Ահմադ Աբդելկադիր Ջարուշեհ

Ահմադ Աբդելկադիր Ջարուշեհ

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

The Greater Middle East project and the attitude of Arabs

Աշխատությունը նվիրված է Մեծ Մերձավոր Արևելքի նախագծի քաղաքական և աշխարհաքաղաքական բովանդակության ուսումնասիրությանը և դրա նկատմամբ արաբական հասարակությունների ու քաղաքական ուժերի վերաբերմունքի վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարածաշրջանի վերափոխմանն ուղղված արտաքին քաղաքական նախաձեռնությունների, դրանց նպատակների, հնարավոր հետևանքների և արաբական աշխարհի կողմից դրանց ընկալման խնդիրներն են։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նախագծի ձևավորման պատմաքաղաքական նախադրյալները, դրա առաջացմանը նպաստած միջազգային և տարածաշրջանային գործընթացները, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարներին և քաղաքական մոտեցումներին, որոնց միջոցով նախատեսվում էր տարածաշրջանի երկրների կառավարման, տնտեսական զարգացման, ժողովրդավարական ինստիտուտների և անվտանգության համակարգերի փոփոխություն։ Ուսումնասիրվում է նաև արտաքին դերակատարների ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վրա և այն հանգամանքը, թե ինչպես են այդ նախաձեռնությունները փոխկապակցվում Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է արաբական երկրների և հասարակությունների վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը։ Այդ վերաբերմունքը դիտարկվում է որպես միասնական երևույթ չներկայացվող բազմաշերտ գործընթաց, որի վրա ազդում են պետությունների ազգային շահերը, քաղաքական ռեժիմների առանձնահատկությունները, հասարակական տրամադրությունները, կրոնական և գաղափարական գործոնները, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունները։ Քննարկվում են նախագծի նկատմամբ դրական, քննադատական և բացասական դիրքորոշումների ձևավորման պատճառները, մասնավորապես՝ արտաքին միջամտության ընկալումը, ինքնիշխանության պահպանման հարցը, տարածաշրջանի քաղաքական ապագայի նկատմամբ մտահոգությունները և տնտեսական ու սոցիալական փոփոխությունների հնարավոր հետևանքները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Իրաքում, Պաղեստինում, Եգիպտոսում, Սիրիայում, Լիբանանում, Հորդանանում և տարածաշրջանի այլ երկրներում ձևավորված քաղաքական ու հասարակական արձագանքների տարբերություններին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արաբական մամուլի, քաղաքական հայտարարությունների և հասարակական-քաղաքական դիսկուրսի նշանակությանը՝ տարածաշրջանային նախաձեռնությունների ընկալումը բացահայտելու համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե ինչու արտաքին նախաձեռնությունները կարող են տարբեր արձագանքներ առաջացնել նույն տարածաշրջանի տարբեր հասարակություններում և ինչպես են պատմական փորձը, ազգային ինքնությունը և քաղաքական շահերը ձևավորում այդ վերաբերմունքը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, արևելագետների, տարածաշրջանային հետազոտողների, պատմաբանների, դիվանագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Հետազոտության նշանակությունը կայանում է Մերձավոր Արևելքի վերափոխման ծրագրերի և դրանց նկատմամբ արաբական աշխարհի արձագանքի փոխկապակցված ուսումնասիրության մեջ՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի քաղաքական գործընթացների, արտաքին ազդեցությունների և հասարակական դիրքորոշումների մասին։

Updated: 2026-09-09
The Greater Middle East project and the attitude of Arabs

Free

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more