Ազատյան, Արա Կամոյի

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի խորհրդայնացման հիմնահարցի ուսումնասիրությանը հայ պատմագրության մեջ՝ կենտրոնանալով 1920 թվականի քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված պատմագիտական մոտեցումների և մեկնաբանությունների վրա։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են խորհրդային, հետխորհրդային և այլ պատմագիտական շրջանակներում ներկայացվել Հայաստանի առաջին հանրապետության վերջին շրջանը, բոլշևիկյան շարժման ակտիվացումը, տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական զարգացումները և Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմագիտական աշխատություններում կիրառված սկզբնաղբյուրներին, հետազոտական մեթոդներին և գաղափարական ու քաղաքական միջավայրի ազդեցությանը պատմական իրադարձությունների գնահատման վրա։ Համեմատվում են խորհրդայնացման պատճառների, ընթացքի և հետևանքների վերաբերյալ տարբեր հեղինակների տեսակետները՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Քննարկվում են նաև Ռուսաստանի խորհրդային իշխանության, Հայաստանի քաղաքական ուժերի և տարածաշրջանի այլ դերակատարների գործունեության վերաբերյալ պատմագրական մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում խորհրդային ժամանակաշրջանում ձևավորված պաշտոնական պատմագիտական մոտեցումներին և Հայաստանի անկախության վերականգնումից հետո պատմական իրադարձությունների վերաիմաստավորմանն ու նոր աղբյուրների շրջանառության մեջ մտնելուն։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոփոխվել Հայաստանի խորհրդայնացման վերաբերյալ գիտական պատկերացումները և ինչ ազդեցություն են ունեցել պատմագրական ավանդույթները, աղբյուրագիտական բազան ու հետազոտական նոր մոտեցումները խնդրի լուսաբանման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, պատմագրության և հայագիտության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և Հայաստանի XX դարի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։