Բակուր Գյուլիստան

Բակուր Գյուլիստան

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Գյուլիստան-նամե․ Առաջին գիրք․ Մեծ Կուանք (մ.թ.ա. 750 – մ.թ. 1828)

Գիրքը նվիրված է պատմական Արցախի Մեծ Կուրսակի գավառի պատմությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Գյուլիստան և Չարեք պատմական բնակավայրերի ու դրանց հարակից տարածքների անցյալին։ Աշխատությունն ընդգրկում է պատմական երկար ժամանակաշրջան՝ սկսած մ.թ.ա. VIII դարի կեսերից մինչև XIX դարի առաջին տասնամյակները՝ ներկայացնելով տարածաշրջանի պատմական զարգացումը, աշխարհագրական միջավայրը, բնակավայրերի ձևավորումն ու պատմական նշանակությունը։ Հեղինակը նպատակ ունի վերականգնել Արցախի այս հատվածի պատմական դիմագիծը՝ անդրադառնալով նրա տարածքային առանձնահատկություններին, պատմական տեղանուններին, բնակչության կյանքին, տարածաշրջանի վարչական և քաղաքական փոփոխություններին ու տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած իրադարձություններին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատմական տարածքի տեղայնացումը և դրա կապի բացահայտումը Արցախի ընդհանուր պատմական ու աշխարհագրական համակարգի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Մեծ Կուրսակի գավառի դիրքի և սահմանների պատմական ներկայացումը, ինչպես նաև Գյուլիստանի ու Չարեքի տեղը տարածաշրջանի պատմական աշխարհագրության մեջ։ Պատմական նյութի ներկայացումը հնարավորություն է տալիս հետևելու հին ժամանակներից մինչև նոր ժամանակների սկիզբն ընկած դարաշրջաններում տարածքի պատմական շարունակականությանը, քաղաքական իրադրության փոփոխություններին և տեղական պատմական միջավայրի ձևավորմանը։ Գիրքն արժեքավոր է նաև պատմական աշխարհագրության, տեղանվանագիտության և պատմական հիշողության ուսումնասիրման տեսանկյունից, քանի որ ուշադրություն է հրավիրում այնպիսի բնակավայրերի ու տարածքների վրա, որոնց պատմությունը կարևոր նշանակություն ունի Արցախի տարածաշրջանային ինքնության և պատմական ժառանգության ճանաչման համար։ Աշխատության գիտաճանաչողական արժեքը պայմանավորված է պատմական ժամանակաշրջանների համադրման, տեղական պատմության ավելի լայն պատմական իրադարձությունների համատեքստում դիտարկման և պատմական տարածքի առանձնահատկությունների լուսաբանման հնարավորությամբ։ Այն կարևոր նյութ է Արցախի պատմությամբ, պատմական աշխարհագրությամբ, հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմությամբ ու հայ ժողովրդի տարածքային-մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Գիրքը նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, Արցախի առանձին գավառների անցյալի ճանաչմանը և հայկական պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրության շրջանակների ընդլայնմանը։

Updated: 2026-11-19
Գյուլիստան-նամե․ Առաջին գիրք․ Մեծ Կուանք (մ.թ.ա. 750 – մ.թ. 1828)

Free

Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more