Ալեքսանդր Շիրվանզադե-Հուշեր

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է պարտադիր բժշկական ապահովագրության համակարգի էությանը, միջազգային փորձին և դրա ներդրման հնարավորություններին Հայաստանի Հանրապետությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է գործում պարտադիր բժշկական ապահովագրությունը որպես առողջապահության ֆինանսավորման մոդել, որի միջոցով քաղաքացիները և գործատուները պարբերաբար վճարումների միջոցով ապահովում են բժշկական ծառայությունների հասանելիությունն ու ֆինանսական պաշտպանությունը առողջական ռիսկերի դեպքում։ Հեղինակը անդրադառնում է տարբեր երկրների փորձին՝ Եվրոպայում, Ասիայում և հետխորհրդային տարածքում կիրառվող մոդելներին՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ֆինանսավորման աղբյուրները և կառավարման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առողջապահական ծառայությունների հասանելիության, որակի և ֆինանսական կայունության միջև հավասարակշռությանը, ինչպես նաև ապահովագրական համակարգի ազդեցությանը առողջապահական ծախսերի վերահսկման վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև Հայաստանի առողջապահական համակարգի ներկա վիճակը, առկա խնդիրները և պարտադիր բժշկական ապահովագրության հնարավոր ներդրման տնտեսական, իրավական և սոցիալական նախադրյալները։ Վերլուծվում են համակարգի ներդրման հնարավոր ռիսկերն ու առավելությունները, ինչպես նաև պետական քաղաքականության դերը դրա արդյունավետ իրականացման գործում։ Աշխատությունը համադրում է միջազգային փորձի վերլուծությունը և տեղական պայմանների գնահատումը՝ օգտակար լինելով առողջապահության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման աշխատողների և սոցիալական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը պարունակում է Ազգային ժողովի տասներկուերորդ նիստի արձանագրությունը՝ ներկայացնելով ժողովի գործունեության հերթական փուլի պաշտոնական գրառումը։ Այն պահպանում է նիստի ընթացքում քննարկված հարցերի, մասնակիցների արտահայտած տեսակետների և ժողովական ընթացակարգերի վերաբերյալ տեղեկությունները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու ազգային ներկայացուցչական մարմնի աշխատանքը։ Փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ համայնքի հասարակական, քաղաքական և վարչական կյանքի հետազոտության համար։ Դրա միջոցով հնարավոր է դիտարկել, թե ինչպես էին կազմակերպվում ժողովական քննարկումները, ինչպես էին ներկայացվում համայնքին առնչվող խնդիրները և ինչ ձևով էին արձանագրվում քննարկումների արդյունքներն ու ընդունված որոշումները։ Նյութը արժեքավոր է նաև ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, վարչական գրագրության և ազգային կառավարման մշակույթի առանձնահատկությունները բացահայտելու տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտագործվել այլ նիստերի արձանագրությունների հետ համեմատական ուսումնասիրություններ կատարելիս՝ ժողովի գործունեության շարունակականությունը, հարցերի քննարկման հաջորդականությունը և համայնքային ինքնակառավարման կազմակերպական սկզբունքները պարզաբանելու նպատակով։ Փաստաթուղթը նշանակալի նյութ է հայ ազգային հաստատությունների պատմությամբ և հասարակական կյանքի փաստագրական աղբյուրներով հետաքրքրվողների համար։

Գրականություն

Այս ստեղծագործությունը պատկանում է քրիստոնեական թեմաներով գրված չափածո գրականության շրջանակին։ Վերնագիրը հուշում է, որ երկի հիմքում ընկած են քրիստոնեական հավատքի, հոգևոր կյանքի և կրոնական աշխարհայացքի հետ կապված գաղափարներ, որոնք ներկայացվում են բանաստեղծական լեզվով։ Քերթվածի ձևը հնարավորություն է տալիս կրոնական բովանդակությունը փոխանցել պատկերավոր արտահայտությունների, հուզական շեշտադրումների և գեղարվեստական կառուցվածքի միջոցով՝ ընթերցողի մեջ առաջացնելով ոչ միայն մտավոր ընկալում, այլև հոգևոր արձագանք։ Քրիստոնեական պոեզիային բնորոշ են հավատքի, աստվածային սիրո, բարության, խոնարհության, բարոյական կատարելագործման և մարդու ներաշխարհի թեմաները։ Այսպիսի երկերը կարող էին ծառայել որպես հոգևոր ընթերցանության նյութ՝ նպաստելով քրիստոնեական արժեքների վերաիմաստավորմանը և կրոնական զգացումների արտահայտմանը։ Միաժամանակ դրանք կարևոր տեղ ունեն հայ գրականության մեջ, քանի որ ցույց են տալիս, թե ինչպես են հոգևոր գաղափարները ներթափանցել գեղարվեստական խոսքի մեջ և դարձել բանաստեղծական ստեղծագործության նյութ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնական պոեզիայի, 19-րդ դարի գրական մտածողության, հոգևոր մշակույթի և Մխիթարյան գրական-հրատարակչական ավանդույթի ուսումնասիրության համար։

Տնտեսագիտություն

Շինարարական տնտեսագիտության և նախագծերի կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խոշոր շինարարական ծրագրերի համալիր գնահատման մեթոդաբանության մշակման, դրանց իրականացման արդյունավետության որոշման և առաջացող վեճերի լուծման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խոշոր շինարարական ծրագրերի պլանավորման, նախագծման, ֆինանսավորման և իրականացման հիմնական փուլերը, ինչպես նաև դրանց տնտեսական, տեխնիկական, կազմակերպական և իրավական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային ծախսերի, ֆինանսական եկամտաբերության, շինարարական աշխատանքների որակի, իրականացման ժամկետների, բնապահպանական ազդեցությունների և սոցիալական հետևանքների գնահատման չափանիշներին։ Վերլուծվում են բազմաչափ գնահատման, ծախսերի և օգուտների համեմատության, ռիսկերի բացահայտման, տնտեսական կանխատեսման և այլընտրանքային նախագծային լուծումների ընտրության մեթոդները։ Քննարկվում են նաև շինարարական պայմանագրերի կատարման ընթացքում առաջացող վեճերի պատճառները, կողմերի պայմանագրային պարտավորությունները, ֆինանսական պահանջները, աշխատանքների ուշացումները և որակի վերաբերյալ տարաձայնությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բանակցությունների, միջնորդության, արբիտրաժի, դատական պաշտպանության և անկախ փորձագիտական գնահատման կիրառման հնարավորությունները՝ շինարարական վեճերի արդյունավետ կարգավորման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում խոշոր շինարարական ծրագրերի կառավարման թափանցիկության, իրավական ռիսկերի նվազեցման, շահագրգիռ կողմերի համագործակցության և ներդրումային որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել շինարարական տնտեսագիտության, ներդրումային նախագծերի կառավարման, շինարարական իրավունքի, տեխնիկատնտեսական փորձաքննության և պայմանագրային վեճերի լուծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է Բաքվում գործող Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անունը կրող Հայ մարդասիրական ընկերության որոշակի տարվա համար կազմված նախահաշվային նախագիծը։ Այն արժեքավոր փաստաթղթային աղբյուր է հայկական բարեգործական և հասարակական կազմակերպությունների գործունեության, ինչպես նաև Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանի Բաքվի հայ համայնքի սոցիալական ու տնտեսական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Նյութի հիմնական բովանդակությունը կապված է ընկերության նախատեսվող եկամուտների և ծախսերի, ֆինանսական միջոցների ձևավորման և դրանց նպատակային օգտագործման հետ։ Նախահաշվի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն ուղղությունների մասին, որոնց համար կազմակերպությունը նախատեսում էր հատկացնել իր միջոցները՝ հաշվի առնելով համայնքի սոցիալական, կրթական, բարեգործական և այլ կարիքները։ Փաստաթուղթը կարևոր է նաև կազմակերպության գործունեության մասշտաբը, ֆինանսական հնարավորությունները և առաջնահերթությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ բյուջետային նախատեսումները կարող են արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանում համայնքի առջև ծառացած խնդիրներն ու դրանց լուծման համար ընտրված մեխանիզմները։ Հրատարակությունը կարող է տեղեկություններ տրամադրել նաև բարեգործական կառույցների կառավարման, ֆինանսական հաշվետվողականության և հասարակական նախաձեռնությունների կազմակերպման վերաբերյալ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես էին հայկական համայնքային կազմակերպությունները ներգրավվում սոցիալական աջակցության և հանրային կյանքի կազմակերպման գործընթացներում և ինչ դեր էին ստանձնում համայնքի կարիքների բավարարման գործում։ Փաստաթուղթը հատկապես արժեքավոր է որպես սկզբնաղբյուր՝ Բաքվի հայ համայնքի պատմությունը, հայկական բարեգործական ընկերությունների գործունեությունը, համայնքային ինքնակազմակերպումը և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական կյանքը հետազոտելիս։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սոցիալական պատմության և բարեգործության պատմության մասնագետներին, արխիվագետներին, ինչպես նաև հայկական համայնքների անցյալով զբաղվող հետազոտողներին։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատանքը նվիրված է քվանտային փոսերում խառնուրդային (impurity) վիճակների և օպտիկական հատկությունների վրա արտաքին գործոնների ազդեցության տեսական ուսումնասիրությանը։ Նյութում ներկայացվում են քվանտային փոսերի էլեկտրոնային կառուցվածքի մոդելները, խառնուրդային կենտրոնների էներգետիկ մակարդակների ձևավորման մեխանիզմները և դրանց փոխազդեցությունը սահմանափակված համակարգերում։ Աշխատությունը վերլուծում է արտաքին գործոնների՝ էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի, ջերմաստիճանի, մեխանիկական լարվածության և կառուցվածքային անիզոտրոպիայի ազդեցությունը էներգետիկ սպեկտրի, օպտիկական անցումների և կլանման հատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քվանտային մեխանիկական մոդելավորմանը և հաշվարկային մոտեցումներին, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել օպտիկական արձագանքի փոփոխությունները տարբեր պայմաններում։ Նյութը կարևոր է կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոէլեկտրոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտների համար՝ նպաստելով նոր սերնդի քվանտային սարքերի նախագծման և օպտիկական տեխնոլոգիաների զարգացմանը։