Books by this author (1)
Law
Սահմանադրական դատավարության առանձնահատկությունները Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանադրական արդարադատության իրականացման դատավարական առանձնահատկությունների, դրա իրավական բնույթի և սահմանադրական վերահսկողության համակարգում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում սահմանադրական դատավարությունը դիտարկվում է որպես սահմանադրական իրավակարգի պահպանման և իրավական ակտերի սահմանադրականության վերահսկման համար նախատեսված առանձնահատուկ իրավական ընթացակարգերի համակարգ։ Ուշադրություն է հատկացվում սահմանադրական դատավարության սկզբունքներին, մասնակիցների իրավական կարգավիճակին, վարույթի փուլերին և գործերի քննության ընթացակարգային առանձնահատկություններին։ Քննվում է սահմանադրական դատավարության հարաբերակցությունը դատավարության այլ տեսակների հետ՝ բացահայտելով դրա ինքնուրույն բնույթը և այն հատկանիշները, որոնք պայմանավորված են սահմանադրական վերահսկողության նպատակներով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական վերահսկողություն իրականացնող մարմին դիմելու իրավական հիմքերի, դիմելու իրավունք ունեցող սուբյեկտների և ներկայացվող դիմումների ընդունելիության պայմանների ուսումնասիրությունը։ Կարևորվում են գործի քննության նախապատրաստման, դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումների ներկայացման, իրավական փաստարկների գնահատման և վերջնական որոշման ընդունման ընթացակարգային հարցերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սահմանադրականության գնահատման առանձնահատկություններին, երբ քննության առարկան ոչ թե սովորական իրավական վեճի փաստական հանգամանքների պարզումն է, այլ համապատասխան իրավական նորմերի և սահմանադրական դրույթների փոխհարաբերության վերլուծությունը։ Քննվում են նաև անհատական սահմանադրական պաշտպանության մեխանիզմների նշանակությունը և դրանց կապը անձի սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր համակարգի հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սահմանադրական դատավարության ընթացքում մրցակցության, կողմերի իրավահավասարության, հրապարակայնության, դատական անկախության և իրավական որոշակիության սկզբունքների դրսևորման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է նաև ընդունված որոշումների իրավական բնույթի, դրանց պարտադիր ուժի և իրավական համակարգի վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Սահմանադրական արդարադատությունը դիտարկվում է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների գործունեության սահմանադրական շրջանակների պահպանման հետ փոխկապակցված ինստիտուտ՝ առանց այն նույնացնելու ընդհանուր իրավասության դատական վերահսկողության հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական մոտեցումները, սահմանադրական և դատավարական իրավունքի սկզբունքները, ինչպես նաև սահմանադրական արդարադատության ինստիտուցիոնալ զարգացման խնդիրները։ Նման համալիր քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դատավարական մեխանիզմների դերը սահմանադրական նորմերի գործողության ապահովման, սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության և իրավական համակարգում սահմանադրականության սկզբունքի իրականացման գործում։ Աշխատությունը կարող է կիրառական և տեսական նշանակություն ունենալ սահմանադրական իրավունքի, դատավարական իրավունքի և սահմանադրական արդարադատության ոլորտների ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-19