Ռուսական թանգարանը և ինտերնետը

Գրականություն

Ակամա երգիծաբանները ստեղծագործությունը ներկայացնում է երգիծական շնչով գրված պատմությունների ու դիտարկումների հավաքածու, որտեղ հեղինակը քննադատական հայացքով անդրադառնում է մարդկային վարքագծի, հասարակական հարաբերությունների և առօրյա կյանքի հակասություններին։ Տեքստերում երգիծանքը ոչ թե պարզապես հումորի միջոց է, այլ մտածողության ձև, որը բացահայտում է մարդկանց ինքնախաբեությունները, ձևականությունները և երբեմն էլ անգիտակցական ծիծաղելի կողմերը։ Հեղինակը ստեղծում է իրավիճակներ, որտեղ սովորական թվացող իրադարձությունները աստիճանաբար բացահայտում են ավելի խորքային սոցիալական ու հոգեբանական շերտեր՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մարդը հաճախ ակամա հայտնվում ծիծաղելի կամ հակասական դիրքերում։ Լեզուն պարզ է, բայց հագեցած ենթատեքստերով, իսկ պատմվածքների կառուցվածքը թույլ է տալիս երգիծական դիտարկումները վերածել ընդհանուր հասարակական պատկերների, որոնք դուրս են գալիս միայն անհատական փորձառության շրջանակներից։

Մանկական

«Հեքիաթների մոլորակ» (Թումանյան) ընտրանի 2-ը հայ ընթերցողին առաջարկում է Թումանյանի մի շարք հեքիաթներ և միաժամանակ թարգմանված հեքիաթներ՝ տարբեր ժողովուրդներից։ Գիրքը համադրում է ազգային ու համաշխարհային հեքիաթային ժառանգությունը՝ մի փոքրիկ, բայց հարուստ աշխարհում։ Թումանյանը իր յուրահատուկ ոճով վերածում է հեքիաթը գրական արվեստի՝ հաղորդելով հումոր, սթափ նամուս և խոր իմաստ։ Հեքիաթները հաճախ ուսուցողական են՝ սովորեցնում են բարոյական արժեքներ, ինչպես ազնվություն, համբերություն և արդարություն։ Թարգմանություններն օգնում են երեխաներին ճանաչել տարբեր մշակույթների հեքիաթային կերպարները և սովորույթները։ Գիրքը գրավում է պարզ և երաժշտական լեզվով՝ որը երեխաների համար հեշտ է ընկալել և սիրել։ Հեքիաթների հերոսները կարող են լինել մարդ, կենդանի կամ նույնիսկ առարկա՝ ինչը զարգացնում է երևակայությունը։ Թումանյանը օգտագործում է կրկնություններ, զվարճալի երկխոսություններ և հումոր՝ ընթերցողին պահելով գրքի մեջ։ Այս ընտրանին հատկապես հարմար է դպրոցականների համար՝ որպես ընթերցանության և հայրենագիտության մաս։ Գիրքը նպաստում է լեզվի զարգացմանը, մտածողության և բարոյական ընկալման ձևավորմանը։ «Հեքիաթների մոլորակ» ընտրանի 2-ը թույլ է տալիս մանկության մեջ կրկին հայտնվել հեքիաթային մոլորակում՝ ուր միշտ հաղթում է բարիքը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-842-12-7

Քաղաքագիտություն

Ուժեղ ներգործություն ունեցող թունավոր նյութերի արտանետմամբ վթարների հետևանքների գնահատումն ու վերացումը կարևոր խնդիր է արտակարգ իրավիճակների կառավարման և բնակչության պաշտպանության ոլորտում։ Նման վթարները կարող են առաջանալ քիմիական գործարաններում, արդյունաբերական ձեռնարկություններում, պահեստներում կամ վտանգավոր նյութեր տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների վթարների ժամանակ։ Թունավոր նյութերի արտանետումը մեծ վտանգ է ներկայացնում մարդու կյանքի, առողջության, շրջակա միջավայրի և տնտեսության համար, քանի որ այդ նյութերը կարող են արագ տարածվել օդում, ջրում և հողում՝ առաջացնելով զանգվածային թունավորումներ և երկարաժամկետ էկոլոգիական վնասներ։ Վթարների հետևանքների գնահատումը ներառում է արտանետված նյութի տեսակի, քանակի, տարածման ուղղության և վտանգավորության աստիճանի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև բնակչության և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցության որոշումը։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն մասնագետների արագ արձագանքը, տեխնիկական միջոցների կիրառումը և ժամանակակից կանխատեսման համակարգերը, որոնք օգնում են գնահատել վտանգի տարածման սահմանները և հնարավոր ռիսկերը։ Վթարի հետևանքների վերացման հիմնական նպատակն է նվազեցնել մարդկային կորուստները, կանխել թունավոր նյութերի հետագա տարածումը և վերականգնել անվտանգ պայմանները։ Այդ նպատակով իրականացվում են տարհանում, բնակչության իրազեկում, պաշտպանիչ միջոցների օգտագործում, տարածքի մեկուսացում և վնասակար նյութերի չեզոքացում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բժշկական օգնության կազմակերպումը, քանի որ թունավոր նյութերի ազդեցությունը կարող է առաջացնել շնչառական խնդիրներ, այրվածքներ, թունավորումներ և այլ ծանր հետևանքներ։ Նման իրավիճակներում անհրաժեշտ է համակարգված համագործակցություն փրկարար ծառայությունների, բժշկական հաստատությունների, ոստիկանության և տեղական կառավարման մարմինների միջև։ Բացի անմիջական վտանգից, քիմիական վթարները կարող են ունենալ նաև երկարաժամկետ ազդեցություն բնության և մարդկանց կյանքի վրա՝ վնասելով ջրային պաշարները, հողը և կենդանական աշխարհը։ Այդ պատճառով կարևոր է ոչ միայն հետևանքների արագ վերացումը, այլ նաև կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը, անվտանգության կանոնների պահպանումը և վտանգավոր նյութերի պահպանման ու տեղափոխման խիստ վերահսկողությունը։

Lեզվաբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ նորաբանությունների (նոր ստեղծված և ներմուծված բառերի) հավաքագրում, բառերի կազմության ձևերն ու բառաստեղծման մեխանիզմները, նոր բառերի իմաստային բացատրություններն ու կիրառության ոլորտները, լեզվի զարգացման ընթացքում ձևավորված նոր բառապաշարի շերտերը, գործնական օրինակներ՝ բառերի ճիշտ կիրառությունը ցույց տալու համար։ Այն օգտակար է՝ լեզվաբանության և հայագիտության ուսանողների համար, թարգմանիչների և խմբագիրների համար, հայերեն բառապաշարի զարգացմանով հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հետևել ժամանակակից հայերենի բառային փոփոխություններին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է ժամանակակից հայերենում բառապաշարի հարստացման և բառաստեղծման գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Գրականություն

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ գրականության պատմական զարգացման փուլավորման՝ պարբերացման հիմնախնդիրներին և դրանց տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են հայ գրականության տարբեր ժամանակաշրջանների սահմանազատման չափանիշները՝ պատմական, լեզվական, գաղափարական, ժանրային և գեղարվեստական գործոնների համադրությամբ։ Քննարկվում են գրական գործընթացների զարգացման ներքին տրամաբանությունը, գրական շարժումների և ուղղությունների ձևավորումը, ինչպես նաև հասարակական-պատմական պայմանների ազդեցությունը գրականության փուլային զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ միջնադարյան, նոր և նորագույն գրականության միջև անցումային փուլերին, դրանց սահմանման շուրջ գիտական տարբեր մոտեցումներին և վիճարկումներին։ Վերլուծվում են նաև պարբերացման տարբեր սխեմաները, դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը, ինչպես նաև ժամանակակից գրականագիտության մեջ կիրառվող նոր մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության պատմության և տեսության ոլորտներում՝ նպաստելով գրական զարգացման փուլերի ավելի հիմնավորված և համակարգված ըմբռնմանը։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էքսիտոնների Բոզե–Էյնշտեյն կոնդենսացիայի երևույթի և էլեկտրակլանման (էլեկտրոպոգլոշչենիա) գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ կրճատ չափայնությամբ կիսահաղորդչային կառուցվածքներում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են քվազիմասնիկային համակարգերի քվանտային հատկությունները, մասնավորապես էքսիտոնների՝ էլեկտրոն-խոռոչ զույգերի վարքագիծը նանոկառուցվածքներում, քվանտային հորերում, քվանտային թելերում և կետերում։ Աշխատությունում ներկայացվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է էքսիտոնային կոնդենսատի ձևավորում՝ ցածր ջերմաստիճանների և բարձր խտությունների պայմաններում, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը օպտիկական և էլեկտրական հատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրակլանման երևույթին՝ որպես կիսահաղորդչային կառուցվածքների օպտիկական պատասխանների կառավարման մեխանիզմ, որտեղ արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ փոխվում են լույսի կլանման սպեկտրալ բնութագրերը։ Վերլուծվում է չափայնության նվազեցման ազդեցությունը քվանտային սահմանափակման երևույթների վրա, ինչը հանգեցնում է էներգետիկ մակարդակների դիսկրետացման և էքսիտոնային փոխազդեցությունների ուժեղացման։ Աշխատությունում կիրառվում են նաև քվանտային մեխանիկայի և վիճակագրական ֆիզիկայի մոդելներ՝ համակարգի կոլեկտիվ վարքագծի նկարագրության համար։