Бандак, Ванес Якобович

Бандак, Ванес Якобович

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Literature

Առասպելները ժամանակակից հայկական և սիրիական արաբական դրամատուրգիայում

Աշխատությունը նվիրված է առասպելների դերի, գեղարվեստական վերաիմաստավորման և կիրառության ուսումնասիրությանը ժամանակակից հայկական և սիրիական արաբական դրամատուրգիայում՝ բացահայտելով առասպելաբանական մտածողության կապը ազգային գրական ավանդույթների, պատմական հիշողության, մշակութային ինքնության և ժամանակակից հասարակական իրականության հետ։ Քննության առանցքում առասպելն է՝ որպես գրական և դրամատուրգիական արտահայտչամիջոց, որի միջոցով հեղինակները կարողանում են անդրադառնալ մարդկային գոյության հիմնարար հարցերին, հասարակական հակասություններին, բարոյական արժեքներին, իշխանության և անհատի փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև անցյալի ու ներկայի բարդ առնչություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական և սիրիական արաբական գրական միջավայրերում առասպելաբանական նյութի յուրահատկություններին, դրա ազգային ու մշակութային առանձնահատկություններին և համամարդկային բովանդակությանը։ Առասպելական սյուժեների, խորհրդանիշների, կերպարների և մոտիվների օգտագործումը ժամանակակից դրամատուրգիայում դիտարկվում է ոչ միայն որպես հնագույն պատմությունների վերարտադրություն, այլև որպես դրանց ստեղծագործական վերափոխման միջոց, որի շնորհիվ ավանդական պատկերացումները ձեռք են բերում նոր իմաստներ և հնարավորություն տալիս արտահայտելու ժամանակակից մարդու հոգեբանական, սոցիալական ու փիլիսոփայական մտահոգությունները։ Հայկական և սիրիական դրամատուրգիական ավանդույթների համադրական դիտարկումը կարևոր հնարավորություն է ստեղծում բացահայտելու երկու մշակույթների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ուսումնասիրելու առասպելների ազգային մեկնաբանությունները և պարզելու, թե ինչպես են պատմական փորձը, մշակութային ժառանգությունն ու հասարակական փոփոխություններն ազդում դրամատուրգիական ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է նաև առասպելի՝ որպես մշակութային հիշողության պահպանման և վերարտադրման միջոցի ընկալման տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են հնագույն պատկերացումներն ու խորհրդանշական համակարգերը շարունակել ապրել ժամանակակից գրականության մեջ՝ նպաստելով ազգային ինքնության գիտակցմանը և համամարդկային արժեքների արտահայտմանը։ Համեմատական գրականագիտության տեսանկյունից թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական և արաբական գրականությունների փոխճանաչման, դրանց զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրության և տարբեր մշակութային ավանդույթների միջև ստեղծագործական կապերի բացահայտման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, թատերագետների, արևելագետների, մշակութաբանների, դրամատուրգիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև հայկական և սիրիական գրականության, առասպելաբանության ու ժամանակակից թատրոնի փոխառնչություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Updated: 2026-11-20
Առասպելները ժամանակակից հայկական և սիրիական արաբական դրամատուրգիայում

Free

Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more