Ատակիշիևա Ա. Ա.

Ատակիշիևա Ա. Ա.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Other Subjects

Изучение и подбор столовых сортов винограда для Кировабад-Казахской зоны Азербайджанской ССР

Աշխատությունը նվիրված է սեղանի խաղողի սորտերի կենսաբանական, ագրոնոմիական և տնտեսական հատկանիշների ուսումնասիրությանը և որոշակի հողակլիմայական գոտու պայմաններին առավել համապատասխան սորտերի ընտրության հիմնավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ծագում և հասունացման ժամկետներ ունեցող խաղողի սորտերի համեմատական գնահատումն է՝ հաշվի առնելով դրանց աճի ու զարգացման առանձնահատկությունները, բերքատվության ձևավորումը, պտղի ապրանքային հատկությունները և տեղական բնական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վեգետացիոն շրջանի ընթացքին, բողբոջման, ծաղկման և պտուղների հասունացման փուլերին, քանի որ դրանց ժամկետները կարևոր նշանակություն ունեն տվյալ տարածքում սորտերի արդյունավետ մշակության հնարավորությունները գնահատելու համար։ Քննվում են ողկույզների և հատապտուղների ձևաբանական առանձնահատկությունները, չափերը, արտաքին տեսքը, փոխադրունակությունը, պահպանման հատկությունները և սպառողական նշանակություն ունեցող այլ բնութագրերը։ Սորտերի ընտրության ժամանակ կարևորվում է ոչ միայն բարձր բերքատվությունը, այլև դրա կայունությունը տարբեր տարիների եղանակային պայմաններում, քանի որ գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետությունը մեծապես կախված է միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ բույսերի արձագանքից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ջերմային ռեժիմի, տեղումների, հողի հատկությունների և աճեցման տարածքի այլ էկոլոգիական գործոնների ազդեցությունները խաղողի զարգացման ու պտղաբերության վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև սորտերի կենսաբանական դիմացկունությանը և տեղական պայմաններում դրանց ընդհանուր կենսունակությանը՝ առանց այդ հատկանիշները մեկ ցուցանիշով սահմանափակելու։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել վաղահաս, միջահաս և ուշահաս խմբերի այն ներկայացուցիչները, որոնք կարող են լրացնել միմյանց և նպաստել թարմ խաղողի մատակարարման ժամանակաշրջանի երկարաձգմանը։ Աշխատությունն արժեքավոր է նաև խաղողագործության տարածաշրջանային մասնագիտացման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանում սորտափորձարկման, գյուղատնտեսական շրջանացման և արտադրության համար համապատասխան բուսական նյութի ընտրության գիտական մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է խաղողագործության, ամպելոգրաֆիայի, բույսերի էկոլոգիայի և սորտագիտության մեթոդները՝ տվյալ տարածաշրջանի բնական պայմաններին հարմարեցված և արտադրական տեսանկյունից նպատակահարմար սեղանի խաղողի սորտերի գնահատման ու ընտրության համար։

Updated: 2026-09-24
Изучение и подбор столовых сортов винограда для Кировабад-Казахской зоны Азербайджанской ССР

Free

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book4 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more