Հայաստանի պատմական ատլաս - Մութաֆյան Կլոդ

Մաթեմատիկա

Նյութում քննարկվում են իրական թվերի համակարգի խորքային հատկությունները, հաջորդականությունների և շարքերի կոնվերգենցիան, ֆունկցիաների սահմանները, շարունակականությունը, միատեսակ շարունակականությունը, ինչպես նաև ինտեգրալի և չափման տեսության որոշ հիմնարար գաղափարներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների կառուցման մեթոդներին և տեսական վերլուծության տրամաբանությանը։ Դասագիրքը նպատակ ունի զարգացնել ուսանողների խորը տեսական մտածողությունը, մաթեմատիկական վերլուծության հմտությունները և պատրաստել նրանց ավելի առաջադեմ ուսումնասիրությունների՝ անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտներում։

Հայոց լեզու

«Հայագիտություն և զուգադրական լեզվաբանություն» աշխատությունը կապված է Հայագիտություն-ի և Զուգադրական լեզվաբանություն-ի ոլորտների հետ և նվիրված է հայերեն լեզվի ու մշակույթի ուսումնասիրությանը համեմատական դիտանկյունից։ Այն ուսումնասիրում է հայերենի կառուցվածքը, պատմական զարգացումը և կապերը այլ լեզուների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է տարբեր լեզուներ համեմատելով բացահայտել դրանց ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում լեզուների ծագմանը, հնչյունական և քերականական փոփոխություններին, ինչպես նաև լեզվական ընտանիքների գաղափարին։ Միևնույն ժամանակ, այն ընդգրկում է նաև հայագիտության շրջանակում կարևոր հարցեր՝ կապված հայ ժողովրդի լեզվի, պատմության և մշակույթի հետ՝ փորձելով դրանք դիտարկել ավելի լայն՝ համաշխարհային գիտական համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ, գործը նպատակ ունի ցույց տալ, թե ինչպես է հայերենը տեղավորվում լեզուների ընդհանուր համակարգում և ինչ կարևորություն ունի դրա ուսումնասիրությունը համեմատական լեզվաբանության մեջ։

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի ճակատագիրը որոշած միջազգային և տարածաշրջանային զարգացումների վերլուծությունը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ից հետո ձևավորված նոր աշխարհակարգը, մեծ տերությունների շահերը և տարածաշրջանային հակասությունները ազդեցին Հայաստանի վրա։ Այս համատեքստում կարևոր տեղ է հատկացվում Սևրի պայմանագիր-ին, որը հայկական կողմի համար ստեղծում էր մեծ ակնկալիքներ, սակայն իրականում չիրագործվեց քաղաքական պայմանների փոփոխության պատճառով։ Խուրշուդյանը մանրամասն ներկայացնում է նաև Թուրք-հայկական պատերազմ-ը, որը դարձավ Հայաստանի ռազմական և քաղաքական թուլացման հիմնական պատճառներից մեկը։ Ներկայացվում են ռազմական գործողությունների ընթացքը, հայկական բանակի վիճակը և արտաքին աջակցման բացակայությունը, ինչը հանգեցրեց ծանր հետևանքների։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր-ին, որը փաստացիորեն ամրագրեց Հայաստանի պարտությունը և սահմանափակեց նրա տարածքը։ Հեղինակը վերլուծում է պայմանագրի դրույթները և դրա ազդեցությունը Հայաստանի պետականության վրա՝ ցույց տալով, որ այն դարձավ երկրի բաժանման և անկախության կորստի կարևոր փուլերից մեկը։ Աշխատության կարևոր բաժիններից է նաև խորհրդային գործոնի ներկայացումը։ Խուրշուդյանը ցույց է տալիս, թե ինչպես Խորհրդային իշխանության հաստատումը Հայաստանում-ը փոխեց քաղաքական իրավիճակը և հանգեցրեց Հայաստանի բաժանմանը տարբեր ուժերի ազդեցության գոտիների միջև։ Նա վերլուծում է նաև խորհրդային և քեմալական Թուրքիայի համագործակցությունը, որը մեծ դեր խաղաց տարածաշրջանի սահմանների ձևավորման մեջ։ Գիրքը չի սահմանափակվում միայն քաղաքական և ռազմական իրադարձություններով․ այն նաև անդրադառնում է այդ ժամանակաշրջանի սոցիալական և մարդկային հետևանքներին՝ գաղթ, ավերածություններ և բնակչության ծանր վիճակ։ Հեղինակը փորձում է ամբողջական պատկեր ներկայացնել ոչ միայն պետական մակարդակով կատարված փոփոխությունների, այլ նաև հասարակության վրա դրանց ազդեցության մասին։

Մշակույթ

Գրքում XIX դարի վերջին եւ XX դարի սկզբին հայ ժողովրդի մղած ազատամարտի հերոս Անդրանիկ Օզանյանի (1865-1927) կյանքի ու գործունեության համակողմանի պատմությունն է: Նրանում հերոսը ոչ միայն զինվոր է ու զորավար, այլեւ հասարակական-քաղաքակւսն գործիչ' իր ինքնաբուխ հայացքներով եւ ուրույն անհատականությամբ: Առկա են հերոսի կյանքի ուրախ ու տխուր էջերը, նրան առարկողներն ու առարկությունները: Պատմության ատաղձը հրատարակված ու անտիպ վավերագրերն են, հուշերն ու մամուլի ընձեռած նյութերը:

Մանկական

Գիտելիքների աշխարհում. Մարդը և նրա մարմինը Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-66-215-2

Փիլիսոփայություն

Ֆրիդրիխ Նիցշեի առաջին հիմնական փիլիսոփայական աշխատանքներից է, որտեղ նա սկսում է տրված բոլոր ավանդական արժեքների հարցական բարձրացնել։ Գրքում Նիցշեն քննադատում է դարերի ընթացքում զարգացած բարոյականության, կրոնի, արվեստի և փիլիսոփայության հիմնական մոդելները, որոնք նրա կարծիքով, խոչընդոտում են մարդու ազատությունը և զարգացումը։ Գիրքը կազմված է կարճ հատվածներից, որտեղ Նիցշեն ուսումնասիրում է տարբեր գաղափարներ՝ մարդու բնույթը, խրախուսման և մեղադրանքի համար կշռված բարոյականությունը, նաև ճշմարտության և ստերիմության հարաբերությունները։ Նա նշում է, որ մարդը պետք է ինքնուրույն հասնի իր նպատակներին՝ դադարելով հնացած ու ստերեոտիպային մտածողությունից։ Հատկանշական է, որ Նիցշեն այստեղ դեռ գտնվում է այն դիրքում, որտեղ նա փորձում է ազատվել կրոնական և բարոյական արժեքներից, բայց դեռ չի պնդում իր հայտնի **«Սուպերմարդ»** և **«Երեք համագաղափար»** տեսությունները։ Գիրքը համարվում է քննադատական վերափոխման սկիզբ, որը բացում է ճանապարհ դեպի Նիցշեի փիլիսոփայության լիարժեք զարգացում՝ շեշտելով անհատականության և կյանքի ուժը։ «Մարդկային, չափազանց մարդկային»-ը կարող է հաճախ դժվար ընթերցելի լինել, սակայն այն անփոխարինելի մաս է կազմում այն փիլիսոփայական ավանդի, որը Նիցշեն թողել է մոդեռնիստական մտածողության և մշակույթի մեջ։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-5-699-86991-6