Dadian, Mekerdich B., prince

Dadian, Mekerdich B., prince

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

La société arménienne contemporaine, les Arméniens de l'Empire Ottoman

Աշխատությունը պատմական և հասարակագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ հասարակության վիճակը և Օսմանյան կայսրությունում բնակվող հայերի սոցիալական, տնտեսական ու մշակութային կյանքը համապատասխան ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Ուշադրության կենտրոնում հայկական համայնքների ներքին կառուցվածքն է, բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի դրությունը, զբաղմունքները, կրթական ու կրոնական հաստատությունների գործունեությունը և հասարակական կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Կոստանդնուպոլսի և կայսրության տարբեր նահանգների հայկական համայնքների կյանքի միջև եղած տարբերությունների մասին՝ հաշվի առնելով քաղաքային ու գյուղական միջավայրերի առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում արհեստավորության, առևտրի, գյուղատնտեսության և մասնագիտական գործունեության մեջ հայ բնակչության մասնակցությունը, ինչպես նաև տնտեսական պայմանների ազդեցությունը համայնքների սոցիալական կառուցվածքի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հայ առաքելական եկեղեցու, կրթական հաստատությունների, մամուլի և մշակութային կազմակերպությունների դերին՝ որպես ազգային ինքնության, լեզվի և մշակութային ժառանգության պահպանման կարևոր հաստատությունների։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Օսմանյան պետական համակարգի շրջանակում հայերի իրավական ու վարչական կարգավիճակին, համայնքային ինքնակառավարման ձևերին և XIX դարում տեղի ունեցած բարեփոխումների ազդեցությանը հասարակական կյանքի վրա։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել ազգային հասարակական մտքի զարգացմանը, կրթության տարածմանը, մտավորականության ձևավորմանը և հայկական հասարակության ներսում արդիականացման գործընթացներին։ Միաժամանակ աշխատության աղբյուրագիտական օգտագործումը պահանջում է հաշվի առնել հեղինակի ժամանակաշրջանը, օգտագործված տերմինաբանությունը և հասարակական ու քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ նրա դիտանկյունը։ Այդ պատճառով այն արժեքավոր է ոչ միայն Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության պատմության վերաբերյալ տեղեկությունների, այլև եվրոպական միջավայրում հայ հասարակության ընկալման և ներկայացման ձևերի ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բազմակողմանիորեն ուսումնասիրելու օսմանյան ժամանակաշրջանի հայ համայնքների հասարակական կառուցվածքը, մշակութային կյանքը և պատմական միջավայրը՝ դրանք դիտարկելով ժամանակի սոցիալական ու քաղաքական գործընթացների համատեքստում։

Updated: 2026-09-26
La société arménienne contemporaine, les Arméniens de l'Empire Ottoman

Free

Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more