Books by this author (2)

Online

Political Science

Azerbaijan issues warrant for former Armenian separatist leader

Սա գեղարվեստական կամ գիտական գիրք չէ, այլ լրատվական հրապարակման վերնագիր, որը վերաբերում է Azerbaijan-ի կողմից նախկին Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարներից մեկի՝ Arayik Harutyunyan նկատմամբ հետախուզում և ձերբակալության օրդեր հրապարակելու փաստին։ Նման հոդվածները սովորաբար ներկայացնում են տարածաշրջանային հակամարտության, ռազմական գործողությունների ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունների, իրավական մեղադրանքների և դրանց քաղաքական հետևանքների վերաբերյալ տեղեկություններ։ Հրապարակումը լուսաբանում է Ադրբեջանի իրավապահ մարմինների կողմից առաջադրված մեղադրանքները, դրանց կապը հայ-ադրբեջանական հակամարտության հետ, ինչպես նաև միջազգային արձագանքները, իրավական գործընթացների շուրջ ծավալված քննարկումները և տարածաշրջանի անվտանգության ու քաղաքական կայունության վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ժամանակակից Կովկասի քաղաքականությամբ, միջազգային իրավունքի հարցերով, հակամարտությունների ուսումնասիրությամբ և տարածաշրջանային զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ առաջարկելով իրադարձությունների համատեքստային և վերլուծական ներկայացում։

Updated: 2026-09-23
Azerbaijan issues warrant for former Armenian separatist leader

Free

Online

Journalism

Armenia struggles to assist refugees from Nagorno-Karabakh

Նյութը ներկայացնում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղից Հայաստան տեղափոխված ավելի քան 100,000 էթնիկ հայերի առջև ծառացած հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական խնդիրները։ Հոդվածի կենտրոնում Հայաստանի կողմից տեղահանված բնակչության ընդունման, գրանցման, ժամանակավոր կացության, սննդի, հագուստի, ֆինանսական աջակցության և երկարաժամկետ բնակության կազմակերպման դժվարություններն են։ Հեղինակը անդրադառնում է այն իրավիճակին, երբ համեմատաբար փոքր համայնքներն ու տեղական կառույցները ստիպված էին կարճ ժամանակահատվածում սպասարկել մեծ թվով նոր ժամանած մարդկանց։ Մասնավորապես ներկայացվում է Մասիսի օրինակը, որտեղ մոտ 10,000 տեղահանված անձանց գրանցման և նրանց կարիքների գնահատման գործընթացը մեծ ծանրաբեռնվածություն էր ստեղծել տեղական իշխանությունների համար։ Նյութում ներկայացվում է նաև Կարմիր խաչի և տեղական կամավորական նախաձեռնությունների մասնակցությունը՝ հագուստի, սննդի և այլ անհրաժեշտ պարագաների տրամադրման գործում։ Հոդվածի կարևոր թեմաներից է պետական աջակցության համակարգը։ Ներկայացված տվյալներով՝ Հայաստանի կառավարությունը նախատեսել էր տեղահանված յուրաքանչյուր անձի համար միանվագ ֆինանսական աջակցություն, այնուհետև՝ ամսական վճարներ, որոնք պետք է օգնեին հոգալ բնակարանի վարձի և սննդի ծախսերը։ Սակայն նյութը շեշտադրում է, որ այդ միջոցները չէին լուծում տեղահանված ընտանիքների երկարաժամկետ բնակության, աշխատանքի և սոցիալական ինտեգրման ամբողջ խնդիրը։ Հետազոտական տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է նաև նրանով, որ ցույց է տալիս փախստականների ինտեգրման բազմաշերտ բնույթը։ Հետագա ուսումնասիրությունները ևս արձանագրել են, որ Հայաստանի և միջազգային կազմակերպությունների կողմից առաջնային կարիքների ապահովումից հետո պահպանվել են կայուն աշխատանքի, մատչելի բնակարանի, կրթության և առողջապահության հասանելիության խնդիրները։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում նաև տեղահանվածների հոգեբանական վիճակին։ Տարածաշրջանից հեռանալը շատերի համար նշանակել է ոչ միայն բնակավայրի կորուստ, այլև ընտանիքի անդամներից, հարազատների գերեզմաններից, սեփականությունից, սոցիալական միջավայրից և նախկին կյանքի պայմաններից բաժանում։ Այդ պատճառով օգնության անհրաժեշտությունը չի սահմանափակվում նյութական աջակցությամբ․ կարևոր են նաև հոգեբանական խորհրդատվությունը, երեխաների աջակցությունը և համայնքային կապերի վերականգնումը։ Աշխատությունը նաև պատկերում է պետական կառույցների, միջազգային կազմակերպությունների, բարեգործական միությունների, սփյուռքի և կամավորական խմբերի համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Նման իրավիճակում արդյունավետ արձագանքը պահանջում է ոչ միայն շտապ մարդասիրական օգնություն, այլև երկարաժամկետ քաղաքականություն՝ ուղղված բնակարանային ապահովմանը, զբաղվածությանը, կրթությանը, առողջապահությանը և հասարակական կյանքում լիարժեք ներգրավմանը։ Հետագա վերլուծություններում որպես կարևոր ուղղություններ առանձնացվել են միջազգային ոչ կառավարական կազմակերպությունների հետ համագործակցության ընդլայնումը, աշխատանքի տեղավորման ծրագրերը, կամավորական նախաձեռնությունները և սփյուռքի ներուժի ավելի համակարգված օգտագործումը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու 2023 թվականի զանգվածային տեղահանության անմիջական հետևանքները Հայաստանի համար և այն կառավարչական, սոցիալական ու հումանիտար մարտահրավերները, որոնք առաջացան կարճ ժամանակում մեծ թվով մարդկանց ընդունելու անհրաժեշտությունից։ Այն կարող է հետաքրքրել Արցախի և տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմությամբ, փախստականների իրավունքներով, մարդասիրական քաղաքականությամբ, Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական խնդիրներով և միջազգային հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողներին, լրագրողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Updated: 2026-09-10
Armenia struggles to assist refugees from Nagorno-Karabakh

Free

Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book17 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more