Առաքելյան, Աշոտ Վահանի

Culture

Աշխատությունը նվիրված է 1960–1980-ական թվականների խորհրդահայ տպագրական գրաֆիկայի զարգացման, գեղարվեստական առանձնահատկությունների և ստեղծագործական որոնումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է խորհրդային Հայաստանի կերպարվեստի այն շրջանը, երբ գրաֆիկան աստիճանաբար ձեռք էր բերում ինքնուրույն և նշանակալի դեր՝ հանդես գալով գրքի ձևավորման, նկարազարդման, պլակատի, ամսագրային ու այլ տպագիր մշակույթի ոլորտներում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տպագրական գրաֆիկայի արտահայտչական հնարավորությունների վերլուծությունը, մասնավորապես՝ գծի, հարթության, սևի ու սպիտակի հակադրության, գունային լուծումների, կոմպոզիցիայի և դեկորատիվ սկզբունքների կիրառումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին ժամանակաշրջանի նկարիչները համադրում խորհրդային մշակութային միջավայրի գաղափարական պահանջները ազգային գեղարվեստական ավանդույթների և ժամանակակից արվեստի նորարարական միտումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական կերպարվեստի ազգային ինքնատիպության պահպանմանն ու նորովի մեկնաբանմանը, ինչպես նաև ժողովրդական արվեստի, միջնադարյան մանրանկարչության, ճարտարապետական և դեկորատիվ ձևերի ազդեցությանը գրաֆիկական մտածողության վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել տարբեր նկարիչների ստեղծագործությունները՝ բացահայտելով նրանց անհատական ոճական առանձնահատկությունները, թեմատիկ նախասիրությունները և տպագրական տեխնիկաների կիրառման եղանակները։ Գրքի նկարազարդումը և տպագրական ձևավորումը դիտարկվում են ոչ միայն որպես գրական ստեղծագործության տեսողական ուղեկցություն, այլև որպես ինքնուրույն գեղարվեստական արտահայտության ձև, որտեղ նկարիչը մեկնաբանում է գրական նյութը սեփական պատկերային լեզվով։ Կարևոր է նաև 1960–1980-ականների մշակութային կյանքի ընդհանուր համատեքստի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ ժամանակաշրջանի գրաֆիկան զարգանում էր կերպարվեստի մյուս ճյուղերի հետ սերտ փոխազդեցության պայմաններում և արտացոլում էր հասարակական, մշակութային ու գեղագիտական փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի և գրքի ձևավորման մասնագետներին, նկարիչներին, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ կերպարվեստի պատմությունն ուսումնասիրող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր է խորհրդահայ գրաֆիկայի պատմության տվյալ շրջանի ամբողջական ընկալման համար՝ բացահայտելով դրա թեմատիկ, ոճական և տեխնիկական առանձնահատկությունները, ազգային ավանդույթների շարունակականությունը և ժամանակակից գեղարվեստական մտածողության ձևավորման գործընթացները։