Մաթեմատիկական անալիզի խնդրագիրք տնտեսագետների համար. Մաս I

Պատմություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Մեծ Բրիտանիայի պետականության ձևավորումը, քաղաքական համակարգի զարգացումը, ինչպես նաև նրա դերը համաշխարհային պատմության մեջ։ Հիմնական բովանդակությունը․ Պետականության ձևավորում Անգլիայի վաղ պատմությունը, թագավորությունների միավորումը և բրիտանական պետության հիմքերը։ Միջնադար և նոր դարեր Ֆեոդալական համակարգ, թագավորական իշխանության ամրապնդում և ներքին փոփոխություններ։ Արդյունաբերական հեղափոխություն Մեծ Բրիտանիայի տնտեսական հզորացման և աշխարհում առաջատար դառնալու գործընթացը։ Գաղութային կայսրություն Բրիտանական կայսրության ընդլայնումը և նրա ազդեցությունը տարբեր մայրցամաքներում։ Ժամանակակից զարգացումներ 20–21-րդ դարերի քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոփոխություններ։

Այլ առարկաներ

Գրքում ներկայացվում են երկաթբետոնի հատկությունները, նրա բաղադրիչների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև կրող կառուցվածքների աշխատանքի սկզբունքները։ Հեղինակը բացատրում է, թե ինչպես են նախագծվում տարբեր տարրեր՝ սյուներ, հեծաններ, սալեր և հիմքեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնստրուկցիաների ամրության, կայունության և ծառայողականության հաշվարկներին, ինչպես նաև նորմատիվ պահանջներին համապատասխան նախագծման մեթոդներին։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Մուրացանի «Գևորգ Մարզպետունի» վեպի պատմական հիմքերի և աղբյուրային նյութի համակողմանի քննությանը՝ բացահայտելով ստեղծագործության կապը միջնադարյան հայկական պատմագրության և իրական պատմական իրադարձությունների հետ։ Վերլուծվում են այն հիմնական աղբյուրները, որոնց վրա հենվել է հեղինակը՝ ներառյալ միջնադարյան մատենագրական վկայությունները, պատմիչների հաղորդումները և ժողովրդական ավանդությունները, ինչպես նաև դրանց վերամշակման գեղարվեստական մեխանիզմները վեպում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական փաստի և գեղարվեստական հորինվածքի փոխհարաբերությանը, կերպարների պատմական և գրական մեկնաբանությունների տարբերություններին, ինչպես նաև ազգային-ազատագրական գաղափարների արտացոլմանը ստեղծագործության կառուցվածքում։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է պատմական նյութը վերածվում վիպական ամբողջության՝ ծառայելով ազգային ինքնության, հերոսական անցյալի վերաիմաստավորման և պատմական հիշողության պահպանման գաղափարներին։ Գրքում ներկայացված վերլուծությունները հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել վեպի պատմական հիմքերի, գեղարվեստական համակարգի և հայ պատմավեպի զարգացման մեջ նրա ունեցած կարևոր դերի մասին։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է գեղարվեստական թարգմանության էությունը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես լեզվական փոխակերպման գործընթաց, այլ նաև որպես բնագրի իմաստային և ոճական յուրահատկությունների մեկնաբանման և վերաստեղծման ձև։ Հիմնական ուշադրությունը դարձվում է գործաբանական մոտեցմանը, որի շրջանակում թարգմանությունը դիտվում է որպես հաղորդակցական ակտ՝ պայմանավորված ինչպես հեղինակի, այնպես էլ ընթերցողի լեզվամշակութային միջավայրով։ Էդգար Ալան Պոյի պատմվածքների հիման վրա վերլուծվում են այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են խորհրդանշական լեզվի, մթնոլորտային նկարագրությունների, ենթատեքստային իմաստների և ոճական լարվածության փոխանցման ժամանակ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ թարգմանիչը չի սահմանափակվում բառացի համարժեքներ գտնելով, այլ կատարում է մեկնաբանական աշխատանք՝ վերականգնելով բնագրի ազդեցությունը թիրախ լեզվի ընթերցողի վրա։ Քննարկվում են նաև իմաստի բազմաշերտության պահպանման խնդիրները, ոճական ռիթմի, հուզական լարվածության և հեղինակի անհատական ձայնի փոխանցման մեթոդները։ Գործաբանական մոտեցման շրջանակում թարգմանությունը դիտարկվում է որպես ինտերակտիվ գործընթաց, որտեղ կարևոր են ոչ միայն լեզվական համապատասխանությունները, այլ նաև հաղորդակցության նպատակները և ընկալման պայմանները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հաջող գեղարվեստական թարգմանությունը ստեղծում է նոր տեքստ, որը միաժամանակ հավատարիմ է բնագրի իմաստին և հասանելի է նոր մշակութային միջավայրում՝ պահպանելով Պոյի ստեղծագործություններին բնորոշ մթնոլորտը և ոճական լարվածությունը։

Բժշկություն

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է երկրորդային ադենտիայով տառապող մեծահասակ հիվանդների մասնակի խորը օրթոպեդիկ բուժման առանձնահատկությունների վերլուծությանը, հատկապես այն դեպքերում, երբ ատամնաշարի արատները բարդացած են կտրիչ ատամների արտահայտված ծածկումով։ Աշխատությունում դիտարկվում են ատամների մասնակի կորստի հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ և անատոմիական փոփոխությունները, կծվածքի խանգարումները, ծամողական ապարատի բեռնաբաշխման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը բերանի խոռոչի ընդհանուր վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների կլինիկական հետազոտման մեթոդներին, օրթոպեդիկ բուժման պլանավորմանը, պրոթեզավորման տարբեր եղանակների ընտրությանը և օկլյուզիոն հարաբերությունների վերականգնման խնդիրներին։ Քննարկվում են նաև բուժման ընթացքում առաջացող բարդությունները, գեղագիտական և ֆունկցիոնալ արդյունքների գնահատման չափանիշները, ինչպես նաև երկարաժամկետ վերականգնողական արդյունքների բարելավման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի զարգացման և ատամնաշարային արատների արդյունավետ բուժման մեթոդների կատարելագործման համար։

Գրականություն

Այս ստեղծագործությունը Ալեքսանդր Շիրվանզադեի հուշագրական արձակի հավաքածու է, որտեղ հեղինակը հետադարձ հայացքով ներկայացնում է իր կյանքի տարբեր փուլերը, հանդիպած մարդկանց, գրական և հասարակական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Հուշերում նա հանդես է գալիս որպես ոչ միայն գրող, այլ նաև իր ժամանակի մտավոր կյանքի անմիջական մասնակից, ով փորձել է պահպանել ու մեկնաբանել իր ապրած դարաշրջանի կարևոր իրադարձություններն ու դեմքերը։ Տեքստերում զգալի է անձնական հիշողության և վերլուծական դիտարկման համադրությունը․ Շիրվանզադեն ոչ միայն պատմում է, այլև փորձում հասկանալ իր տեսած երևույթների պատճառներն ու հետևանքները՝ հատկապես մշակութային, գրական և հասարակական ոլորտներում։ Հուշագրությունները բացահայտում են նաև հեղինակի ստեղծագործական ճանապարհը, նրա կապերը ժամանակի հայ և արտասահմանյան մտավորականների հետ, ինչպես նաև գրական աշխատանքի ներքին լաբորատորիան՝ գաղափարների ձևավորման և զարգացման ընթացքը։ Լեզուն պարզ է, բայց մտավորապես խտացված, հաճախ ուղեկցված քննադատական կամ ինքնավերլուծական դիտարկումներով, ինչը ստեղծագործությանը տալիս է և՛ պատմական, և՛ գրական արժեք։