Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1988, Январь, №1-2)
Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։
Updated: 2026-11-02
History
Արաբական երկրների պատմություն
Արաբական երկրների պատմություն աշխատությունը արևելագիտության և համաշխարհային պատմության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արաբական երկրների պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ հին քաղաքակրթություններից մինչև ժամանակակից պետական համակարգերի ձևավորում, այն բացատրում է իսլամի առաջացման և տարածման ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական ու մշակութային զարգացման վրա, ինչպես նաև արաբական խալիֆայությունների ձևավորումն ու անկումը, գիրքը անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության շրջանում արաբական երկրների վիճակին, գաղութային ժամանակաշրջանին և անկախության շարժումների առաջացմանը, միաժամանակ ընդգծելով XX–XXI դարերի քաղաքական վերափոխումները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և տնտեսական զարգացումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր պատմության, միջազգային հարաբերությունների և արևելագիտության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-08-21
Biology
Видовой состав пресноводных брюхоногих моллюсков рода Lymnaea Lamarck, 1799 в Армении
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում տարածված Lymnaea ցեղին պատկանող քաղցրահամ ջրային փորոտանիների տեսակային կազմի, կարգաբանական առանձնահատկությունների, տարածվածության և կենսամիջավայրային կապերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ջրային էկոհամակարգերում հանդիպող ներկայացուցիչների հայտնաբերումն ու տեսակային տարբերակումն է՝ հաշվի առնելով նրանց ձևաբանական հատկանիշները և բնակության պայմանները։ Քննվում են խեցիների կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ձևը, չափերը, գալարների հարաբերակցությունը և այլ կարգաբանական նշանակություն ունեցող հատկանիշներ, որոնք ավանդաբար կիրառվում են քաղցրահամ փափկամարմինների տեսակների որոշման և համեմատության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տեսակների տարածական բաշխվածությանը՝ լճերի, լճակների, գետային համակարգերի, ճահճային և այլ քաղցրահամ ջրային միջավայրերի պայմաններում։ Ուսումնասիրվում է ջրային բուսականության, ջրավազանի բնույթի, բարձրության և շրջակա միջավայրի այլ գործոնների հնարավոր նշանակությունը առանձին տեսակների տարածման համար։ Տեսակային կազմի բացահայտումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տվյալ խմբի կենսաբազմազանությունը և լրացնելու Հայաստանի քաղցրահամ մալակոֆաունայի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարգաբանական նույնականացման խնդիրը, քանի որ լիմնեիդների որոշ ներկայացուցիչներ կարող են ունենալ արտաքին հատկանիշների զգալի փոփոխականություն, իսկ տարբեր դասակարգման համակարգերում նրանց կարգաբանական դիրքը կարող է մեկնաբանվել տարբեր կերպ։ Այդ պատճառով ձևաբանական տվյալների համեմատական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տեսակների սահմանների և ազգակցական հարաբերությունների պարզաբանման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այս փափկամարմինների էկոլոգիական նշանակությանը՝ որպես քաղցրահամ էկոհամակարգերի սննդային շղթաների և նյութերի շրջանառության մասնակիցների։ Նրանց ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև մակաբուծաբանության տեսանկյունից, քանի որ լիմնեիդների ընտանիքի որոշ ներկայացուցիչներ կարող են մասնակցել որոշ տրեմատոդների կենսաշրջաններին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենդանաբանության, մալակոլոգիայի, կարգաբանության, ջրակենսաբանության և կենսաաշխարհագրության մոտեցումները՝ Հայաստանի քաղցրահամ ջրային փորոտանիների բազմազանությունն ու տարածման առանձնահատկությունները բնութագրելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22
Technology
Խիտոզանը և նրա ածանցյալները բնական կաշվի մշակման պրոցեսում
Քիմիական տեխնոլոգիայի, պոլիմերային նյութագիտության և կաշվի արտադրության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խիտոզանի և նրա ածանցյալների հատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև բնական կաշվի մշակման տեխնոլոգիական գործընթացներում դրանց կիրառման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում խիտոզանի քիմիական կառուցվածքը, ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները, կենսաբանական ծագումը և տարբեր քիմիական ձևափոխությունների միջոցով ստացվող ածանցյալների հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խիտոզանի ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցությանը կաշվի կոլագենային կառուցվածքի հետ և այդ փոխազդեցությունների հնարավոր ազդեցությանը մշակված նյութի որակական ցուցանիշների վրա։ Վերլուծվում են խիտոզանի և նրա ածանցյալների կիրառման հնարավորությունները կաշվի նախապատրաստական մշակման, դաբաղման, ներկման և վերջնամշակման առանձին փուլերում։ Քննարկվում են դրանց ազդեցությունները կաշվի մեխանիկական ամրության, առաձգականության, խոնավության կլանման, մակերևութային հատկությունների և մաշակայունության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խիտոզանային լուծույթների և կոմպոզիցիաների պատրաստման, մշակման պայմանների օպտիմալացման, նյութերի համատեղելիության և տեխնոլոգիական արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում խիտոզանի հակամանրէային հատկությունների կիրառման հնարավորություններին և բնական կաշվի հիգիենիկ ու շահագործական բնութագրերի բարելավմանը։ Կարևորվում է կենսածագում ունեցող պոլիմերների օգտագործումը՝ կաշվի արտադրության մեջ կիրառվող որոշ քիմիական նյութերի նկատմամբ այլընտրանքային մոտեցումների մշակման և տեխնոլոգիական գործընթացների բնապահպանական ազդեցության նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բնական կաշվի մշակման նոր նյութերի և տեխնոլոգիական լուծումների մշակմանը, արտադրանքի որակի բարձրացմանը և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կաշվի տեխնոլոգիայի, պոլիմերային քիմիայի, նյութագիտության, կիրառական քիմիայի և թեթև արդյունաբերության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Law
Հաշտարարության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական դատավարությունում
Հաշտարարության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական դատավարությունում (մեդիացիան) համարվում է վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմ, որի նպատակն է կողմերին հնարավորություն տալ լուծելու իրենց քաղաքացիաիրավական վեճերը առանց լիարժեք դատական քննության՝ հաշտարարի (մեդիատորի) օգնությամբ։ ՀՀ իրավական համակարգում այս ինստիտուտը հատկապես զարգացել է վերջին դատավարական բարեփոխումների արդյունքում՝ որպես դատարանների ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնող և վեճերի ավելի արագ ու արդյունավետ կարգավորման միջոց։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներով դատարանը կարող է ցանկացած փուլում կողմերին առաջարկել կամ նրանց համաձայնությամբ նշանակել հաշտարարություն, որի ընթացքում անկախ և արտոնագրված հաշտարարը նպաստում է կողմերի միջև փոխընդունելի լուծման ձեռքբերմանը՝ առանց պարտադրող որոշում կայացնելու։ Հաշտարարությունը կամավոր գործընթաց է, որտեղ պահպանվում են կողմերի հավասարությունը, գաղտնիությունը և ինքնուրույն որոշում կայացնելու իրավունքը, իսկ գործընթացի արդյունքում կնքված հաշտության համաձայնությունը կարող է ունենալ դատական ուժ, եթե այն հաստատվում է դատարանի կողմից։ Այս ինստիտուտի ներդրման հիմնական նպատակներն են վեճերի խաղաղ կարգավորումը, դատական ծախսերի և ժամանակի նվազեցումը, ինչպես նաև իրավական մշակույթի զարգացումը՝ խրախուսելով կողմերի համագործակցային վարքագիծը։ Հայաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ հաշտարարության զարգացումը կարևոր դեր է խաղում արդարադատության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, դատարանների ծանրաբեռնվածության նվազեցման և քաղաքացիական շրջանառության կայունության ապահովման գործում։
Updated: 2026-09-15
Literature
Александр Блок и армянская литература
Գրականագիտական և համեմատական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ալեքսանդր Բլոկի ստեղծագործական ժառանգության և հայ գրականության միջև առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ռուս բանաստեղծի ստեղծագործությունների ընկալումը հայկական գրական միջավայրում, դրանց թարգմանությունները, մեկնաբանությունները և ազդեցության հնարավոր դրսևորումները հայ հեղինակների ստեղծագործություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Բլոկի պոեզիայի գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկությունների փոխանցմանը հայերեն թարգմանություններում, ինչպես նաև նրա բանաստեղծական աշխարհի նկատմամբ հայ գրական շրջանակների հետաքրքրությանը։ Վերլուծվում են ռուս և հայ գրականությունների փոխառնչությունները, գեղարվեստական ավանդույթների փոխազդեցությունը և տարբեր մշակութային միջավայրերում գրական ստեղծագործությունների ընկալման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև թարգմանության դերը միջգրական կապերի զարգացման գործում և գրական ազդեցությունների բացահայտման համեմատական մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ռուս-հայկական գրական կապերի և մշակութային փոխազդեցությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, թարգմանագետների, ռուս գրականության և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-04