Books by this author (1)
Psychology
Տրամաբանականի և ինտուիցիայի փոխհարաբերությունը սուբյեկտի իմացական գործունեության մեջ
Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական մտածողության և ինտուիցիայի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը սուբյեկտի իմացական գործունեության շրջանակում։ Հետազոտության հիմքում մարդու ճանաչողական գործընթացների այն առանձնահատկությունն է, որ գիտելիքի ձեռքբերումը, խնդրի լուծումը և որոշումների կայացումը կարող են պայմանավորվել ինչպես գիտակցված, հետևողական և տրամաբանական դատողություններով, այնպես էլ արագ, անմիջական և ամբողջական ընկալմամբ, որը սովորաբար բնութագրվում է որպես ինտուիցիա։ Ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել այս երկու ձևերի առանձնահատկությունները, դրանց գործառույթները և փոխլրացման հնարավորությունները՝ պարզելու համար, թե ինչ պայմաններում են տրամաբանական վերլուծությունն ու ինտուիտիվ ընկալումը հանդես գալիս որպես միմյանց հակադիր կամ, ընդհակառակը, փոխկապակցված գործընթացներ։ Տրամաբանականի շրջանակում կարևորվում են փաստարկվածությունը, հետևողականությունը, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը և եզրահանգումների գիտակցված կառուցումը, մինչդեռ ինտուիցիան կարող է կապված լինել իրավիճակի արագ ըմբռնման, նախկին փորձի ընդհանրացման, ենթագիտակցական մշակման և առանց մանրամասն վերլուծության որոշակի եզրակացության հանգելու հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս քննարկել այն հարցը, թե արդյոք ինտուիտիվ գիտելիքը պետք է դիտարկել որպես տրամաբանական մտածողության հակադրություն, թե այն կարող է նախորդել, լրացնել կամ ուղղություն տալ հետագա ռացիոնալ վերլուծությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ փորձի դերը, քանի որ կուտակված գիտելիքն ու նախկին իրավիճակների ճանաչումը կարող են նպաստել արագ ինտուիտիվ կողմնորոշմանը, իսկ տրամաբանական ստուգումը՝ գնահատել այդ ինտուիտիվ ենթադրության հիմնավորվածությունը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստեղծագործական մտածողությանը, գիտական հայտնագործությանը, մասնագիտական որոշումների կայացմանը և բարդ խնդիրների լուծմանը, որտեղ հաճախ միահյուսվում են ինտուիտիվ ենթադրությունն ու դրա հետագա տրամաբանական հիմնավորումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության, հոգեբանության, իմացաբանության և ճանաչողական գիտությունների ոլորտների մասնագետներին ու ուսանողներին՝ որպես մարդու ճանաչողական գործունեության կառուցվածքի, մտածողության տարբեր ձևերի և դրանց փոխազդեցության ուսումնասիրման նյութ։
Updated: 2026-09-23