Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1956

Lեզվաբանություն

Հայոց լեզվի ոճագիտություն-ը լեզվաբանական և լեզվաոճաբանական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հայոց լեզվի ոճական համակարգը, նրա զարգացման սկզբունքները և կիրառական առանձնահատկությունները տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում, աշխատությունում բացատրվում են ոճագիտության հիմնական հասկացությունները՝ լեզվական ոճ, գործառական ոճեր, արտահայտչական միջոցներ և խոսքի կառուցման տարբեր մակարդակներ, միաժամանակ դիտարկվում են հայերենի հիմնական գործառական ոճերը՝ գիտական, պաշտոնական, հրապարակախոսական, գեղարվեստական և խոսակցական, և դրանց լեզվական առանձնահատկությունները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի ընտրությանը, շարադասության կառուցվածքին, արտահայտչականության միջոցներին և խոսքի ազդեցության ուժին, աշխատությունը նաև վերլուծում է ոճական շեղումների և լեզվական սխալների պատճառները, նպատակ ունենալով զարգացնել գրագետ, ճշգրիտ և արտահայտիչ խոսք ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր հաղորդակցության մեջ։

Իրավաբանություն

Հանցագործությունը քրեական իրավունքի հիմնարար հասկացություններից է, որը նշանակում է օրենքով արգելված, հասարակության համար վտանգավոր արարք (գործողություն կամ անգործություն), որի կատարման համար նախատեսված է քրեական պատասխանատվություն։ Հանցագործության հիմնական հատկանիշներն են հասարակական վտանգավորությունը, հակաիրավականությունը, մեղավորությունը և պատժելիությունը։ Հասարակական վտանգավորությունը արտահայտում է այն վնասը կամ վտանգը, որը արարքը հասցնում է մարդու կյանքին, առողջությանը, սեփականությանը, հասարակական կարգին կամ պետական անվտանգությանը։ Հակաիրավականությունը նշանակում է, որ տվյալ արարքը ուղղակիորեն արգելված է օրենքով։ Մեղավորությունը ենթադրում է, որ անձը գիտակցաբար կամ անզգուշությամբ է կատարել այդ արարքը։ Պատժելիությունը նշանակում է, որ օրենքով նախատեսված է համապատասխան պատիժ այդ արարքի համար։ Հանցագործությունները կարելի է դասակարգել ըստ տարբեր չափանիշների։ Ըստ ծանրության՝ դրանք բաժանվում են ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների։ Ըստ օբյեկտի՝ առանձնացվում են կյանքի և առողջության դեմ ուղղված, սեփականության դեմ ուղղված, հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված, պետական իշխանության դեմ ուղղված և այլ խմբերի հանցագործություններ։ Ըստ մեղքի ձևի՝ հանցագործությունները լինում են դիտավորյալ և անզգուշությամբ կատարված։ Դիտավորյալ հանցագործությունների դեպքում անձը գիտակցում է իր արարքի վտանգավորությունը և ցանկանում կամ գիտակցաբար թույլ է տալիս դրա հետևանքները, իսկ անզգուշության դեպքում նա կամ չի կանխատեսում հետևանքները, կամ թեթևամտորեն հույս է ունենում դրանց կանխման վրա։ Հանցագործության ճիշտ սահմանումը և դասակարգումը կարևոր են իրավական պետությունում, քանի որ դրանք ապահովում են արդարադատության իրականացումը, պատժի համաչափությունը և հասարակական կարգի պաշտպանությունը։ Քրեական իրավունքի այս ինստիտուտը նաև օգնում է տարբերակել հանցագործությունը այլ իրավախախտումներից, ինչպիսիք են վարչական կամ քաղաքացիական խախտումները։ Այսպիսով, հանցագործությունը հանդիսանում է իրավական համակարգի կենտրոնական հասկացություններից մեկը, որն ուղղակիորեն կապված է հասարակության անվտանգության, իրավակարգի և մարդու իրավունքների պաշտպանության հետ։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներին՝ դիտարկելով դրանք միջազգային և տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության համատեքստում։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ երկրի տնտեսական աճի վրա ազդող հիմնական գործոնները պայմանավորված են արտաքին շուկաների ինտեգրման մակարդակով, ներդրումային միջավայրի կայունությամբ և արտահանման կառուցվածքի մրցունակությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման հնարավորություններին՝ ներառյալ առևտրային համաձայնագրերը, տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացները և օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավումը, որոնք կարող են նպաստել տնտեսության դիվերսիֆիկացմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կառուցվածքային խնդիրները՝ կապված արտադրողականության ցածր մակարդակի, արդյունաբերական հատվածի սահմանափակ զարգացման և տեխնոլոգիական հետամնացության հետ, որոնք խոչընդոտում են երկարաժամկետ կայուն աճին։ Միաժամանակ վերլուծվում են տնտեսական քաղաքականության բարեփոխումների անհրաժեշտությունը, պետական կարգավորման արդյունավետությունը և մասնավոր հատվածի մրցունակության բարձրացման ուղիները՝ որպես տնտեսական համագործակցության առավել արդյունավետ օգտագործման պայմաններ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի տնտեսական զարգացման հեռանկարները մեծապես կախված են արտաքին համագործակցության արդյունավետ ինտեգրումից և ներքին կառուցվածքային բարեփոխումների հաջող իրականացումից:

Գրականություն

Սոցիալ-հոգեբանական ռեալիստական արձակ է, որտեղ կենտրոնական թեման մարդու կյանքի դժվարությունների դեմ մղվող ներքին և արտաքին պայքարն է։ Գործում հեղինակը ցույց է տալիս, որ «պայքարը» միայն ֆիզիկական կամ սոցիալական չէ, այլ նաև հոգեբանական՝ կապված մարդու արժանապատվության, ինքնահաստատման, գոյատևման և բարոյական սկզբունքների պահպանման հետ։ Նար-Դոսը ստեղծում է կերպարներ, որոնք կանգնած են կյանքի ծանր պայմանների, նյութական դժվարությունների կամ հասարակական անարդարությունների առաջ և ստիպված են ընտրել՝ հանձնվել հանգամանքներին, թե պայքարել սեփական տեղը պահպանելու համար։ Ստեղծագործության մեջ կարևոր դեր ունի սոցիալական միջավայրը, որը հաճախ դառնում է մարդու ճակատագրի որոշիչ գործոն՝ ընդգծելով անհավասարության և կյանքի դաժան իրականության թեմաները։ Միաժամանակ հեղինակը հոգեբանական խորությամբ բացահայտում է կերպարների ներաշխարհը՝ նրանց հույսերը, հիասթափությունները, կամքի ուժը և երբեմն նաև կոտրվելը։ Լեզուն պարզ է, իրատեսական և գաղափարական հստակ շեշտադրումներով, ինչը բնորոշ է Նար-Դոսի գրականությանը։ Ընդհանուր առմամբ «Պայքար»-ը կարելի է դիտարկել որպես մարդու գոյության և արժանապատվության մասին պատմվածք, որտեղ ընդգծվում է պայքարի անհրաժեշտությունը թե՛ արտաքին աշխարհի, թե՛ ներքին թուլությունների դեմ։

Պատմություն

Արմենակ Բարսեղյան-ի «Ցեղակրոն շարժումը» աշխատությունը ուսումնասիրում է հայ ազգային գաղափարախոսության պատմական ձևավորումներից մեկը՝ Ցեղակրոն շարժումը, դրա առաջացման գաղափարական հիմքերը, զարգացման փուլերը և ազդեցությունը 20-րդ դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի վրա։ Գրքում ներկայացվում են շարժման հիմնական սկզբունքները՝ ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և համախմբվածության գաղափարների շուրջ կառուցված աշխարհայացքը, ինչպես նաև այն ժամանակի քաղաքական ու գաղափարական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և տարածվել են այդ գաղափարները։ Հեղինակը անդրադառնում է շարժման գաղափարական աղբյուրներին և փորձ է անում վերլուծել դրա տեղը հայ ազգային մտքի ընդհանուր զարգացման շղթայում՝ դիտարկելով թե՛ դրական ազդեցությունները ինքնագիտակցության ամրապնդման տեսանկյունից, թե՛ հակասական ընկալումները պատմական տարբեր մեկնաբանություններում։ Աշխատությունը կառուցված է պատմական նյութերի, գաղափարական տեքստերի և մեկնաբանական վերլուծության հիման վրա՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել շարժման բազմաշերտ բնույթը և դրա ազդեցությունը հայ ազգային-քաղաքական մտքի վրա։

Մշակույթ

Գիրքը նվիրված է ֆլեյտայի դերին և գեղարվեստական արտահայտչական հնարավորություններին XX դարի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործական ժառանգության մեջ՝ ընդգծելով գործիքի զարգացման, կատարողական դպրոցի և ազգային երաժշտական մտածողության փոխազդեցությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում ֆլեյտայի կիրառման առանձնահատկությունները՝ որպես մենակատարային, կամերային և նվագախմբային գործիք, ինչպես նաև նրա տեմբրային և տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնումը ժամանակակից երաժշտական լեզվի շրջանակներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ֆլեյտայի ինտոնացիոն, ռիթմիկ և արտահայտչական դերը՝ համադրելով այն հայ երաժշտական ավանդույթների և եվրոպական կոմպոզիտորական դպրոցների ազդեցությունների հետ։ Գրքում քննարկվում են նաև կատարողական մեկնաբանության խնդիրները, նոր երաժշտական տեխնիկաների կիրառումը և ֆլեյտայի ռեպերտուարի ձևավորման գործընթացը XX դարի ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության արտահայտմանը երաժշտական ձևերի և գործիքային մտածողության միջոցով։ Աշխատությունը համադրում է երաժշտագիտական վերլուծությունը և կատարողական փորձը՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում ֆլեյտայի դերի մասին հայ կոմպոզիտորական արվեստում։ Գիրքը նախատեսված է երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, կատարողների, երաժշտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների և հայ երաժշտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։