Ավետիսյան, Արմինե Գևորգի

Informatics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վերջավոր խնդիրների լուծման համար դիֆերենցիալ-Թեյլորովի մոդելների մշակմանը և դրանց հիման վրա կիրառական ծրագրային փաթեթի ստեղծմանը։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների միջոցով մշակել այնպիսի մեթոդներ, որոնք հնարավորություն կտան բարդ դիֆերենցիալ խնդիրները ներկայացնել ավելի արդյունավետ հաշվարկային ձևով և ստանալ դրանց թվային լուծումները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչն է դիֆերենցիալ հավասարումների և Թեյլորի շարքի գաղափարների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոտարկումներ, գնահատել լուծումների վարքը և մշակել հաշվարկային ալգորիթմներ տարբեր տեսակի խնդիրների համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում վերջավոր խնդիրների առանձնահատկություններին, որտեղ լուծման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն դիֆերենցիալ հավասարումը, այլև սահմանային կամ այլ լրացուցիչ պայմանները։ Նման խնդիրների լուծումը հաճախ պահանջում է բարձր ճշգրտություն, կայունություն և հաշվարկային արդյունավետություն, ուստի համապատասխան մոդելների և ալգորիթմների մշակումը կարևոր նշանակություն ունի կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգչային հաշվարկների համար։ Հետազոտության ընթացքում մշակվող մոտեցումները կարող են ներառել մաթեմատիկական մոդելի ձևակերպում, լուծման թվային սխեմայի կառուցում, մոտարկման սխալի գնահատում, հաշվարկային գործընթացի օպտիմալացում և ստացված արդյունքների ստուգում։ Առանձին նշանակություն ունի կիրառական ծրագրերի փաթեթի ստեղծումը, քանի որ այն տեսական մեթոդները վերածում է գործնական հաշվարկային գործիքի։ Ծրագրային փաթեթը կարող է նախատեսված լինել տարբեր մուտքային տվյալների մշակման, մաթեմատիկական խնդիրների ավտոմատ լուծման, հաշվարկների կատարման, արդյունքների պահպանման և դրանց վերլուծության համար։ Այդպիսի համակարգի մշակումը պահանջում է ոչ միայն մաթեմատիկական ալգորիթմների ճիշտ իրականացում, այլև ծրագրային կառուցվածքի, հաշվարկային արդյունավետության և օգտագործման հարմարավետության ապահովում։ Աշխատության կարևոր կողմերից է մոդելների և ծրագրային իրականացման փոխկապակցվածությունը․ մաթեմատիկական մեթոդը պետք է լինի ոչ միայն տեսականորեն հիմնավորված, այլև այնպիսի ձևով ալգորիթմացված, որպեսզի հնարավոր լինի դրա կիրառումը համակարգչային միջավայրում։ Ստացված ծրագրային գործիքները կարող են օգտագործվել գիտական հետազոտություններում, ինժեներական հաշվարկներում, տեխնիկական համակարգերի մոդելավորման և տարբեր ֆիզիկական կամ տեխնոլոգիական գործընթացների թվային ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական մոդելավորմամբ, դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծմամբ, հաշվողական մաթեմատիկայով և կիրառական ծրագրավորման մեթոդներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է մաթեմատիկական տեսությունը, թվային հաշվարկների մեթոդաբանությունը և ծրագրային ապահովման մշակումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել վերջավոր խնդիրների լուծման համար կիրառելի, հաշվարկային առումով արդյունավետ և գործնական նշանակություն ունեցող մոդելների ու ծրագրային միջոցների համակարգ։

Informatics

Մաթեմատիկական և հաշվողական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դիֆերենցիալ ձևափոխությունների ոլորտում թվային-վերլուծական մեթոդների կիրառական տեսության մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային ընթացակարգերի ավտոմատացմանը։ Ուսումնասիրվում են դիֆերենցիալ հավասարումներով նկարագրվող բարդ համակարգերի լուծման մեթոդները, որոնք համատեղում են վերլուծական մոտեցումների ճշգրտությունն ու թվային հաշվարկների գործնական հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիֆերենցիալ ձևափոխությունների միջոցով սկզբնական մաթեմատիկական խնդիրների ներկայացմանը այնպիսի տեսքով, որը հնարավորություն է տալիս պարզեցնել հաշվարկները և արդյունավետորեն իրականացնել դրանց համակարգչային մշակումն ու լուծումը։ Քննության են առնվում հաշվարկային ալգորիթմների կառուցման, թվային արդյունքների ստացման, մոտավոր լուծումների ճշգրտության գնահատման և հաշվարկային գործընթացների օպտիմալացման հարցերը։ Դիտարկվում են նաև ծրագրային միջոցների մշակման սկզբունքները, որոնց միջոցով հնարավոր է ավտոմատացնել բազմափուլ հաշվարկային գործողությունները և նվազեցնել ձեռքով կատարվող մաթեմատիկական գործողությունների ծավալը։ Նման մեթոդները կարող են կիրառվել գիտության և տեխնիկայի տարբեր ոլորտներում հանդիպող դիֆերենցիալ մոդելների, դինամիկ համակարգերի և ինժեներական խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, հաշվողական մաթեմատիկայի, մաթեմատիկական մոդելավորման և ծրագրային հաշվարկների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։