգրիտ գնահատել աստղառաջացման ինտենսիվությունը, գալակտիկաների էներգետիկ բյուջեն, աստղային բնակչությունների հատկությունները և ակտիվության աղբյուրները։ Քննարկվում են նաև այն խնդիրները, որոնք առաջանում են դիտողական տվյալների մեկնաբանման ժամանակ, օրինակ՝ փոշու ուժեղ կլանումը, տարբեր ճառագայթային բաղադրիչների խառնուրդը և այն հանգամանքը, որ նույն ֆիզիկական գործընթացը տարբեր ալիքների երկարություններում կարող է դրսևորվել տարբեր կերպ։ Գիրքը կարևոր է նաև աստղառատ գալակտիկաների և ակտիվ գալակտիկական միջուկներ ունեցող համակարգերի տարբերակման տեսանկյունից, քանի որ որոշ դեպքերում ուժեղ ճառագայթումը կարող է պայմանավորված լինել ոչ միայն աստղերի ձևավորմամբ, այլև գալակտիկայի կենտրոնում գտնվող ակտիվ գերզանգվածային սև խոռոչով։ Նյութը ցույց է տալիս, թե ինչպես են տարբեր դիտողական մեթոդները միասին օգտագործվում գալակտիկաների էվոլյուցիան ուսումնասիրելու համար և ինչ դեր կարող են ունենալ ինտենսիվ աստղառաջացման փուլերը գալակտիկաների զարգացման ընդհանուր պատմության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը խորքային գիտական ուսումնասիրություն է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են գալակտիկաների ֆիզիկայով, աստղառաջացման գործընթացներով, միջաստղային միջավայրով և ժամանակակից դիտողական աստղագիտության բազմալիքային մեթոդներով։
Թարմացվել է՝ 2026-09-14Տնտեսագիտություն
Պետական բյուջեի հարկային մուտքերի հետազոտումը և դրանց մեծացման ուղիները
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է պետական բյուջեի հարկային մուտքերի ձևավորման, կառուցվածքի և դինամիկայի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց ավելացման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական բյուջեի եկամուտների կարևորագույն բաղադրիչներից մեկի՝ հարկային մուտքերի դերն է, քանի որ դրանց միջոցով պետությունը ֆինանսավորում է հանրային ծառայությունները, սոցիալական ծրագրերը, ենթակառուցվածքների զարգացումը, պետական կառավարման համակարգի գործունեությունը և տնտեսության զարգացմանն ուղղված տարբեր միջոցառումներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարկային եկամուտների հիմնական տեսակները՝ ավելացված արժեքի հարկը, շահութահարկը, եկամտային հարկը, ակցիզային հարկերը, մաքսային և այլ հարկային վճարները, դրանց տեսակարար կշիռը բյուջեի ընդհանուր եկամուտներում և փոփոխությունները տարբեր ժամանակահատվածներում։ Կարևոր խնդիր է հարկային մուտքերի ձևավորման վրա ազդող տնտեսական գործոնների բացահայտումը։ Դրանց ծավալը պայմանավորված է տնտեսական ակտիվության մակարդակով, արտադրության և ծառայությունների ծավալներով, զբաղվածությամբ, աշխատավարձերի չափով, սպառման մակարդակով, ներմուծման ու արտահանման ծավալներով, ձեռնարկությունների շահութաբերությամբ և հարկային օրենսդրության առանձնահատկություններով։ Տնտեսական աճի պայմաններում հարկման բազայի ընդլայնումը սովորաբար ստեղծում է պետական բյուջեի հարկային եկամուտների ավելացման հնարավորություններ, սակայն այդ կապը կախված է նաև հարկային վարչարարության արդյունավետությունից և ստվերային տնտեսության ծավալից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է հարկային բեռի և հարկային մուտքերի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հարկային դրույքաչափերի բարձրացումը ինքնին միշտ չէ, որ հանգեցնում է բյուջեի եկամուտների համաչափ աճի։ Չափազանց բարձր հարկային բեռը կարող է խթանել հարկերից խուսափումը, գործունեության թաքցումը կամ տնտեսության ստվերային հատվածի ընդլայնումը։ Հետևաբար հարկային քաղաքականության հիմնական խնդիրներից է գտնել այնպիսի հավասարակշռություն, որը միաժամանակ կապահովի բավարար բյուջետային եկամուտներ և չի խոչընդոտի տնտեսական ակտիվությանը։ Աշխատության մեջ կարող է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձվել հարկային վարչարարությանը։ Հարկային մուտքերի ավելացման կարևոր ուղիներից մեկը գործող հարկային պարտավորությունների ավելի լիարժեք հավաքագրումն է՝ առանց պարտադիր կերպով հարկային դրույքաչափերը բարձրացնելու։ Դրան կարող են նպաստել էլեկտրոնային հաշվետվողականության զարգացումը, տվյալների փոխանակման համակարգերի կատարելագործումը, հարկ վճարողների ռիսկերի գնահատումը, չհայտարարագրված գործունեության բացահայտումը և հարկային վերահսկողության թիրախային իրականացումը։ Հայաստանի հարկային վարչարարության թվայնացումը վերջին տարիներին դարձել է հարկային համակարգի զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը, այդ թվում՝ էլեկտրոնային ծառայությունների և հաշվետվությունների միջոցով։ Հարկային եկամուտների աճի մեկ այլ կարևոր ուղղություն հարկային բազայի ընդլայնումն է։ Դրան կարող են նպաստել նոր ձեռնարկությունների ստեղծումը, զբաղվածության աճը, արտադրողականության բարձրացումը, ներդրումների խթանումը և տնտեսության այն հատվածների զարգացումը, որոնք ունեն բարձր ավելացված արժեք ստեղծելու ներուժ։ Այս դեպքում հարկային եկամուտների աճը կարող է տեղի ունենալ ոչ թե հարկային բեռի ավելացման, այլ տնտեսական գործունեության ընդլայնման արդյունքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստվերային տնտեսության ազդեցությանը։ Չգրանցված տնտեսական գործունեությունը, աշխատողների իրական եկամուտների չհայտարարագրումը, շրջանառության թաքցումը և կեղծ կամ թերի հաշվետվությունները նվազեցնում են հարկային բազան և պետական բյուջեի հնարավոր եկամուտները։ Հետևաբար ստվերային տնտեսության կրճատումը կարող է դիտարկվել որպես հարկային մուտքերի ավելացման կարևոր ռեզերվ։ Միաժամանակ հարկային վարչարարությունը պետք է իրականացվի այնպես, որ չստեղծի անհամաչափ վարչական բեռ օրինական գործունեություն իրականացնող տնտեսվարողների համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող է իրականացվել նաև հարկային մուտքերի կառուցվածքային և վիճակագրական վերլուծություն՝ բացահայտելու տարբեր հարկատեսակների ներդրումը բյուջեի եկամուտների ձևավորման գործում։ Կարելի է ուսումնասիրել հարկային եկամուտների աճի տեմպերը, դրանց հարաբերակցությունը համախառն ներքին արդյունքի նկատմամբ, հարկային եկամուտների մեկ շնչին ընկնող չափը, հարկատեսակների մասնաբաժինները և դրանց փոփոխության միտումները։ Այս ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հարկային համակարգի արդյունավետությունը և բացահայտել դրա զարգացման հիմնական խնդիրները։ Կարևոր է նաև հարկային քաղաքականության սոցիալական ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Տարբեր հարկատեսակներ տարբեր կերպ են ազդում բնակչության եկամուտների և սպառման վրա։ Ուստի հարկային մուտքերի ավելացման քաղաքականությունը պետք է համադրվի սոցիալական արդարության և հարկման կարողության սկզբունքների հետ։ Հատկապես կարևոր է ուսումնասիրել ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, քանի որ դրանց ազդեցությունը տարբեր եկամուտներ ունեցող խմբերի վրա կարող է տարբեր լինել։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են օգտագործվել պետական բյուջեի եկամուտների պլանավորման, հարկային քաղաքականության մշակման և հարկային վարչարարության կատարելագործման ժամանակ։ Հարկային մուտքերի մեծացման առավել արդյունավետ ճանապարհը կարող է հիմնվել ոչ միայն դրույքաչափերի փոփոխության, այլև հարկային բազայի ընդլայնման, ստվերային շրջանառության կրճատման, տնտեսական աճի խթանման, հարկային կարգապահության բարձրացման և վարչարարության թվայնացման համադրման վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը պետական բյուջեի հարկային մուտքերը դիտարկում է որպես հանրային ֆինանսների կայունության առանցքային աղբյուր և նպատակ ունի բացահայտել դրանց ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները, առկա խնդիրները և աճի ներուժը՝ առաջարկելով այնպիսի հարկային և վարչարարական մեխանիզմներ, որոնք կարող են ապահովել պետական եկամուտների կայուն ավելացում՝ միաժամանակ պահպանելով տնտեսական ակտիվության և հարկային արդարության համար անհրաժեշտ պայմանները։
Թարմացվել է՝ 2026-09-11Փիլիսոփայություն
Մարտարվեստների փիլիսոփայական հիմքերը
Այս աշխատությունը վերաբերում է մարտարվեստների փիլիսոփայական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆիզիկական վարժությունների, հոգևոր զարգացման և մշակութային ավանդույթների փոխկապակցվածությունը տարբեր մարտարվեստային համակարգերում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն գաղափարական և փիլիսոփայական սկզբունքները, որոնք ընկած են արևելյան և արևմտյան մարտարվեստների հիմքում՝ ներառյալ ինքնակատարելագործման, կարգապահության, հավասարակշռության և ներքին ներդաշնակության գաղափարները։ Ուսումնասիրվում են մարտարվեստների հիմնական ուղղությունները՝ կարատե, ձյուդո, այկիդո, քունգ-ֆու և այլ համակարգեր, ինչպես նաև դրանց մեջ արտահայտված դաոսական, բուդդայական և կոնֆուցիական փիլիսոփայական ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարտարվեստների՝ որպես ոչ միայն մարտական հմտությունների, այլև անձի հոգևոր և բարոյական զարգացման համակարգերի ընկալմանը, որտեղ կարևորվում են ինքնատիրապետումը, հակառակորդի նկատմամբ հարգանքը և ներքին խաղաղության հասնելը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է արևմտյան մարտական ավանդույթների և ժամանակակից սպորտային մարտարվեստների ձևավորումը՝ դրանց մրցակցային և սպորտային կողմերի զարգացման համատեքստում։ Միաժամանակ վերլուծվում է մարտարվեստների դերը ժամանակակից հասարակությունում՝ որպես առողջ ապրելակերպի, ինքնապաշտպանության և կրթական համակարգի մաս։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է փիլիսոփայության և սպորտային գիտությունների ոլորտում՝ նպաստելով մարտարվեստների գաղափարական և մշակութային նշանակության ավելի խորքային հասկացմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-20Մշակույթ
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա (1984, Մարտ, թիվ 10)
Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական համակարգված տեղեկություններ՝ ընդգրկելով տարբեր տարիներին հրապարակված գրքեր, հոդվածներ, ուսումնասիրություններ և գիտական նյութեր, որոնք վերաբերում են հանրապետության մշակութային կյանքի զարգացման տարբեր ուղղություններին։ Այն նպատակ ունի ապահովել գիտական և տեղեկատվական հենք հետազոտողների, գրադարանավարների և մշակութաբանների համար՝ հեշտացնելով համապատասխան աղբյուրների որոնումը և օգտագործումը։ Մատենագիտական նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ բաժինների՝ ներառելով կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, գրականություն և ժողովրդական արվեստ, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ զարգացման վերաբերյալ ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում ստեղծված գիտական և հրապարակախոսական աշխատանքներին, որոնք արտացոլում են ժամանակի գաղափարական և գեղագիտական մոտեցումները մշակույթի նկատմամբ։ Աշխատությունը կարևոր գործիք է տեղեկատվության համակարգման և գիտական հետազոտությունների համար, քանի որ այն օգնում է պատկերացում կազմել ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի վերաբերյալ հրատարակված գրականության ծավալի և բովանդակային ուղղությունների մասին։
Թարմացվել է՝ 2026-09-21Մաթեմատիկա
Нелинейные уравнения, связанные с оптимальным управлением мерами
Այս գիրքը նվիրված է ժամանակակից մաթեմատիկական վերլուծության և օպտիմալ կառավարման տեսության սահմանային հատվածներին, որտեղ ուսումնասիրվում են ոչ գծային դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումներ, որոնք առաջանում են այնպիսի խնդիրներում, երբ կառավարման փոփոխականները դիտարկվում են որպես չափերի տեսքով բաշխված մեծություններ։ Աշխատությունը կենտրոնանում է այն մոդելների վրա, որտեղ համակարգի դինամիկան կախված է ոչ միայն դասական ֆունկցիոնալ ազդակներից, այլ նաև ավելի ընդհանուր՝ չափերով նկարագրվող ազդեցություններից, ինչը թույլ է տալիս նկարագրել բարդ համակարգեր, օրինակ՝ բաշխված կառավարմամբ ֆիզիկական, տնտեսական կամ տեխնիկական գործընթացներ։ Նյութը ընդգրկում է գոյության և միակության հարցեր, կայունության հատկություններ, ինչպես նաև օպտիմալության անհրաժեշտ պայմանների ստացում՝ օգտագործելով վարիացիոն մեթոդներ և ֆունկցիոնալ անալիզի գործիքներ։
Թարմացվել է՝ 2026-08-30