Ավագյան, Արթուր Ռաֆիկի

Ավագյան, Արթուր Ռաֆիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Հասարակության իրավագիտակցության դրսևորումը քաղաքական գործընթացում (ՀՀ օրինակով)

Աշխատությունը նվիրված է հասարակության իրավական գիտակցության և քաղաքական գործընթացների փոխհարաբերության տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-քաղաքական միջավայրի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքացիների իրավունքի, օրենքի, արդարության, պետական ինստիտուտների և իրավական կարգի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորումն ու դրանց դրսևորումն է քաղաքական մասնակցության տարբեր ձևերում։ Իրավագիտակցությունը դիտարկվում է որպես հասարակական գիտակցության կարևոր բաղադրիչ, որն ընդգրկում է իրավական գիտելիքները, արժեքային վերաբերմունքները, իրավական գնահատականները և իրավաչափ վարքագծի վերաբերյալ պատկերացումները։ Քննվում է, թե այդ բաղադրիչներն ինչպես կարող են արտահայտվել քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության, հանրային քննարկումների, պետական կառույցների հետ հարաբերությունների և հասարակական նախաձեռնությունների շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրավական ու քաղաքական մշակույթի փոխկապակցվածությանը, իրավական սոցիալականացման գործընթացներին և այն ինստիտուտների դերին, որոնց միջոցով անհատը ձեռք է բերում իրավական գիտելիքներ ու հասարակական վարքագծի նորմեր։ Դիտարկվում են կրթության, ընտանիքի, զանգվածային հաղորդակցության միջոցների, քաղաքացիական հասարակության և պետական ինստիտուտների հնարավոր ազդեցությունները իրավական պատկերացումների ձևավորման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օրենքի նկատմամբ վստահության, իրավական նորմերի ընկալման և քաղաքացիների քաղաքական վարքագծի միջև կապի ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև իրավական նիհիլիզմի, իրավական պասիվության, քաղաքացիական պատասխանատվության և իրավական ակտիվության հասկացություններին՝ որպես հասարակության իրավագիտակցության տարբեր դրսևորումների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել սոցիոլոգիական հարցումների, համեմատական վերլուծության և քաղաքական ու իրավական գործընթացների ուսումնասիրության մեթոդներ՝ հասարակական դիրքորոշումների կառուցվածքն ու դրանց փոփոխության միտումները բացահայտելու նպատակով։ Հայաստանի օրինակը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել պետական և հասարակական ինստիտուտների փոխակերպման, քաղաքացիական մասնակցության և իրավական մշակույթի զարգացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրավունքի տեսության, քաղաքականագիտության, իրավական սոցիոլոգիայի և քաղաքացիական հասարակության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով իրավագիտակցության նշանակությունը քաղաքական գործընթացներում քաղաքացիների վարքագծի և հասարակական հարաբերությունների ձևավորման համար։

Updated: 2026-09-22
Հասարակության իրավագիտակցության դրսևորումը քաղաքական գործընթացում (ՀՀ օրինակով)

Free

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more