Աթաբեկյան, Ներսես Յուրիի

Աթաբեկյան, Ներսես Յուրիի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Հայ միջնադարյան պոեզիայի ավանդները և ժամանակակից հայ պոեզիան (60-80-ական թթ.)

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ միջնադարյան բանաստեղծական ավանդների և 20-րդ դարի 60-80-ական թվականների ժամանակակից հայ պոեզիայի փոխառնչությունների բացահայտմանը։ Աշխատության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես են դարերի ընթացքում ձևավորված գեղարվեստական մտածողության, թեմատիկ մոտիվների, պատկերային համակարգերի, լեզվական արտահայտչամիջոցների և բանաստեղծական ավանդույթների տարրերը շարունակվել, վերաիմաստավորվել և նոր ձևերով դրսևորվել ժամանակակից հայ հեղինակների ստեղծագործություններում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ժամանակակից պոեզիան դիտարկել ոչ թե որպես անցյալի գրականությունից կտրված երևույթ, այլ որպես ազգային բանաստեղծական մշակույթի շարունակական զարգացման մի փուլ, որտեղ հին ավանդույթները կարող են միավորվել նոր աշխարհընկալման, ժամանակակից մարդու հոգեբանական խնդիրների և հասարակական իրականության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան գրական ժառանգության այն կողմերին, որոնք առավել ազդեցիկ են եղել հետագա բանաստեղծական մտածողության վրա՝ հոգևոր և աշխարհիկ թեմաների համադրությանը, հայրենիքի և մարդու կերպարներին, սիրո ու բնության ընկալմանը, փիլիսոփայական խորհրդածությանը, ժամանակի և գոյության մասին մտորումներին։ Միաժամանակ վերլուծվում է 60-80-ականների պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկությունը՝ դրա նորարարական որոնումները, ավանդույթի և արդիականության հարաբերակցությունը, անհատի ներաշխարհի արտահայտման եղանակները և բանաստեղծական լեզվի փոփոխությունները։ Գիրքը հետաքրքիր է հատկապես այն ընթերցողների և հետազոտողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հայ գրականության պատմական շարունակականությունը, միջնադարյան գրականության ազդեցությունը նորագույն շրջանի գրականության վրա և ժամանակակից հայ պոեզիայի ձևավորման գործընթացները։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայ բանաստեղծական մշակույթի զարգացման տրամաբանությունը հասկանալու համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են ազգային գրական ավանդույթները պահպանվել ոչ միայն ուղղակի կրկնության, այլև ստեղծագործական վերափոխման և նոր գեղագիտական պայմաններում վերաիմաստավորման միջոցով։

Updated: 2026-09-15
Հայ միջնադարյան պոեզիայի ավանդները և ժամանակակից հայ պոեզիան (60-80-ական թթ.)

Free

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more