Флейта в творчестве армянских композиторов XX века

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

History

Այս հրատարակությունը նվիրված է հայկական ձեռագրական ժառանգությանը՝ որպես հայ ժողովրդի պատմության, հոգևոր մշակույթի, գրականության, արվեստի և գիտական մտքի կարևորագույն սկզբնաղբյուրի։ Աշխատանքի հիմնական թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է հայերեն ձեռագիր մատյանների ձևավորման, պահպանման, նկարազարդման, տարածման և ուսումնասիրման առանձնահատկություններին։ Հայկական ձեռագրերը դարերի ընթացքում ստեղծվել են տարբեր կրթական, հոգևոր և մշակութային կենտրոններում և ներառում են աստվածաբանական, պատմագրական, գրական, փիլիսոփայական, բժշկական, իրավական, աստղագիտական ու այլ բնույթի նյութեր։ Այդ պատճառով դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ոչ միայն միջնադարյան հայ գրավոր մշակույթի, այլև ժամանակաշրջանի հասարակական, կրոնական և մտավոր կյանքի մասին։ Ձեռագրագիտական ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ձեռագրերի արտաքին և նյութական հատկանիշների վերլուծությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ձեռագրի գրանյութը, էջերի կառուցվածքը, գրության տեսակը, զարդագրությունը, մանրանկարչությունը, կազմը, թանաքները և պահպանվածության վիճակը։ Այս տվյալները հնարավորություն են տալիս որոշելու ձեռագրի ստեղծման մոտավոր ժամանակաշրջանը, ծագման միջավայրը և մշակութային պատկանելությունը։ Հայկական ձեռագրական մշակույթի առանձնահատկություններից է գրչության և մանրանկարչության սերտ կապը։ Շատ մատյաններում գրավոր բովանդակությունը լրացվում է բարձրարվեստ զարդանկարներով, խորաններով, գլխագրերով և մանրանկարներով։ Դրանք ոչ միայն գեղարվեստական արժեք ունեն, այլև կարող են կարևոր տեղեկություններ հաղորդել տվյալ ժամանակաշրջանի հագուստի, կենցաղի, ճարտարապետության, զինատեսակների, ծիսական կյանքի և պատկերագրական ավանդույթների մասին։ Այդ պատճառով ձեռագրերը միաժամանակ ուսումնասիրվում են որպես գրական և արվեստաբանական հուշարձաններ։ Կարևոր է նաև ձեռագրերի ստեղծման և ընդօրինակման գործընթացի ուսումնասիրությունը։ Միջնադարյան գրիչները հաճախ աշխատել են վանքերում, կրթական կենտրոններում կամ հատուկ գրչատներում՝ ընդօրինակելով նախորդ դարերի գրքերը և պահպանելով գրավոր ավանդույթը։ Ձեռագրերի հիշատակարանները հատկապես արժեքավոր են այս առումով, քանի որ դրանցում կարող են պահպանված լինել գրիչների, պատվիրատուների, ձեռագրի ստեղծման վայրի ու ժամանակի, ինչպես նաև պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Այդ նյութերը կարող են լրացնել պատմագիտական այլ աղբյուրների տվյալները և կարևոր նշանակություն ունենալ Հայաստանի և հայ համայնքների պատմության ուսումնասիրության համար։ Հայկական ձեռագրական ժառանգության առանձնահատուկ արժեքը պայմանավորված է նաև դրա աշխարհագրական տարածվածությամբ։ Ձեռագրեր ստեղծվել և պահպանվել են Հայաստանի տարբեր շրջաններում, Կիլիկիայում, ինչպես նաև հայկական սփյուռքի բազմաթիվ կենտրոններում։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հայկական մշակույթի տարածումը տարբեր տարածաշրջաններում և տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Ձեռագրական ավանդույթը շարունակվել է նաև այն պայմաններում, երբ հայ ժողովուրդը հայտնվել է քաղաքական և մշակութային բարդ իրավիճակներում, ինչի շնորհիվ ձեռագրերը դարձել են ազգային հիշողության պահպանման կարևոր միջոց։ Հրատարակության կարևոր խնդիր կարող է լինել նաև ձեռագրերի դասակարգումը և նկարագրությունը։ Ձեռագրագիտական կատալոգների միջոցով յուրաքանչյուր մատյան կարող է ներկայացվել իր անվանմամբ կամ բովանդակությամբ, ստեղծման ժամանակով, գրչի կամ պատվիրատուի վերաբերյալ տվյալներով, էջերի քանակով, նկարազարդումների առանձնահատկություններով և պահպանման վայրով։ Նման համակարգված նկարագրությունը կարևոր է ինչպես գիտական հետազոտությունների, այնպես էլ մշակութային ժառանգության պահպանության և թվայնացման համար։ Ժամանակակից պայմաններում հայկական ձեռագրերի ուսումնասիրությունը ներառում է նաև դրանց թվայնացման և պահպանության խնդիրները։ Հնագույն մատյանները զգայուն են խոնավության, ջերմաստիճանի, լուսավորության և մեխանիկական ազդեցությունների նկատմամբ, ուստի դրանց պահպանությունը պահանջում է հատուկ պայմաններ։ Թվային վերարտադրումը հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին ուսումնասիրել ձեռագրերը՝ նվազեցնելով բնօրինակների հաճախակի օգտագործման անհրաժեշտությունը և միաժամանակ ընդլայնելով դրանց հասանելիությունը միջազգային գիտական հանրությանը։ Հայկական ձեռագրերը կարևոր նշանակություն ունեն նաև հայ գրականության և լեզվի պատմության համար։ Դրանցում պահպանվել են բազմաթիվ ստեղծագործություններ, որոնց մի մասը հայտնի է միայն ձեռագրական ավանդության միջոցով կամ պահպանվել է տարբեր ընդօրինակություններով։ Ձեռագրերի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել տեքստերի զարգացման պատմությունը, հայտնաբերել ընդօրինակման ընթացքում կատարված փոփոխությունները և ճշգրտել հեղինակային ու ժամանակագրական հարցերը։ Բացի դրանից, ձեռագրերը արժեքավոր աղբյուր են հայոց լեզվի պատմական զարգացման, ուղղագրական համակարգերի և բառապաշարի փոփոխությունների ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը հայկական ձեռագրերը ներկայացնում է որպես բազմաշերտ մշակութային ժառանգություն, որի արժեքը չի սահմանափակվում միայն հին գրքերի պահպանմամբ։ Դրանք պատմական փաստաթղթեր են, գրական աղբյուրներ, արվեստի նմուշներ և ազգային հիշողության նյութական վկայություններ։ Դրանց ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայագետներին, պատմաբաններին, ձեռագրագետներին, արվեստաբաններին, բանասերներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, ինչպես նաև հայկական միջնադարյան մշակույթի և գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Technology

Նեստացիոնար գործընթացները մագիստրալային կայաններում և պոմպային կայանների ջրատար համակարգերում վերաբերում են ջրի ճնշման, հոսքի արագության և ծավալային փոփոխությունների ժամանակավոր դինամիկ պրոցեսներին, որոնք առաջանում են հոսանքի արագ փոփոխությունների, պոմպերի անջատման կամ միացման, կտրուկ փակվող շրխկիչների և այլ օպերատիվ իրավիճակների հետևանքով, և որոնք կարող են հանգեցնել հիդրավլիկ ցնցումների կամ «ջրի հարվածի» առաջացման, ինչը սպառնում է համակարգի ճառագայթային մասնիկների, խողովակների, հիդրավլիկ սարքերի և տեղադրված սարքավորումների անվտանգությանը և ամբողջականությանը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այս նեստացիոնար երևույթների ինտենսիվությունը կախված է խողովակաշարի երկարությունից, տրամագծից, նյութից և հոսքի արագությունից, և այն կարող է լինել ինչպես կարճատև, այնպես էլ երկարատև ազդեցությամբ՝ ստեղծելով տատանումներ ճնշման բարձր և ցածր գագաթային արժեքներով, որոնք գերազանցում են նախագծային նորմերը։ Հիդրավլիկ ցնցումներից պաշտպանվելու համար կիրառվում են մի շարք տեխնիկական միջոցներ, ինչպիսիք են օդային կցարումներ, ճնշման զսպանակներ, արտահոսքի կամ ճնշման արտամղիչ սարքեր, կասկադային բացումներ և դանդաղ փակվող շրխկիչներ, որոնք նախատեսված են էներգիայի կլանման և ճնշման տատանումների մեղմման համար, ինչպես նաև ճնշման զգայուն ռեգուլյատորներ, պոմպային խմբերի վերահսկվող մեկնարկ և կանգառ՝ համակարգային հոսքերի ու ճնշումների կայունացման նպատակով։ Այս միջոցների համակցությունը թույլ է տալիս նվազեցնել հիդրավլիկ սթրեսները, կանխել խողովակաշարի ձուլվածքի և սարքավորումների վնասումը, ապահովել կայուն աշխատանքային ռեժիմ և երկարաժամկետ պահպանել համակարգի տեխնիկական անվտանգությունը, ինչպես նաև ապահովել աշխատանքի արդյունավետություն մեծ տրանսպորտային և պոմպային հզորություններով համակարգերում, որտեղ նեստացիոնար երևույթների ազդեցությունը առավել զգալի է։

Law

Խուլիգանությունը հասարակական կարգը խախտող վարքագծի ձև է, որը դրսևորվում է բացահայտ անհարգալից, ագրեսիվ կամ հասարակության նորմերին հակասող գործողություններով՝ ուղղված հասարակական վայրերում կարգապահության և հանգստի խաթարմանը։ Այն կարող է ներառել վիրավորանքներ, սպառնալիքներ, բռնի գործողություններ, գույքի վնասում կամ այլ վարք, որը առաջացնում է հասարակական անհանգստություն և վտանգում է մարդկանց անվտանգությունը։ Իրավական համակարգերում խուլիգանությունը համարվում է իրավախախտում կամ որոշ դեպքերում՝ քրեական հանցագործություն՝ կախված դրա ծանրությունից, հետևանքներից և դրսևորման ձևից։ Խուլիգանություն-ը հաճախ կապված է նաև սոցիալական գործոնների հետ, ինչպիսիք են դաստիարակությունը, սոցիալական միջավայրը, ալկոհոլի կամ թմրանյութերի ազդեցությունը, ինչպես նաև վարքային վերահսկողության ցածր մակարդակը։ Հասարակական անվտանգության ապահովման համար պետությունները կիրառում են վարչական և քրեական պատասխանատվության միջոցներ՝ նպատակ ունենալով կանխել նման վարքագծի կրկնությունը և պահպանել հասարակական կարգը։

Pedagogy

Педагогика աշխատությունը մանկավարժության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է կրթության և դաստիարակության տեսական հիմքերը, սկզբունքները և կազմակերպման ձևերը, այն բացատրում է ուսուցման գործընթացի կառուցվածքը, նպատակները և մեթոդները, ինչպես նաև ուսուցիչ-աշակերտ փոխհարաբերությունների մանկավարժական առանձնահատկությունները, գիրքը անդրադառնում է կրթության բովանդակության ձևավորմանը, ուսուցման մեթոդիկային, դասարանի կառավարմանը և կրթական գործընթացի արդյունավետության գնահատմանը, միաժամանակ ընդգրկելով դաստիարակության սոցիալական և հոգեբանական հիմքերը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մանկավարժության, կրթական հոգեբանության և ուսուցման մեթոդիկայի ուսումնասիրության համար։

Medicine

Այս գիտաբժշկական հետազոտությունը նվիրված է երեխաների շրջանում պարբերական հիվանդության (համաճարակային-գենետիկ բնույթի աուտոբորբոքային խանգարման) բուժման ժամանակակից մոտեցումների և բջջաթաղանթային ֆոսֆոլիպիդների փոխանակության խանգարումների շտկման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, սրացման և ռեմիսիայի փուլերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պաթոգենեզում բջջաթաղանթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների դերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է թաղանթային ֆոսֆոլիպիդների նյութափոխանակության խանգարումները՝ ընդգծելով դրանց կապը բորբոքային գործընթացների ակտիվացման, բջջային ազդանշանային ուղիների դիսֆունկցիայի և իմունային պատասխանի փոփոխությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժական մոտեցումներին՝ ներառյալ դեղորայքային թերապիան, մետաբոլիկ ուղղիչ միջոցները և թաղանթակայունության վերականգնման ռազմավարությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև կլինիկական դիտարկումների և լաբորատոր հետազոտությունների տվյալներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել բուժման արդյունավետությունը և հիվանդության ընթացքի բարելավման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևոր է մանկաբուժության, գենետիկայի, իմունոլոգիայի և կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով պարբերական հիվանդության ավելի խորը ըմբռնմանը և բուժման օպտիմալացմանը։