Կորպորացիայի առավելությունները

Մշակույթ

Գամփռ շան տարեգրությունը հայկական ժայռապատկերներում կարևոր վկայություն է Հայաստանի հնագույն բնակչության կենցաղի, հավատալիքների և մարդու ու կենդանու փոխհարաբերությունների մասին, որտեղ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայկական հովվաշունը՝ Gampr։ Հայկական ժայռապատկերներում, որոնք հայտնաբերվել են տարբեր լեռնային շրջաններում, գամփռանման շների պատկերները հաճախ ներկայացվում են որսի, հովվության կամ պահապանության տեսարաններում, ինչը ցույց է տալիս դրանց բազմակողմանի օգտագործումը հին հասարակությունում։ Այս պատկերները վկայում են, որ գամփռը ոչ միայն ընտանի կենդանի էր, այլ նաև մարդու կարևոր գործընկեր՝ հատկապես անասնապահական և պաշտպանական գործունեության մեջ։ Ժայռապատկերային արվեստում շան կերպարը երբեմն կապված է նաև խորհրդանշական իմաստների հետ՝ ուժի, հավատարմության և պաշտպանական ուժի գաղափարներով, ինչը ենթադրում է, որ այն ունեցել է նաև հոգևոր կամ ծիսական նշանակություն։ Հնագիտական տվյալները թույլ են տալիս ենթադրել, որ գամփռի տեսակի ձևավորումն ու տարածումը Հայաստանում ունի հազարավոր տարիների պատմություն, և ժայռապատկերները հանդիսանում են դրա ամենահին պատկերագրական ապացույցներից մեկը։ Այս պատկերների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ոչ միայն շների էվոլյուցիոն զարգացումը տարածաշրջանում, այլ նաև հին հայկական հասարակության տնտեսական և մշակութային կառուցվածքը, որտեղ կենդանիները եղել են կյանքի անբաժանելի մաս։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Պույ-պույ մուկիկը» Դերենիկ Դեմիրճյանի ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է մանկական գրականության յուրահատուկ ու հետաքրքիր օրինակ։ Պատմվածքի գլխավոր հերոսը՝ Պույ-պույ մուկիկը, մի փոքրիկ ու համառ կենդանի է, որը պատրաստ է շատ գործողություններ կատարել՝ իր նպատակին հասնելու համար։ Հեքիաթը բացահայտում է, թե ինչպես փոքրիկին հաջողվում է հաղթահարել դժվարություններն ու ստանալ իր ուզածը։ Այս պատմությունը լի է տարօրինակ ու զվարճալի դեպքերով, որոնք երեխային գրավում են իր անմիջականությամբ ու հումորով։ Հեքիաթում մուկիկը հանդիպում է տարբեր հերոսների՝ շները, կատուները, ու տարբեր կերպարներ, որոնց հետ նա իր նպատակին հասնելու ճանապարհին համագործակցում է կամ հակադրվում։ Դեմիրճյանը, ինչպես իր մյուս ստեղծագործություններում, այստեղ ևս շեշտադրում է բարոյական դասեր, բայց առանց ծանրաբեռնելու պատմությունը։ Պույ-պույ մուկիկի արկածները ուսուցանելու միտում ունեն՝ ցույց տալով, որ persistence-ը, քաջությունը և աշխատասիրությունը մի շարք դժվարությունների հաղթահարման բանալիներն են։ Միևնույն ժամանակ, Դեմիրճյանն այս հեքիաթում անդրադառնում է ընկերության ու համատեղ աշխատանքի կարևորությանը՝ ցույց տալով, որ նույնիսկ ամենափոքր ու խոցելի սուբյեկտները կարող են մեծ հաջողություններ գրանցել, եթե միասին աշխատեն։ «Պույ-պույ մուկիկը» հեքիաթը դաս է տալիս նաև այն մասին, որ ամենատարբեր դժվարությունների ու խոչընդոտների առկայության դեպքում չի կարելի հուսահատվել ու պետք է հավատարիմ մնալ սեփական նպատակներին։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2017

Հոգեբանություն

«Սրճարան աշխարհի եզրին» գիրքը ինքնազարգացման և կյանքի իմաստի մասին փիլիսոփայական հեքիաթ է։ Հիմնական հերոսը՝ Մեթյու անունով երիտասարդ մարդ, ճամփորդության ընթացքում հանդիպում է մի հին սրճարան, որը գտնվում է աշխարհի եզրին։ Այս սրճարանում նա հանդիպում է տարբեր մարդկանց՝ յուրահատուկ կյանքի փորձառություններով, որոնք բացահայտում են նրան կյանքի կարևոր հարցերի մասին։ Գիրքը ներկայացնում է 5 կարևոր հարց, որոնց պատասխանները մոգական և խորը փոփոխություններ են մտցնում Մեթյուի կյանքում։ Հեղինակը առաջարկում է ընթերցողին մտածել այն մասին, թե ինչն է իսկապես կարևոր կյանքի մեջ, ինչպիսի արժեքներ պետք է համարենք առաջնային և ինչպես ճիշտ կողմնորոշվել կյանքի խճճված պահերին։ Այս ստեղծագործությունը ոգեշնչում է մարդկանց գտնել իրենց իսկական ուղին, հասկանալ նպատակներն ու արժեքները և գտնել երջանկությունը՝ անկախ արտաքին պայմաններից։ Գրքի փիլիսոփայությունը պարզ է և հասկանալի, սակայն այն ուժեղ ազդեցություն է ունենում ընթերցողի վրա՝ խնդրելով կյանքի իմաստը փնտրել ոչ միայն արտաքին պայմաններում, այլև ներսում։ «Սրճարան աշխարհի եզրին» գիրքը կարելի է դիտարկել որպես մտորումների մեկնարկ՝ կյանքի ճիշտ ուղղությունը գտնելու ճանապարհին։ Հրատարակիչ - Նոր գրախանութ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-1-1167-4

Կենսաբանություն

Կենսաբանական թաղանթները բջջի և նրա օրգանելների սահմանազատող, ընտրողաբար թափանցելի կառուցվածքներ են, որոնք ապահովում են բջջի ներքին միջավայրի կայունությունը և նրա փոխազդեցությունը արտաքին միջավայրի հետ։ Դրանց հիմնական բաղադրիչը լիպիդային երկշերտն է, որը կազմված է ֆոսֆոլիպիդներից, որոնց հիդրոֆիլ գլուխները ուղղված են դեպի ջրային միջավայր, իսկ հիդրոֆոբ պոչերը՝ դեպի ներս՝ ձևավորելով պաշտպանիչ շերտ։ Այս կառուցվածքի մեջ տեղակայված են նաև սպիտակուցներ, որոնք կարող են լինել տրանսպորտային, ռեցեպտորային կամ կառուցվածքային և ապահովում են նյութերի տեղափոխումը, ազդանշանների ընկալումը և բջջային կապը։ Կենսաբանական թաղանթները կատարում են ընտրողական թափանցելիության ֆունկցիա՝ թույլ տալով որոշ նյութերի անցումը բջջի ներս կամ դուրս և արգելելով մյուսների մուտքը, ինչը կարևոր է նյութափոխանակության և հոմեոստազի պահպանման համար։ Դրանք նաև մասնակցում են էներգետիկ գործընթացներին, օրինակ՝ միտոքոնդրիաների և քլորոպլաստների թաղանթներում տեղի ունեցող ռեակցիաներին, որոնք կապված են ATP-ի սինթեզի հետ։ Բացի այդ, թաղանթները կարևոր դեր ունեն բջիջների միջև հաղորդակցման մեջ՝ ապահովելով ազդանշանների փոխանցում և բջջային ճանաչում։ Ընդհանուր առմամբ, կենսաբանական թաղանթները բջջի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ հիմքերից են, որոնք ապահովում են կյանքի համար անհրաժեշտ կարգավորված գործընթացների իրականացումը։

Պատմություն

Աշխատությունը սկսվում է Խորհրդային իշխանության հաստատումը Հայաստանում-ի պատմական հանգամանքների ներկայացմամբ։ Հեղինակները ցույց են տալիս, թե ինչպես քաղաքական, ռազմական և սոցիալական գործոնների համակցությամբ ավարտվեց Առաջին Հանրապետության գոյությունը և ձևավորվեց նոր՝ խորհրդային պետական համակարգ։ Այս փուլը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իշխանափոխություն, այլ նաև որպես արմատական փոփոխություն հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում 1920–1930-ական թվականների սոցիալ-տնտեսական վերափոխումներին՝ հողային բարեփոխումներ, արդյունաբերության զարգացում, կոլեկտիվացում։ Հեղինակները վերլուծում են այդ գործընթացների ազդեցությունը գյուղացիության և քաղաքային բնակչության վրա՝ ցույց տալով ինչպես առաջընթացը, այնպես էլ դժվարությունները և հակասությունները։ Այս համատեքստում անդրադարձ է կատարվում նաև քաղաքական բռնաճնշումներին, հատկապես Ստալինյան ռեպրեսիաներ-ին, որոնք ծանր հետևանքներ ունեցան հասարակության տարբեր շերտերի համար։ Աշխատության կարևոր բաժիններից մեկը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ-ին և Հայաստանի մասնակցությանը դրան։ Ներկայացվում է ինչպես ռազմաճակատում հայերի դերը, այնպես էլ թիկունքում կատարվող աշխատանքները՝ արդյունաբերության վերակազմակերպում, մարդկային և նյութական ռեսուրսների մոբիլիզացում։ Պատերազմը դիտարկվում է որպես շրջադարձային փուլ, որը մեծ ազդեցություն ունեցավ երկրի հետագա զարգացման վրա։ Հետպատերազմյան շրջանում գիրքը անդրադառնում է տնտեսական վերականգնմանը, արդյունաբերական աճին, գիտության և կրթության զարգացմանը։ Հեղինակները ցույց են տալիս, թե ինչպես խորհրդային համակարգը նպաստեց որոշ ոլորտներում առաջընթացի՝ հատկապես գիտության, տեխնիկայի և մշակույթի բնագավառներում, միաժամանակ պահպանելով խիստ վերահսկողություն հասարակական կյանքի նկատմամբ։

Այլ առարկաներ

Ժամանակակից էկոլոգիական կրթության ռազմավարական ուղղությունները Հայաստանի Հանրապետությունում ձևավորվում են կայուն զարգացման գաղափարախոսության, բնապահպանական անվտանգության ապահովման և հասարակության էկոլոգիական գիտակցության բարձրացման անհրաժեշտության հիման վրա՝ նպատակ ունենալով կրթական համակարգի բոլոր մակարդակներում ձևավորել բնության նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունք և գիտակցված վարքագիծ։ Այս ռազմավարական ուղղությունները ներառում են էկոլոգիական կրթության ինտեգրումը դպրոցական և բարձրագույն կրթական ծրագրերում՝ որպես միջառարկայական բաղադրիչ, բնապահպանական արժեքների և կայուն զարգացման սկզբունքների ուսուցումը վաղ տարիքից, ինչպես նաև գործնական հմտությունների ձևավորումը՝ կապված բնության պահպանության, ռեսուրսների խնայող օգտագործման և թափոնների կառավարման հետ։ Կարևոր ուղղություններից է նաև ուսուցիչների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացումը և նրանց շարունակական վերապատրաստումը, որպեսզի նրանք կարողանան ժամանակակից մեթոդներով փոխանցել էկոլոգիական գիտելիքները և ձևավորել սովորողների ակտիվ քաղաքացիական դիրքորոշում։ Զուգահեռաբար զարգանում են ոչ ֆորմալ կրթության ձևերը՝ էկոլոգիական ակումբներ, երիտասարդական նախաձեռնություններ, հասարակական կազմակերպությունների ծրագրեր և համայնքային նախագծեր, որոնք նպաստում են գործնական ներգրավվածությանը և բնապահպանական խնդիրների լուծմանը տեղական մակարդակում։ Ռազմավարական ուղղությունների մեջ կարևոր տեղ ունի նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը կրթական գործընթացում՝ էլեկտրոնային ռեսուրսների, ինտերակտիվ հարթակների և հեռավար ուսուցման միջոցով էկոլոգիական գիտելիքների տարածման համար։ Այս քաղաքականությունը համակարգվում է պետական կրթական կառույցների, մասնավորապես Ministry of Education, Science, Culture and Sports of the Republic of Armenia-ի կողմից՝ համագործակցելով բնապահպանական կազմակերպությունների և միջազգային գործընկերների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս համապատասխանեցնել ազգային կրթական համակարգը գլոբալ էկոլոգիական կրթության չափանիշներին և ապահովել երկարաժամկետ կայուն զարգացման նպատակների իրականացումը Armenia-ում։