Books by this author (1)
History
Գիտությունը Հայաստանում 1990-ական թվականներին
Աշխատությունը նվիրված է անկախության առաջին տասնամյակում Հայաստանի գիտական համակարգի զարգացման պայմանների, կառուցվածքային փոփոխությունների, հիմնական դժվարությունների և նոր իրողություններին հարմարվելու գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում խորհրդային գիտակրթական համակարգից անկախ պետական համակարգի անցման պայմաններում գիտական հաստատությունների գործունեության վերափոխումն է՝ դիտարկելով ֆինանսավորման, կառավարման, գիտական կադրերի պահպանման, հետազոտական ենթակառուցվածքների և միջազգային համագործակցության խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամային պայմանների ազդեցությանը գիտահետազոտական կազմակերպությունների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների գիտական գործունեության վրա։ Քննվում են պետական գիտական քաղաքականության ձևավորման նախադրյալները, գիտության կազմակերպման և ֆինանսավորման մեխանիզմների փոփոխությունները, ինչպես նաև գիտական ներուժի պահպանման ուղղությամբ իրականացված ինստիտուցիոնալ վերափոխումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գիտական կադրերի շարժունակության և արտագաղթի խնդիրը, երիտասարդ մասնագետների գիտական գործունեության մեջ ներգրավման դժվարությունները, գիտական սերնդափոխության հարցերը և մասնագիտական ներուժի պահպանման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև գիտական հաստատությունների նյութատեխնիկական հնարավորություններին, գիտական տեղեկատվության հասանելիությանը, հրատարակչական գործունեությանը և գիտնականների միջև մասնագիտական կապերի պահպանման ու ընդլայնման ուղիներին։ Միաժամանակ դիտարկվում է միջազգային գիտական համագործակցության աճող նշանակությունը՝ որպես մասնագիտական հաղորդակցության, համատեղ հետազոտությունների և գիտական համակարգի արտաքին կապերի զարգացման կարևոր գործոն։ Տարբեր գիտական ուղղությունների վիճակի համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե անցումային շրջանի պայմանները ինչպես են տարբեր կերպ անդրադարձել բնական, տեխնիկական, հասարակական և հումանիտար գիտությունների զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև խորհրդային ժամանակաշրջանից ժառանգված գիտական ավանդույթների և նոր կազմակերպական սկզբունքների փոխհարաբերության վերլուծությունը։ Գիտությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին հաստատությունների գործունեություն, այլև որպես երկրի մտավոր, կրթական և նորարարական ներուժի կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը պատմական և գիտագիտական տեսանկյուններից ներկայացնում է Հայաստանի գիտական կյանքի վերափոխումները՝ հնարավորություն տալով հասկանալու այն գործընթացները, որոնք ձևավորել են անկախության առաջին տասնամյակի գիտական միջավայրը և հետագա զարգացման ինստիտուցիոնալ հիմքերը։
Updated: 2026-09-22