Ասկարյան, Շուշան Ռոբերտի

Journalism

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1990-2010 թվականներին արցախյան մամուլում մշակութային կյանքի լուսաբանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նշված ժամանակահատվածը Արցախի համար ընդգրկում է քաղաքական և հասարակական խորքային փոփոխությունների, պատերազմի, հետպատերազմյան վերականգնման և նոր սոցիալ-մշակութային իրականության ձևավորման շրջաններ։ Աշխատության հիմքում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես մշակութային գործընթացների արտացոլման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազգային ինքնության պահպանման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են արցախյան պարբերականները ներկայացրել գրականության, արվեստի, թատրոնի, երաժշտության, կրթության, մշակութային ժառանգության, ազգային ավանդույթների և մշակութային կազմակերպությունների գործունեության վերաբերյալ իրադարձություններն ու խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ 1990-ականների սկզբի մամուլի գործունեությունը տեղի էր ունենում պատերազմական և քաղաքական ծանր պայմաններում, ինչի հետևանքով մշակութային թեմաները հաճախ միահյուսվում էին ազգային-քաղաքական, պատմական և հասարակական խնդիրների հետ։ Մամուլի էջերում մշակույթը կարող էր ներկայացվել ոչ միայն որպես ինքնուրույն ոլորտ, այլև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հասարակական համախմբման միջոց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոխվել մշակութային թեմաների ներկայացումը՝ պատերազմի տարիների հրատապ խնդիրներից աստիճանաբար անցնելով մշակութային կյանքի վերականգնման, զարգացման և ինստիտուցիոնալացման հարցերին։ Կարևոր ուղղություն է նաև մշակութային ժառանգության լուսաբանումը՝ պատմական հուշարձանների, եկեղեցիների, վանքերի, հնագիտական արժեքների և ազգային ավանդույթների վերաբերյալ հրապարակումների միջոցով։ Մամուլը այս առումով հանդես է գալիս որպես փաստագրական աղբյուր, որը պահպանել է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային իրադարձությունների, գործիչների, կազմակերպությունների և հասարակական արձագանքների վերաբերյալ մեծածավալ տեղեկատվություն։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև մշակութային հրապարակումների ժանրային առանձնահատկությունները՝ տեղեկատվական հաղորդումներ, հարցազրույցներ, ակնարկներ, հոդվածներ, գրախոսություններ և հրապարակախոսական նյութեր, ինչպես նաև դրանց լեզվաոճական և թեմատիկ առանձնահատկությունները։ Հետաքրքիր է նաև այն հարցը, թե ինչպիսի տեղ են զբաղեցրել մշակույթի տարբեր ոլորտները մամուլի ընդհանուր տեղեկատվական օրակարգում և ինչ թեմաներ են առավել հաճախ արժանացել լրագրողների ու հեղինակների ուշադրությանը։ Ժամանակաշրջանի մամուլի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել Արցախի մշակութային կյանքի մի ամբողջ փուլ, որի վերաբերյալ մամուլը հանդես է գալիս որպես առաջնային կամ կարևոր երկրորդային աղբյուր։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լրագրության, մամուլի պատմության, մշակութաբանության, գրականագիտության, արվեստագիտության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտողների համար, ինչպես նաև ուսանողների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են 1990-2010 թվականների արցախյան հասարակական և մշակութային կյանքով։ Հատկանշական է, որ այս ուսումնասիրությունը մատենագիտական աղբյուրներում գրանցված է որպես Շուշան Ասկարյանի գիտական աշխատանք՝ 2014 թվականին հրատարակված 28-էջանոց սեղմագիր, իսկ հետագա մատենագիտական ցանկերում այն հիշատակվում է նաև 2015 թվականի հրատարակությամբ։