Բադալյան, Խ. Հ.

Բադալյան, Խ. Հ.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Գերմանա-թուրքական օկուպացիան Հայաստանում 1918 թվականին

Աշխատությունը նվիրված է 1918 թվականին Հայաստանի տարածքում գերմանական և թուրքական ռազմական ներկայությանը, նրանց քաղաքական ու ռազմավարական նպատակներին, ինչպես նաև այդ ուժերի գործողություններին և դրանց հետևանքներին հայ ժողովրդի ու երկրի հասարակական-քաղաքական կյանքի համար։ Գրքում ուսումնասիրվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտական փուլում Հարավային Կովկասում ձևավորված բարդ ռազմաքաղաքական իրադրությունը, երբ Ռուսական կայսրության փլուզումից և ռուսական զորքերի հեռանալուց հետո տարածաշրջանում առաջացած իշխանական ու ռազմական դատարկությունը նպաստավոր պայմաններ ստեղծեց արտաքին ուժերի միջամտության և ազդեցության ընդլայնման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմանա-թուրքական ներկայության առանձնահատկություններին, այդ երկու պետությունների շահերի համադրմանը և հակասություններին, նրանց ռազմական ու քաղաքական գործունեության ուղղություններին, ինչպես նաև Հայաստանի նկատմամբ իրականացվող քաղաքականության դրսևորումներին։ Աշխատությունը պատմական իրադարձությունները դիտարկում է ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերությունների, ռազմաքաղաքական մրցակցության և տարածաշրջանային ուժերի վերադասավորման համատեքստում՝ անդրադառնալով Օսմանյան կայսրության ռազմական առաջխաղացմանը, Գերմանիայի ազդեցության ընդլայնման ձգտումներին և Հարավային Կովկասում նրանց ներկայության հետ կապված քաղաքական գործընթացներին։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի առաջին հանրապետության ձևավորման ժամանակաշրջանի իրավիճակը, պետականության կայացման դժվարությունները, երկրի անվտանգության խնդիրները, տարածքային հարցերը և հայ ժողովրդի առջև ծառացած գոյատևման մարտահրավերները։ Հեղինակը դիտարկում է արտաքին ռազմական ուժերի ներկայության ազդեցությունը Հայաստանի քաղաքական ինքնուրույնության, տնտեսական դրության և հասարակական կյանքի վրա՝ ընդգծելով, որ 1918 թվականը հայ ժողովրդի նորագույն պատմության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող շրջադարձային ժամանակահատված էր։ Նյութի պատմական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին Հարավային Կովկասում ծավալված իրադարձությունների փոխկապակցվածության, մեծ տերությունների տարածաշրջանային շահերի և Հայաստանի վրա դրանց թողած ազդեցության մասին։ Աշխատությունն արժեքավոր է հատկապես հայոց նորագույն պատմության, Հայաստանի առաջին հանրապետության ձևավորման նախադրյալների, գերմանա-թուրքական հարաբերությունների, օսմանյան քաղաքականության և 1918 թվականի ռազմաքաղաքական զարգացումների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, ուսանողների և հայ ժողովրդի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով տվյալ ժամանակաշրջանի բարդ իրադարձությունների, Հայաստանի միջազգային դրության և պետականության կայացման պատմական պայմանների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-11-19
Գերմանա-թուրքական օկուպացիան Հայաստանում 1918 թվականին

Free

Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more