Books by this author (1)
History
Վարդան Արևելցու կյանքն ու գործունեությունը․ գիրք երկրորդ
Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան մշակույթի, գիտության և հոգևոր կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Վարդան Արևելցու կյանքի, գիտական ու գրական ժառանգության և պատմական գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է XIII դարի հայ մտավոր և հոգևոր կյանքի կարևորագույն իրողությունները՝ բացահայտելով Վարդան Արևելցու տեղն ու դերը ժամանակաշրջանի պատմական, եկեղեցական, մատենագրական և մշակութային զարգացումների համատեքստում։ Ուսումնասիրության առանցքում միջնադարյան հայ մատենագրի բազմակողմանի գործունեությունն է, նրա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը, աստվածաբանական և մեկնողական հայացքները, պատմագիտական մտածողությունն ու գրական ժառանգությունը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում նրա հեղինակած և նրան վերագրվող երկերի ուսումնասիրությանը, դրանց բովանդակային ու ժանրային առանձնահատկությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև ձեռագրական ավանդության և մատենագիտական վկայությունների միջոցով հեղինակային պատկանելության, ստեղծագործությունների տարածման ու պահպանման խնդիրների քննությանը։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է ներկայացնում Վարդան Արևելցու գործունեությունը միջնադարյան հայ հոգևոր և մտավոր միջավայրում դիտարկելու համար՝ անդրադառնալով աստվածաշնչյան բնագրերի մեկնության, քրիստոնեական վարդապետության, եկեղեցական գրականության և պատմական գիտելիքի մշակման ավանդույթներին։ Առանձնահատուկ արժեք ունի միջնադարյան մեկնողական գրականության տեսական և գործնական հիմքերի ուսումնասիրությունը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայ հեղինակների՝ աստվածաշնչյան և աստվածաբանական բնագրերի մեկնաբանման եղանակները, կիրառած գրական ձևերը, աղբյուրների օգտագործման սկզբունքներն ու մտավոր ժառանգության փոխանցման առանձնահատկությունները։ Հեղինակի գիտական մոտեցումը հիմնված է պատմական, մատենագիտական և գրականագիտական քննության համադրման վրա, ինչը թույլ է տալիս դիտարկել ուսումնասիրվող գործչին ոչ միայն որպես առանձին հեղինակ, այլև որպես իր ժամանակի մշակութային գործընթացների ակտիվ մասնակից։ Գրքում ներկայացվող հարցադրումները կարևոր են նաև միջնադարյան Հայաստանի հասարակական և եկեղեցական կյանքի, գիտակրթական միջավայրի, հոգևոր հաստատությունների և մտավոր կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Վարդան Արևելցու գործունեության քննությունը նպաստում է XIII դարի հայ իրականության պատմական պատկերի ամբողջացմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին պատմական իրադարձությունները, կրոնական գաղափարները, գրական ավանդույթներն ու գիտական որոնումները փոխկապակցված ձևավորում ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքը։ Աշխատությունը նշանակալի ներդրում է հայ միջնադարյան մատենագրության և պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրման բնագավառում, քանի որ համակարգված գիտական դիտարկման առարկա է դարձնում մի գործչի ժառանգություն, որի գործունեությունը կարևոր հետք է թողել հայ գրավոր մշակույթի զարգացման մեջ։ Այն արժեքավոր է հայագիտությամբ, պատմագրությամբ, միջնադարյան գրականությամբ, աստվածաբանությամբ, ձեռագրագիտությամբ և եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես գիտական ուղեցույց՝ Վարդան Արևելցու անձի, ստեղծագործական ժառանգության և միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր ու մտավոր կյանքի ավելի խոր ընկալման համար։
Updated: 2026-11-18