Борназян, С. В.

Борназян, С. В.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Կիլիկյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունները XII–XIV դարերում

Աշխատությունը նվիրված է Կիլիկիայի հայկական պետության XII–XIV դարերի սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայկական պետականության զարգացման կարևորագույն կողմերից մեկը։ Այն անդրադառնում է Կիլիկյան Հայաստանի հասարակական կառուցվածքին, տնտեսական կյանքի կազմակերպմանը, արտադրական հարաբերություններին, հողատիրության ձևերին, գյուղատնտեսությանն ու արհեստագործությանը, ինչպես նաև առևտրի և քաղաքային կյանքի զարգացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հասարակության տարբեր խավերի միջև ձևավորված հարաբերությունների, նրանց տնտեսական դիրքի, իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև ֆեոդալական համակարգի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Կիլիկյան Հայաստանը միջնադարում ձևավորվել էր որպես քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կարևոր կենտրոն, որի աշխարհագրական դիրքը նպաստում էր միջազգային առևտրական կապերի ընդլայնմանը և տարբեր ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների հետ փոխգործակցությանը։ Այդ հանգամանքները կարևոր ազդեցություն էին թողնում երկրի տնտեսական կառուցվածքի, առևտրային հարաբերությունների և հասարակական կյանքի վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտների փոխկապակցվածությունը, պետական կառավարման և հասարակական հարաբերությունների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև միջնադարյան հասարակությանը բնորոշ սոցիալական տարբերությունների ու տնտեսական կախվածությունների դերը։ XII–XIV դարերը Կիլիկյան Հայաստանի պատմության մեջ առանձնանում են պետականության ամրապնդման, տնտեսական գործունեության աշխուժացման, միջազգային հարաբերությունների ընդլայնման և հետագա քաղաքական ու հասարակական փոփոխությունների տեսանկյունից։ Այս ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպիսի տնտեսական հիմքերի վրա էր կառուցված հայկական միջնադարյան պետությունը, ինչպես էին կազմակերպվում հասարակական և արտադրական հարաբերությունները, ինչ դեր ունեին հողատիրությունն ու առևտուրը երկրի զարգացման գործում, և ինչպես էին ներքին ու արտաքին գործոնները ներգործում հասարակության սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքի վրա։ Թեման արժեքավոր է նաև Կիլիկյան Հայաստանի և հարևան պետությունների տնտեսական փոխհարաբերությունների, միջնադարյան տարածաշրջանային առևտրի ու տնտեսական փոխանակման պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայագիտության, միջնադարյան պատմության և տնտեսական պատմության տեսանկյունից՝ նպաստելով Կիլիկյան Հայաստանի ոչ միայն քաղաքական ու ռազմական, այլև հասարակական և տնտեսական պատմության ամբողջական ընկալմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների, արևելագետների, միջնադարյան հասարակությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և հայոց պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ ճանաչելու Կիլիկյան հայկական պետության հասարակական կառուցվածքը, տնտեսական կյանքի առանձնահատկություններն ու միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության զարգացման կարևոր գործընթացները։

Updated: 2026-11-20
Կիլիկյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունները XII–XIV դարերում

Free

Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more