Книги автора (1)

Онлайн

История

Վարդան Արևելցու կյանքն ու գործունեությունը․ գիրք երկրորդ

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան մշակույթի, գիտության և հոգևոր կյանքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Վարդան Արևելցու կյանքի, գիտական ու գրական ժառանգության և պատմական գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է XIII դարի հայ մտավոր և հոգևոր կյանքի կարևորագույն իրողությունները՝ բացահայտելով Վարդան Արևելցու տեղն ու դերը ժամանակաշրջանի պատմական, եկեղեցական, մատենագրական և մշակութային զարգացումների համատեքստում։ Ուսումնասիրության առանցքում միջնադարյան հայ մատենագրի բազմակողմանի գործունեությունն է, նրա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը, աստվածաբանական և մեկնողական հայացքները, պատմագիտական մտածողությունն ու գրական ժառանգությունը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում նրա հեղինակած և նրան վերագրվող երկերի ուսումնասիրությանը, դրանց բովանդակային ու ժանրային առանձնահատկությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև ձեռագրական ավանդության և մատենագիտական վկայությունների միջոցով հեղինակային պատկանելության, ստեղծագործությունների տարածման ու պահպանման խնդիրների քննությանը։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է ներկայացնում Վարդան Արևելցու գործունեությունը միջնադարյան հայ հոգևոր և մտավոր միջավայրում դիտարկելու համար՝ անդրադառնալով աստվածաշնչյան բնագրերի մեկնության, քրիստոնեական վարդապետության, եկեղեցական գրականության և պատմական գիտելիքի մշակման ավանդույթներին։ Առանձնահատուկ արժեք ունի միջնադարյան մեկնողական գրականության տեսական և գործնական հիմքերի ուսումնասիրությունը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայ հեղինակների՝ աստվածաշնչյան և աստվածաբանական բնագրերի մեկնաբանման եղանակները, կիրառած գրական ձևերը, աղբյուրների օգտագործման սկզբունքներն ու մտավոր ժառանգության փոխանցման առանձնահատկությունները։ Հեղինակի գիտական մոտեցումը հիմնված է պատմական, մատենագիտական և գրականագիտական քննության համադրման վրա, ինչը թույլ է տալիս դիտարկել ուսումնասիրվող գործչին ոչ միայն որպես առանձին հեղինակ, այլև որպես իր ժամանակի մշակութային գործընթացների ակտիվ մասնակից։ Գրքում ներկայացվող հարցադրումները կարևոր են նաև միջնադարյան Հայաստանի հասարակական և եկեղեցական կյանքի, գիտակրթական միջավայրի, հոգևոր հաստատությունների և մտավոր կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Վարդան Արևելցու գործունեության քննությունը նպաստում է XIII դարի հայ իրականության պատմական պատկերի ամբողջացմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին պատմական իրադարձությունները, կրոնական գաղափարները, գրական ավանդույթներն ու գիտական որոնումները փոխկապակցված ձևավորում ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքը։ Աշխատությունը նշանակալի ներդրում է հայ միջնադարյան մատենագրության և պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրման բնագավառում, քանի որ համակարգված գիտական դիտարկման առարկա է դարձնում մի գործչի ժառանգություն, որի գործունեությունը կարևոր հետք է թողել հայ գրավոր մշակույթի զարգացման մեջ։ Այն արժեքավոր է հայագիտությամբ, պատմագրությամբ, միջնադարյան գրականությամբ, աստվածաբանությամբ, ձեռագրագիտությամբ և եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես գիտական ուղեցույց՝ Վարդան Արևելցու անձի, ստեղծագործական ժառանգության և միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր ու մտավոր կյանքի ավելի խոր ընկալման համար։

Обновлено. 2026-11-18
Վարդան Արևելցու կյանքն ու գործունեությունը․ գիրք երկրորդ

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее