Books by this author (1)
Linguistics
Նախամաշտոցյան հայ գրերն ու գրչության մշակույթը
Գիրքը նվիրված է հայ գրի և գրչության պատմության նախամաշտոցյան շրջանին՝ անդրադառնալով հայ ժողովրդի գրավոր մշակույթի ձևավորման նախադրյալներին, գրային համակարգերի զարգացմանը և գրավոր հաղորդակցության ավանդույթներին մինչև Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հայոց այբուբենի ստեղծումը։ Աշխատության առանցքում հայոց գրավոր մշակույթի ակունքների ուսումնասիրությունն է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու նախաքրիստոնեական Հայաստանի մտավոր, կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական ու լեզվամշակութային պայմաններին, որոնցում ձևավորվել և գործածվել են գրավոր հաղորդակցության տարբեր միջոցներ, ինչպես նաև հարևան ժողովուրդների գրային համակարգերի և տարածաշրջանային մշակութային ազդեցությունների հնարավոր դերին հայոց գրավոր ավանդույթի զարգացման գործում։ Քննության առարկա են դառնում նախամաշտոցյան շրջանում գրի կիրառության, գրավոր հիշատակությունների, արձանագրությունների, վիմագրական նյութերի և ձեռագրական մշակույթի նախադրյալների հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը կարևոր տեղ է հատկացնում հայոց գրի ծագման ու զարգացման պատմության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն ոչ միայն որպես լեզվական հաղորդակցության միջոց, այլև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության պահպանման կարևոր գործոն։ Գրավոր մշակույթի պատմական զարգացումը ներկայացվում է Հայաստանի քաղաքական, կրոնական և հասարակական փոփոխությունների համատեքստում՝ ընդգծելով գրի նշանակությունը պետական կառավարման, կրթության, կրոնական կյանքի, գիտելիքի փոխանցման և մշակութային կապերի հաստատման գործում։ Կարևոր թեմաներից է նաև նախամաշտոցյան գրավոր ավանդույթների և հայոց այբուբենի ստեղծման պատմական նշանակության փոխհարաբերությունը, քանի որ Մեսրոպ Մաշտոցի իրականացրած այբուբենաստեղծ գործունեությունը դիտարկվում է ավելի լայն մշակութային գործընթացների շրջանակում։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է հայոց գրի պատմության վաղ շրջանի ուսումնասիրության կարևորությամբ և այն հարցերի լուսաբանմամբ, որոնք առնչվում են հայ ժողովրդի գրավոր ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Այն նպաստում է հայ գրի ծագման, գրչության ավանդույթների, լեզվական պատմության և հին Հայաստանի մշակութային միջավայրի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը՝ միաժամանակ ընդգծելով գրավոր ժառանգության դերը ազգային մշակույթի շարունակականության ապահովման գործում։ Գիրքը արժեքավոր ուսումնասիրություն է հայագետների, պատմաբանների, լեզվաբանների, ձեռագրագետների, մշակութաբանների, ինչպես նաև հայոց լեզվի, գրականության և ազգային մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր նյութ է հայ գրի պատմության վաղ շրջանի, նախամաշտոցյան մշակութային ժառանգության և հայ ժողովրդի գրավոր քաղաքակրթության ակունքների վերաբերյալ գիտական պատկերացում կազմելու համար։
Updated: 2026-11-17