Բուբուշյան, Ռուբեն Արմենի

Բուբուշյան, Ռուբեն Արմենի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Culture

Պոստիմպրեսիոնիզմի դրսևորումները հայ գեղանկարչության մեջ XX դարի սկզբին

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի սկզբի հայ գեղանկարչության մեջ եվրոպական նորագույն գեղարվեստական ուղղությունների ազդեցության և դրանց ստեղծագործական յուրացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն գեղագիտական ու ոճական փոփոխություններն են, որոնց պայմաններում հայ նկարիչների ստեղծագործություններում ուժեղանում են գույնի ինքնուրույն արտահայտչականությունը, ձևերի ընդհանրացումը, պայմանականությունը, անհատական տեսողական ընկալումը և բնության կամ մարդու կերպարի հուզական մեկնաբանությունը։ Քննվում է եվրոպական գեղարվեստական փորձի և հայկական ազգային մշակութային ավանդույթների փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, որ նոր արտահայտչամիջոցների յուրացումը չէր սահմանափակվում արտաքին ոճական ընդօրինակմամբ, այլ կարող էր վերափոխվել տեղական պատմամշակութային միջավայրին համապատասխան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գունային համակարգին, լուսաստվերի կիրառմանը, գեղանկարչական մակերեսի կառուցմանը, կոմպոզիցիային և տարածության մեկնաբանությանը։ Բնանկարի, դիմանկարի, նատյուրմորտի և թեմատիկ ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժանրերում նոր գեղարվեստական սկզբունքների դրսևորումները։ Կարևորվում է նաև նկարչի անհատական ընկալման նշանակությունը, երբ արտաքին իրականության ճշգրիտ վերարտադրության փոխարեն առաջնային է դառնում տեսածի գեղարվեստական վերաիմաստավորումը, տրամադրության փոխանցումը և գույնի միջոցով ստեղծագործության ներքին հուզական կառուցվածքի ձևավորումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր հայ նկարիչների ստեղծագործական մոտեցումները՝ առանձնացնելով եվրոպական արվեստի հետ նրանց առնչությունների ընդհանուր և անհատական գծերը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրը, գեղարվեստական կրթության դերը, ցուցահանդեսային կյանքը և տարբեր արվեստային կենտրոնների հետ ստեղծագործական կապերը։ Կարևոր խնդիր է նաև ազգային գեղանկարչական դպրոցի ձևավորման գործընթացում նորարարության և ավանդույթի հարաբերակցության բացահայտումը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս XX դարի սկզբի հայ կերպարվեստը դիտարկել եվրոպական և ազգային գեղարվեստական գործընթացների փոխազդեցության համատեքստում՝ բացահայտելով նոր ոճական մտածողության ազդեցությունը հայկական գեղանկարչության հետագա զարգացման վրա։

Updated: 2026-09-19
Պոստիմպրեսիոնիզմի դրսևորումները հայ գեղանկարչության մեջ XX դարի սկզբին

Free

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more