Белокреницкий, Вячеслав Яковлевич

Белокреницкий, Вячеслав Яковлевич

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Economics

Հարավային Ասիայի հյուսիսարևմտյան տարածաշրջանում կապիտալիստական հարաբերությունների ձևավորումն ու զարգացումը (XIX դարի կեսերից մինչև XX դարի 80-ական թվականները)

Գիրքը նվիրված է Հարավային Ասիայի հյուսիսարևմտյան տարածաշրջանում կապիտալիստական հարաբերությունների առաջացման, ձևավորման և պատմական զարգացման գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով XIX դարի կեսերից մինչև XX դարի 80-ական թվականներն ընկած ժամանակաշրջանը։ Աշխատանքի կենտրոնում հասարակական-տնտեսական այն խորքային փոփոխություններն են, որոնք աստիճանաբար վերափոխել են տարածաշրջանի ավանդական տնտեսական կառուցվածքը, արտադրական հարաբերությունները, սեփականության ձևերը և սոցիալական կազմակերպման սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմական հանգամանքների, քաղաքական վերափոխումների, արտաքին տնտեսական ազդեցությունների և ներքին հասարակական զարգացումների պայմաններում ձևավորվել կապիտալիստական տնտեսության հիմնական տարրերը, ինչպես են ընդլայնվել ապրանքադրամական հարաբերությունները, զարգացել շուկայական կապերը, փոփոխվել արտադրության կազմակերպման եղանակներն ու տնտեսական գործունեության բնույթը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ավանդական տնտեսավարման համակարգերից դեպի նոր տնտեսական հարաբերություններ անցման ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գործընթացը Հարավային Ասիայի տարբեր հատվածներում ընթացել է անհավասարաչափ՝ պայմանավորված տեղական պատմական, աշխարհագրական, սոցիալական և քաղաքական առանձնահատկություններով։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը թույլ է տալիս կապակցված դիտարկել կապիտալիստական հարաբերությունների զարգացման տարբեր փուլերը՝ սկսած դրանց սկզբնական դրսևորումներից և աստիճանական տարածումից մինչև XX դարի տնտեսական ու հասարակական կառուցվածքների առավել բարդ վերափոխումները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև տնտեսական փոփոխությունների և հասարակական հարաբերությունների փոխազդեցության դիտարկումը, մասնավորապես՝ սոցիալական խմբերի, սեփականատիրական հարաբերությունների, աշխատանքի կազմակերպման, առևտրի և արտադրական գործունեության փոփոխությունների տեսանկյունից։ Տարածաշրջանի տնտեսական պատմությունը ներկայացվում է ավելի լայն պատմական համատեքստում՝ հաշվի առնելով Հարավային Ասիայում տեղի ունեցած քաղաքական գործընթացները, գաղութային ժամանակաշրջանի ժառանգությունը, անկախ պետական զարգացման առանձնահատկությունները և համաշխարհային տնտեսության հետ կապերի ընդլայնումը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, որ կապիտալիստական հարաբերությունների ձևավորումը պարզապես տնտեսական համակարգի փոփոխություն չէր, այլ երկարատև պատմական գործընթաց, որն ազդել է հասարակության կառուցվածքի, սոցիալական փոխհարաբերությունների, արտադրության և տնտեսական մտածողության վրա։ Ուսումնասիրությունն արժեքավոր է Հարավային Ասիայի պատմական զարգացման օրինաչափությունները, տարածաշրջանային տնտեսական տարբերությունները և ավանդական հասարակություններից դեպի ժամանակակից տնտեսական համակարգեր անցման առանձնահատկությունները բացահայտելու տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, տնտեսագետների, հասարակական գիտությունների մասնագետների, ուսանողների և Հարավային Ասիայի պատմությամբ ու տնտեսական զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի անցյալի, տնտեսական վերափոխումների և պատմական զարգացման երկարաժամկետ միտումների ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-11-20
Հարավային Ասիայի հյուսիսարևմտյան տարածաշրջանում կապիտալիստական հարաբերությունների ձևավորումն ու զարգացումը (XIX դարի կեսերից մինչև XX դարի 80-ական թվականները)

Free

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more