Առաքելյան, Սուսաննա Ռազմիկի

Առաքելյան, Սուսաննա Ռազմիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Linguistics

Գերմաներենի հնչույթային համակարգի տիպաբանական առանձնահատկությունները

Աշխատությունը նվիրված է գերմաներենի հնչույթային կառուցվածքի ուսումնասիրությանը լեզվաբանական տիպաբանության տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով լեզվի ձայնավորային և բաղաձայնային համակարգերի կազմակերպման սկզբունքներին, հնչույթների տարբերակիչ հատկանիշներին և դրանց փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության կենտրոնում հնչույթն է որպես լեզվի իմաստատարբերակիչ նվազագույն միավոր և այն հատկանիշների ամբողջությունը, որոնց միջոցով գերմաներենի հնչույթները հակադրվում են միմյանց։ Քննվում է ձայնավորների դասակարգումը՝ լեզվի դիրքի, բերանի բացվածքի, շրթունքների մասնակցության, տևողության և այլ հնչյունաբանական ու հնչույթաբանական հատկանիշների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ձայնավորների քանակական և որակական հակադրություններին, ինչպես նաև երկհնչյունների տեղին ընդհանուր հնչույթային համակարգում։ Բաղաձայնների ուսումնասիրության ժամանակ դիտարկվում են արտաբերման տեղի և եղանակի, ձայնեղության ու խլության և այլ տարբերակիչ հատկանիշների հարաբերությունները։ Հնչույթային համակարգը ներկայացվում է ոչ թե որպես առանձին հնչյունների պարզ հավաքածու, այլ որպես փոխկապակցված հակադրությունների համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր միավորի գործառույթը պայմանավորված է մյուս միավորների նկատմամբ ունեցած հարաբերություններով։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գերմաներենի առանձնահատկությունները համեմատել այլ լեզուների հնչույթային համակարգերի հետ՝ բացահայտելով ինչպես լայնորեն տարածված կառուցվածքային օրինաչափությունները, այնպես էլ լեզվին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև վանկի կառուցվածքը, հնչույթների դիրքային բաշխումը, հնչյունական միջավայրով պայմանավորված տարբերակները և հնչույթների համակցման սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հնչյունաբանության և հնչույթաբանության փոխհարաբերությունը, քանի որ խոսքային հնչյունների ֆիզիկական և արտաբերական բնութագրերը դիտարկվում են դրանց լեզվական գործառույթի հետ միասին։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև շեշտի, վանկային կազմակերպման և հնչյունական փոփոխությունների նշանակությանը գերմաներենի հնչույթային կառուցվածքի ամբողջական նկարագրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հնչյունաբանության, հնչույթաբանության և լեզվաբանական տիպաբանության մեթոդները՝ գերմաներենի հնչյունային համակարգի կառուցվածքային կազմակերպումը և այլ լեզուների նկատմամբ դրա տիպաբանական առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։

Updated: 2026-09-22
Գերմաներենի հնչույթային համակարգի տիպաբանական առանձնահատկությունները

Free

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more