Փորձարարական հոգեբանություն

Գեղարվեստական հայ․

«Իմ գրադարանը. Պետրոս Դուրյան. Ստեղծագործությունների ժողովածու»**՝ այս ժողովածուն ներառում է Պետրոս Դուրյանի բանաստեղծությունների, պատմվածքների, ինչպես նաև նրա գրական ժառանգության կարևոր գործերը։ Դուրյանը, որպես XX դարի հայ գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկը, իր ստեղծագործություններով մեծ ազդեցություն է թողել հայ գրականության զարգացման վրա, հատկապես իր պարզ ու ուժեղ լեզվաբառարանով, խոր փիլիսոփայական ենթատեքստերով և ազգային ինքնության թեմայով։ Պետրոս Դուրյանի ստեղծագործություններում շոշափվում են մարդու գոյության, բնության, սիրո և հայրենիքի հետ կապված հիմնախնդիրներ։ Նրա գործերը հաճախ վերլուծում են մարդկային հոգեբանությունը, սոցիալական և ազգային հարաբերությունները՝ հումանիստական մոտեցմամբ և խոր զգացողությամբ։ Դուրյանի բանաստեղծություններում հաճախ նշվում է հայրենիքի հանդեպ ունեցած անսահման սերն ու կարոտը, ինչպես նաև անհատի հոգևոր ճանապարհը։ «Իմ գրադարանը» ժողովածուում Դուրյանի ստեղծագործությունների բազմազանությունը էական է իր գաղափարներով՝ ազգային ինքնության վերականգնման, մարդկային բարոյականության բարձրացման, հայրենասիրության ու ազգասիրության արժեքների մասին։ Նա ոչ միայն ստեղծել է ճանաչելի կերպարներ, այլև յուրահատուկ արձագանք է տվել իր ժամանակի հասարակական ու սոցիալական հարցերին։ Պետրոս Դուրյանը գրականության մեջ ներկայացնում էր այնպիսի պատկերներ, որոնք լրջորեն վերաբերում են մարդու հոգու խառնաշփոթություններին ու հարցերին, որոնք միշտ актуալ էին։ Նրա երկերը հիանալի կերպով ներկայացնում են համամարդկային խնդիրները՝ միևնույն ժամանակ փառաբանելով հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը։ Այս ժողովածուն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ամբողջությամբ բացահայտելու Դուրյանի գրչի հրաշքը՝ հասկանալու նրա ստեղծագործական ուղին ու գաղափարները, որոնք դեռ երկար ժամանակ մնում են ոչ միայն հայ, այլև համաշխարհային գրականության բարձրագույն արժեքները։ Հրատ. տարեթիվ - 2011 ISBN - 978-9939-52-446-7

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական-տեխնիկական աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական սխեմաների ֆունկցիոնալ հատկությունների ուսումնասիրությանը և ստացված արդյունքների կիրառմանը ավտոմատացված նախագծման համակարգերում։ Գրքում վերլուծվում են թվային տրամաբանության հիմունքները, բուլյան ֆունկցիաների ներկայացման ձևերը և դրանց օպտիմալացման մեթոդները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով սխեմաների կառուցվածքային արդյունավետությանը և հաշվարկային բարդությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տրամաբանական տարրերի վարքագծի մոդելավորման մոտեցումները, սխեմաների նվազեցման ալգորիթմները և դրանց կիրառումը նախագծման ավտոմատացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում CAD համակարգերում տրամաբանական նախագծման ինտեգրմանը, սխեմաների սինթեզի և վերլուծության ծրագրային մեթոդներին, ինչպես նաև սխալների հայտնաբերման և օպտիմալ լուծումների որոնման խնդիրներին։ Աշխատությունը համադրում է մաթեմատիկական տրամաբանության, համակարգչային գիտության և ինժեներական նախագծման մոտեցումները՝ առաջարկելով գործնական լուծումներ բարդ թվային համակարգերի արդյունավետ նախագծման համար։ Այն օգտակար է ինժեներների, ծրագրավորողների, էլեկտրոնիկայի և համակարգչային նախագծման ոլորտի մասնագետների համար։

Lեզվաբանություն

Նախատեսված է միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ժամանակակից հայոց լեզվի գործնական կիրառման հմտությունները։ Գիրքը կառուցված է այնպես, որ համատեղի տեսական գիտելիքը և գործնական վարժությունները՝ ընդգրկելով ուղղագրության, կետադրության, բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության հիմնական բաժինները։ Աշխատությունում ներառված են բազմաբնույթ առաջադրանքներ՝ ուղղված լեզվական սխալների հայտնաբերմանը և շտկմանը, գրավոր խոսքի հստակության և ճշգրտության բարձրացմանը, ինչպես նաև մասնագիտական տեքստերի ճիշտ ձևակերպմանը։ Հեղինակը կարևորում է նաև հաղորդակցական մոտեցումը՝ խրախուսելով ուսանողների ակտիվ մասնակցությունը և ինքնուրույն աշխատանքը։ Ձեռնարկը նպաստում է լեզվական մտածողության զարգացմանը և գրագետ խոսքի ձևավորմանը՝ ծառայելով որպես արդյունավետ գործիք թե՛ դասավանդման, թե՛ ինքնուսուցման համար։ Այն հատկապես օգտակար է այն ուսանողների համար, ովքեր պատրաստվում են կիրառել հայոց լեզուն տարբեր մասնագիտական ոլորտներում՝ ապահովելով նրանց լեզվական մշակույթի բարձր մակարդակ։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Սովետական Հայաստանի 50-ամյա պատմական ուղու ուսումնասիրման և ուսուցման մեթոդական ու մատենագիտական նյութերի համակարգմանը՝ ընդգծելով հանրապետության սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական և մշակութային զարգացման հիմնական փուլերը։ Հեղինակը ներկայացնում է թեմայի ուսուցման կազմակերպման մեթոդական առաջարկություններ՝ դպրոցական և բարձրագույն կրթության համակարգերում կիրառման համար, ինչպես նաև առաջարկում է դասավանդման կառուցվածքային մոտեցումներ՝ թեմատիկ պլանավորում, քննարկումներ, աղբյուրների վերլուծություն և համեմատական պատմական ուսումնասիրություններ։ Գրքում ներառված է մատենագիտական հարուստ ցանկ, որը ընդգրկում է խորհրդային Հայաստանի պատմությանը վերաբերող հիմնական գիտական աշխատություններ, փաստաթղթեր, արխիվային նյութեր և ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սովետական Հայաստանի արդյունաբերականացման, գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման, կրթության և գիտության զարգացման, ինչպես նաև մշակութային կյանքի ձևավորման գործընթացներին։ Հեղինակը շեշտում է նաև պատմական նյութի գաղափարական մեկնաբանության և ուսուցման մեթոդաբանական խնդիրները՝ առաջարկելով հավասարակշռված և աղբյուրահեն մոտեցում։ Աշխատությունը կարևոր ուղեցույց է պատմության ուսուցիչների, մեթոդիստների և պատմագիտությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Հելլերի հովացման համակարգով կահավորված կոնդենսացիոն էներգաբլոկների աշխատանքային ռեժիմների հետազոտությանը և դրանց օպտիմալացման մեթոդների մշակմանը՝ ընդգծելով ջերմային էլեկտրակայանների արդյունավետության բարձրացման և էներգետիկ կորուստների նվազեցման խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է կոնդենսացիոն էներգաբլոկների աշխատանքի ֆիզիկական հիմքերը՝ գոլորշի-տուրբինային ցիկլ, կոնդենսացիայի գործընթաց և հովացման համակարգերի ազդեցությունը ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Գրքում դիտարկվում են Հելլերի տիպի չոր հովացման համակարգերի կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկությունները, դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները տարբեր կլիմայական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգաբլոկների աշխատանքային ռեժիմների մաթեմատիկական մոդելավորմանը, ջերմային հաշվեկշռի վերլուծությանը և օպտիմալացման ալգորիթմների կիրառմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև տարբեր ծանրաբեռնվածության պայմաններում կայանի արդյունավետության փոփոխությունները և դրանց կարգավորման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ընդգծում է էներգախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման կարևորությունը և առաջարկում է տեխնիկական լուծումներ կայանների հուսալիության ու արտադրողականության բարձրացման համար։ Այն օգտակար է էներգետիկ ինժեներների, ջերմատեխնիկների և արդյունաբերական համակարգերի նախագծողների համար։

Մշակույթ

Այլաբանությունը հայ կինոարվեստում հանդես է գալիս որպես արվեստի բովանդակային և ձևաչափային կարևորագույն միջոց, որը թույլ է տալիս ստեղծագործին արտահայտել գաղափարներն ու զգացմունքները ոչ ուղղակի, այլ խորհրդանշական, պատկերագրական և դրսևորողական ձևերով, ինչը ուժեղացնում է ֆիլմի էմոցիոնալ ազդեցությունը և դիտողի մտավոր մասնակցությունը։ Հայ կինոյում այլաբանությունը հաճախ օգտագործվում է սոցիալական, քաղաքական կամ պատմական թեմաների մշակման ժամանակ, երբ ֆիլմի իրական ասելիքը ճնշված կամ զգայուն է, և պահանջում է նրբագեղ մատնանշումներ՝ դիսկուրսի մեջ դնելով կերպարների գործողությունները, սյուժետային իրավիճակները, բնապատկերների և օբյեկտների խորհրդանշականությունը։ Այս տեխնիկան տեսանելի է ինչպես դոկումենտալ, այնպես էլ խաղարկային ֆիլմերում, որտեղ ռեժիսորները կիրառում են պատկերների, գույների, լուսավորության, ձայնային դիզայնի և սիմվոլիկ գործողությունների բազմաշերտ համակարգ, որպեսզի փոխանցեն անհատական կամ համազգային հոգեբանական դինամիկա, ներքին զգացմունքների հակասություններ, հոգեբանական տրավմայի ազդեցություն կամ պատմական վերապրումների հզոր արտացոլումներ։ Այլաբանությունը հայ կինոյում նաև թույլ է տալիս խուսափել ցայտուն բովանդակային կլիշեներից, ստեղծել էստետիկ առանձնահատկություններ և խթանել քննարկման և մեկնաբանության լայն հնարավորություններ՝ դիտողի կողմից ճանաչողական և զգայական ակտիվ մասնակցությունը ապահովելով։ Ռեժիսորների կողմից օգտագործվող այլաբանության օրինակներն ընդգրկում են կերպարների շարժումների ու արարքների խորհրդանշական ներկայացումը, սյուժետային ժամանակի և տարածության փոփոխությունների հնարհամակարգային կառուցվածքը, առարկաների ու պատկերների սիմվոլիկ նշանակությունը, որոնք համալրում են ֆիլմի հիմնական ուղերձը և հնարավորություն տալիս արտահայտել դժվար հասկանալի հոգեբանական և սոցիալական գործընթացներ՝ ստեղծելով հայկական կինոարվեստի յուրահատուկ ոճային և էմոցիոնալ դիմագիծ։