Ռուսաց լեզվի շտեմարան 1

Քաղաքագիտություն

Ֆաշիզմի գաղափարախոսությունը ծայրահեղ աջ, ավտորիտար և ազգայնական քաղաքական գաղափարական համակարգ է, որը ձևավորվել և առավել հայտնի է դարձել 20-րդ դարի առաջին կեսին, հատկապես Իտալիայում և հետագայում նաև այլ երկրներում։ Այն հիմնված է պետության բացարձակ գերակայության գաղափարի վրա, որտեղ անհատի իրավունքներն ու ազատությունները ստորադասվում են պետության, ազգի կամ առաջնորդի շահերին։ Ֆաշիզմը շեշտում է ուժեղ կենտրոնացված իշխանությունը, միակուսակցական կամ առաջնորդի պաշտամունքի համակարգը, քաղաքական ընդդիմության ճնշումը և հասարակության խիստ վերահսկողությունը։ Գաղափարախոսության կարևոր տարրերից է նաև ծայրահեղ ազգայնականությունը և հաճախ՝ ռասայական կամ էթնիկ գերազանցության գաղափարների քարոզը, ինչը պատմականորեն հանգեցրել է խտրականության և բռնության։ Ֆաշիզմ-ը նաև ընդգծում է ռազմական ուժի և ընդարձակման գաղափարը, որտեղ պատերազմը դիտվում է որպես ազգային ուժի և միասնության դրսևորում։ Այս համակարգը պատմականորեն կապված է եղել այնպիսի ռեժիմների հետ, ինչպիսիք են Բենիտո Մուսոլինիի ղեկավարած Իտալիան և հետագայում՝ նացիստական Գերմանիան, և դարձել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառներից մեկը։ Ֆաշիզմը լայնորեն դատապարտվել է իր բռնապետական բնույթի, մարդու իրավունքների խախտումների և զանգվածային բռնությունների պատճառով և համարվում է 20-րդ դարի ամենավտանգավոր քաղաքական գաղափարախոսություններից մեկը։

Բնապահպանություն

ՀՀ ջրային ռեսուրսները ներկայացնում են երկրի մակերևութային և հողի տակ գտնվող ջրերի ամբողջությունն՝ գետերի, լճերի, հիդրոէջերի, ջրամբարների և հորերի տեսքով, որոնք օգտագործվում են խմելու ջուր, ոռոգում, արդյունաբերություն, հիդրոէներգիա և էկոլոգիական նպատակներով։ Հայաստանի ջրային ռեսուրսները խիստ դինամիկ են՝ կախված տեղումների քանակից, տեղանքից և կլիմայական պայմաններից, ուստի դրանց արդյունավետ կառավարումը և պահպանությունը կարևոր է երկրի տնտեսական զարգացման, գյուղատնտեսության և բնակչության կենսապահովման համար։ Ջրային ռեսուրսների կառավարման գործընթացը ներառում է ջրօգտագործման պլանավորում, ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգերի զարգացում, ջրային ենթակառուցվածքների պահպանություն, ջրային աղտոտման կանխարգելում և միջազգային ջրային համակարգերի հետ համագործակցություն։ Հայաստանում ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարումը նպաստում է բնական աղետների ռիսկերի նվազեցմանը, ջրի պաշարների արդյունավետ օգտագործմանը և սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացման ապահովմանը։ Այսպիսով, ՀՀ ջրային ռեսուրսները հանդիսանում են ռազմավարական կարևորություն ունեցող բնական գործոն՝ երկրի էկոլոգիական, տնտեսական և սոցիալական կայունության համար։

Ֆիզիկա

Գրքում բացատրվում են Երկրի ներքին կառուցվածքը՝ կեղև, մանտիա և միջուկ, ինչպես նաև երկրաբանական գործընթացները, որոնք ձևավորում են մոլորակի մակերևույթը։ Ներկայացվում են հիմնական էնդոգեն և էքզոգեն գործընթացները՝ հրաբխականություն, երկրաշարժեր, հողմահարում, էրոզիա և նստվածքների կուտակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարների և օգտակար հանածոների դասակարգմանը, դրանց ձևավորման պայմաններին և տարածական բաշխմանը։ Քննարկվում են նաև երկրաբանական ժամանակագրության հիմունքները՝ ցույց տալով Երկրի զարգացման պատմական փուլերը։ Գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքները և պարզ բացատրությունները՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ Երկրի որպես դինամիկ համակարգի աշխատանքը։

Այլ առարկաներ

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է թատրոնը որպես արվեստի կարևոր և բազմաբնույթ ձև, որն իր մեջ միավորում է գրականությունը, դերասանական խաղը, երաժշտությունը, բեմանկարչությունը և ռեժիսուրան։ Աշխատանքում քննարկվում է թատրոնի ծագումն ու պատմական զարգացումը՝ սկսած հին ժամանակներից մինչև ժամանակակից թատերարվեստը։ Ներկայացվում է, թե ինչպես է թատրոնը ձևավորվել հին ծիսական արարողություններից և հետագայում դարձել հասարակության մշակութային ու հոգևոր կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Ռեֆերատում բացատրվում են թատրոնի հիմնական տեսակները՝ դրամատիկական, երաժշտական, տիկնիկային, օպերային և այլ ձևեր, ինչպես նաև դրանց առանձնահատկություններն ու հասարակական նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում դերասանի, ռեժիսորի և բեմադրիչի դերին, ներկայացման ստեղծման փուլերին և հանդիսատեսի հետ կենդանի հաղորդակցության կարևորությանը։ Ներկայացվում է նաև թատրոնի դաստիարակչական և կրթական նշանակությունը, քանի որ այն նպաստում է մարդու գեղագիտական ճաշակի, մտածողության, հուզական աշխարհի և բարոյական արժեքների ձևավորմանը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական թատրոնի զարգացման պատմությանը, նշանավոր թատերական գործիչներին և ազգային բեմարվեստի ձեռքբերումներին։ Քննարկվում է նաև ժամանակակից թատրոնի դերը հասարակական կյանքում, նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը բեմարվեստի վրա և արվեստի այս ձևի շարունակական զարգացումը։ Ռեֆերատը կարող է օգտակար լինել արվեստով, մշակույթով և թատերագիտությամբ հետաքրքրվող ուսանողների, աշակերտների և ընթերցողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է թատրոնի պատմությունը, նշանակությունը և ազդեցությունը մարդու հոգևոր ու մշակութային կյանքի վրա։

Մանկական

Գիտելիքների աշխարհում. Տիեզերք Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-276-3

Գրականություն

Գրականության և արվեստի մեջ իրականությունը հանդիսանում է հիմնական աղբյուրներից մեկը, որի միջոցով ստեղծագործողը արտահայտում է շրջապատող աշխարհի, մարդու կյանքի, հասարակական հարաբերությունների և ներքին հոգեբանական վիճակների պատկերումը։ Սակայն արվեստում իրականությունը չի փոխանցվում անմիջական և մեխանիկական ձևով, այլ վերափոխվում է ստեղծագործական երևակայության, գեղարվեստական միջոցների և հեղինակի անհատական ընկալման միջոցով։ Գրականության մեջ իրականությունը կարող է ներկայացվել ինչպես ռեալիստական, այնպես էլ խորհրդանշական կամ ընդհանրացված ձևերով՝ կախված հեղինակի նպատակներից և գեղարվեստական ուղղությունից։ Ռեալիզմը փորձում է առավել ճշգրիտ արտացոլել կյանքի իրական պատկերները՝ ցույց տալով հասարակության տարբեր շերտերի կյանքը, սոցիալական խնդիրները և մարդու առօրյա փորձառությունները, մինչդեռ այլ ուղղություններ, օրինակ՝ ռոմանտիզմը կամ մոդեռնիզմը, իրականությունը ներկայացնում են զգացմունքների, գաղափարների և ներքին աշխարհի միջոցով։ Արվեստում իրականությունը հաճախ վերածվում է խորհրդանիշների, պատկերների և գեղագիտական ձևերի, որոնք օգնում են ավելի խորքային կերպով բացահայտել կյանքի իմաստը և մարդու գոյության խնդիրները։ Ստեղծագործական իրականությունը միշտ կապված է հեղինակի աշխարհայացքի, պատմական ժամանակաշրջանի և մշակութային միջավայրի հետ, ինչի շնորհիվ նույն իրականությունը կարող է տարբեր ձևերով արտահայտվել տարբեր արվեստագետների մոտ։ Գրականության և արվեստի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ նրանք ոչ միայն արտացոլում են իրականությունը, այլև այն մեկնաբանում, քննադատում և երբեմն նաև փոխակերպում են՝ առաջարկելով նոր տեսանկյուններ մարդու և աշխարհի մասին։ Այսպիսով, արվեստի մեջ իրականությունը ոչ թե պարզ պատճենում է կյանքի, այլ ստեղծագործական վերարտադրություն, որը նպաստում է մարդու մտածողության, զգացմունքների և աշխարհընկալման զարգացմանը։