Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Աստրախանի հայկական գաղութը /16-րդ դարի կեսից-20-րդ դարի սկիզբը/
Աշխատանքը նվիրված է Աստրախանի հայկական գաղութի ձևավորման, զարգացման և պատմական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ 16-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում է հայկական համայնքի առաջացման պատմական միջավայրը, դրա ձևավորման վրա ազդած քաղաքական, տնտեսական և ժողովրդագրական գործոնները, ինչպես նաև հայ բնակչության աստիճանական հաստատումն ու կազմակերպված համայնքային կյանքի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղութի սոցիալ-տնտեսական գործունեությանը, առևտրական կապերին և տարածաշրջանի տնտեսական կյանքում հայ վաճառականների ունեցած դերին։ Քննարկվում են նաև համայնքի ներքին կազմակերպման ձևերը, հասարակական հարաբերությունները և այն կառույցները, որոնց միջոցով պահպանվել ու զարգացել են հայկական ազգային և մշակութային ինքնության հիմնական բաղադրիչները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում եկեղեցական և կրթական կյանքին, հայկական մշակույթի պահպանմանը, հոգևոր կենտրոնների գործունեությանը, դպրոցների ու համայնքային այլ հաստատությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև Աստրախանի հայերի կապերը Հայաստանի և Ռուսաստանի այլ հայկական համայնքների հետ, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանային առևտրատնտեսական և հասարակական գործընթացներին։ Տարբեր ժամանակաշրջանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գաղութի զարգացման դինամիկան, քաղաքական փոփոխությունների և տարածաշրջանային իրադարձությունների ազդեցությունը համայնքի կյանքի վրա, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց շնորհիվ հայ բնակչությունը կարողացել է երկար ժամանակ պահպանել իր լեզվական, կրոնական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն Աստրախանի հայ համայնքի պատմությունը հասկանալու, այլև ռուսական կայսրության տարածքում հայկական գաղթօջախների ձևավորման, զարգացման և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, սփյուռքագիտությամբ, տարածաշրջանային պատմությամբ և հայկական համայնքների պատմությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-09
Medicine
Ոչխարների մարսողական համակարգի պարազիտաֆաունան Հայաստանում
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ոչխարների մարսողական համակարգում հանդիպող մակաբույծների կենսաբազմազանությանը, դրանց տարածվածությանը և կենդանիների առողջության վրա ունեցած ազդեցությանը Հայաստանի տարբեր անասնապահական գոտիներում։ Նյութում վերլուծվում են հելմինթների և նախակենդանիների հիմնական խմբերը, որոնք գաղութացնում են մարսողական ուղիները՝ առաջացնելով տարբեր աստիճանի պաթոլոգիական փոփոխություններ՝ սկսած թեթև մարսողական խանգարումներից մինչև ծանր թերսնուցում և արտադրողականության նվազում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակաբույծների կենսացիկլերին, փոխանցման ուղիներին և այն էկոլոգիական գործոններին, որոնք նպաստում են դրանց տարածմանը՝ ներառյալ արոտավայրերի պայմանները, խոնավությունը, կենդանիների խտությունը և սեզոնային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ախտորոշման լաբորատոր մեթոդների կիրառությունը, կանխարգելիչ միջոցառումների՝ հակապարազիտային բուժման, արոտավայրերի ռոտացիայի և անասնապահական հիգիենայի կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել տնտեսական կորուստները և բարձրացնել կենդանիների արտադրողականությունը։
Updated: 2026-09-18
Medicine
Обоснование интенсивности роста челюстей при лечении каркасно-дуговыми ортодонтическими аппаратами
Գիրքը նվիրված է ծնոտների աճի ինտենսիվության և դրա փոփոխությունների ուսումնասիրությանը այն հիվանդների մոտ, ովքեր բուժվում են կմախքային-աղեղային օրթոդոնտիկ ապարատների կիրառմամբ։ Աշխատության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է օրթոդոնտիկ բուժման ընթացքում ծնոտների աճի բնույթի, արագության և ուղղության գնահատման վրա, ինչպես նաև այն հանգամանքների բացահայտման վրա, որոնք կարող են ազդել աճող դիմածնոտային համակարգի ձևավորման վրա։ Հեղինակը դիտարկում է օրթոդոնտիկ ապարատների ազդեցությունը ոչ միայն ատամների դիրքի և ատամնաշարքի հարաբերությունների, այլև ծնոտների ոսկրային կառուցվածքների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում աճի ինտենսիվության գնահատման մեթոդներին, բուժման տարբեր փուլերում ստացված տվյալների համեմատությանը և օրթոդոնտիկ միջամտության արդյունքների օբյեկտիվ վերլուծությանը։ Ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ այն փորձում է կապել օրթոդոնտիկ ապարատների մեխանիկական ազդեցությունը աճող օրգանիզմի բնական կենսաբանական գործընթացների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է բուժման ճիշտ ընտրված մեթոդաբանությունը նպաստել ծնոտների զարգացման առավել նպատակային ուղղորդմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել օրթոդոնտներին, ստոմատոլոգներին, դիմածնոտային ոլորտի մասնագետներին, բժշկական բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են ատամնածնոտային համակարգի աճն ու զարգացումը։ Գիրքը հատկապես օգտակար է այն մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ հասկանալ աճի և օրթոդոնտիկ բուժման փոխկապակցվածությունը, գնահատել բուժման արդյունավետությունը և հաշվի առնել հիվանդի տարիքային ու կենսաբանական առանձնահատկությունները բուժման պլանավորման ժամանակ։
Updated: 2026-09-08
Economics
Материалы для военно-статистического обозрения Азиатской Турции
Այս աշխատությունը ներկայացնում է ռազմավիճակագրական բնույթի նյութերի ժողովածու, որը վերաբերում է Ասիական Թուրքիա-ի տարածքներում XIX դարի ռազմական, վարչական, ժողովրդագրական և տնտեսական վիճակի ուսումնասիրությանը։ Նյութը կազմված է տարբեր վիճակագրական տվյալներից, հաշվետվություններից և դիտարկումներից, որոնք նպատակ ունեն համակարգված կերպով նկարագրել տարածաշրջանի բնակչության կազմը, բնակավայրերի բաշխվածությունը, հաղորդակցության ուղիները, ռազմական կայազորների տեղաբաշխումը և վարչական կառուցվածքը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև տնտեսական ռեսուրսներին, գյուղատնտեսական արտադրությանը, հարկային համակարգին և ռազմավարական նշանակություն ունեցող շրջաններին, որոնք կարևոր դեր են ունեցել կայսրության կառավարման և ռազմական պլանավորման մեջ։ Այսպիսի նյութերը արժեքավոր են որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ, քանի որ թույլ են տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի տարածաշրջանային զարգացման ընդհանուր պատկերը և հասկանալ ռազմական-վարչական համակարգի առանձնահատկությունները։
Updated: 2026-08-27
Other Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Техника: Информационный указатель (1976, №6-7)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-11-02
Literature
Ռուբեն Հովսեփյանի գեղարվեստական արձակը
Աշխատությունը նվիրված է հայ ժամանակակից արձակի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհի, գեղարվեստական մտածողության և արձակագրական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրողի արձակը ձևավորվել է XX դարի երկրորդ կեսի հայ գրական գործընթացների համատեքստում և ընդգրկում է պատմվածքի, վիպակի ու վեպի ժանրերը՝ առանձնանալով հոգեբանական խորությամբ, ազգային կյանքի պատկերներով և անհատի ներաշխարհի նկատմամբ հետևողական հետաքրքրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում կարող են լինել կերպարակերտման սկզբունքները, պատմողական կառուցվածքը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունները և ստեղծագործություններում արտահայտվող բարոյահոգեբանական խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդ-հասարակություն, անհատ-պատմություն և մարդ-հայրենիք հարաբերությունների քննությունը, որոնց միջոցով բացահայտվում են հերոսների արժեքային կողմնորոշումները, հիշողությունը, ինքնության գիտակցումը և սեփական միջավայրի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Գրականագիտական գնահատականներում հատկապես ընդգծվում են նրա արձակի հոգեբանական ուղղվածությունը, ազգային նկարագրով կերպարները, պատմության ու ներկայի փոխկապակցումը և պատմվածքի ու վիպակի ժանրային հնարավորությունների ընդլայնումը։ Ուշադրության արժանի է նաև բնապատկերի և առարկայական միջավայրի գործառույթը, որոնք հաճախ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես գործողությունների արտաքին միջավայր, այլև մասնակցում են հերոսների հոգեվիճակի և ստեղծագործության գաղափարական ենթաշերտերի բացահայտմանը։ Գրողի լեզուն և ոճը կարելի է ուսումնասիրել պատկերավորության, փոխաբերական համակարգի, խոսքի ներքին ռիթմի, երկխոսությունների և հոգեբանական մանրամասների կիրառության տեսանկյունից։ Նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ հիշատակվում են «Որոնումներ», «Ամենատաք երկիրը», «Որդան կարմիր», «Ծիրանի ծառերի տակ» և այլ արձակ գործեր, որոնք ներկայացնում են նրա գրական զարգացման տարբեր փուլերը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև հիշողության թեման, անցյալի ու ներկայի հարաբերակցությունը և անհատի ճակատագրի միջոցով ավելի լայն պատմական ու հասարակական իրողությունների գեղարվեստական իմաստավորումը։ Այս ամենը հնարավորություն է տալիս հեղինակի ստեղծագործությունը դիտարկել ոչ միայն առանձին թեմաների և կերպարների համակարգի շրջանակում, այլև XX դարի երկրորդ կեսի ու հետագա շրջանի հայ արձակի զարգացման ընդհանուր ընթացքի մեջ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է գրականագիտական, տեքստաբանական և ոճաբանական մոտեցումները՝ բացահայտելով արձակագրի գեղարվեստական համակարգի թեմատիկ, կառուցվածքային, լեզվական և հոգեբանական առանձնահատկությունները։
Updated: 2026-09-26