Антелава, И. Г.

Антелава, И. Г.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Վրաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման բնույթի հարցի շուրջը 18-րդ դարում

Աշխատությունը նվիրված է 18-րդ դարի Վրաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման բնույթի, առանձնահատկությունների և պատմական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դիտարկում է այդ ժամանակաշրջանի վրացական հասարակության տնտեսական կյանքի կառուցվածքը, արտադրական հարաբերությունների ձևավորման ընթացքը, գյուղատնտեսության և արհեստագործության զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հասարակական տարբեր խավերի միջև գոյություն ունեցող սոցիալական և տնտեսական հարաբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆեոդալական հասարակարգի բնույթին, հողատիրական հարաբերություններին, գյուղացիության սոցիալական դրությանը, ֆեոդալական կախվածության տարբեր ձևերին և տնտեսական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական հարաբերությունների փոփոխությունների և հասարակական կառուցվածքի զարգացման փոխկապակցվածության բացահայտումը, ինչպես նաև այն հարցի քննարկումը, թե որքանով էին 18-րդ դարի Վրաստանում նկատվող տնտեսական և հասարակական երևույթները վկայում ավանդական ֆեոդալական համակարգի ներսում նոր հարաբերությունների ու զարգացման միտումների առաջացման մասին։ Աշխատության մեջ կենտրոնական նշանակություն ունի Վրաստանի տնտեսական կյանքի պատմական ընթացքի գնահատումը՝ հաշվի առնելով երկրի քաղաքական մասնատվածությունը, ներքին հակասությունները, արտաքին ռազմաքաղաքական ազդեցությունները և տարածաշրջանի պատմական իրադրությունը։ 18-րդ դարը Վրաստանի պատմության բարդ ու հակասական ժամանակաշրջաններից էր, երբ երկարատև պատերազմները, արտաքին ներխուժումները, քաղաքական անկայունությունն ու բնակչության տնտեսական ծանր դրությունը լուրջ ազդեցություն էին թողնում երկրի արտադրական ներուժի, գյուղատնտեսության, առևտրի և արհեստների զարգացման վրա։ Միաժամանակ հասարակական ու տնտեսական կյանքի տարբեր ոլորտներում նկատվող փոփոխությունները հնարավորություն էին տալիս ուսումնասիրելու ավանդական տնտեսական համակարգի վերափոխման նախադրյալները և նոր տնտեսական երևույթների ձևավորման ընթացքը։ Հեղինակի ուսումնասիրության կարևորությունը պայմանավորված է նաև սոցիալ-տնտեսական զարգացման վերաբերյալ պատմագիտական տարբեր մոտեցումների քննարկմամբ, քանի որ 18-րդ դարի Վրաստանի տնտեսական հարաբերությունների բնույթը և դրանցում նոր հասարակական ու տնտեսական տարրերի առկայությունը պատմագիտության մեջ կարևոր ու քննարկվող հարցերից են եղել։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ֆեոդալական հարաբերությունների կայունության, դրանց ներքին փոփոխությունների և տնտեսական զարգացման հնարավոր նոր ուղղությունների փոխհարաբերությունը հասկանալու համար։ Այն նպաստում է նաև Վրաստանի հետագա պատմական զարգացման նախադրյալների բացահայտմանը՝ հնարավորություն տալով 18-րդ դարի հասարակական ու տնտեսական իրողությունները դիտարկել որպես հաջորդ ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած փոփոխությունների պատմական հիմք։ Հետազոտությունն արժեքավոր է Վրաստանի և ընդհանրապես Հարավային Կովկասի տնտեսական ու հասարակական պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, պատմաբանների, տնտեսագիտական պատմության ուսումնասիրողների և տարածաշրջանի պատմական զարգացումները խորությամբ ճանաչել ցանկացող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր տեղ ունի վրացական պատմագիտական գրականության մեջ՝ որպես 18-րդ դարի հասարակական կառուցվածքի, տնտեսական հարաբերությունների և պատմական զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը նվիրված գիտական աշխատանք, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի Վրաստանի տնտեսական կյանքի, սոցիալական հարաբերությունների և պատմական վերափոխումների մասին։

Updated: 2026-11-21
Վրաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման բնույթի հարցի շուրջը 18-րդ դարում

Free

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more