Евпаторийское армянское благотворительное общество имени "Айрика"

Евпаторийское армянское благотворительное общество имени "Айрика"

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Отчет правления евпаторийскаго армянскаго благотворительнаго общества имени "Айрик" покойнаго католикоса всех армян за 1909 год

Հրատարակությունը ներկայացնում է Եվպատորիայում գործող հայկական բարեգործական ընկերության վարչության մեկ տարվա գործունեության պաշտոնական ամփոփումը և արժեքավոր սկզբնաղբյուր է XX դարի սկզբի հայ համայնքային կյանքի, բարեգործական նախաձեռնությունների ու հասարակական ինքնակազմակերպման ուսումնասիրության համար։ Փաստաթղթում արտացոլվում են կազմակերպության գործունեության հիմնական ուղղությունները, վարչական աշխատանքը, անդամների մասնակցությունը, իրականացված բարեգործական ծրագրերը և ֆինանսական միջոցների օգտագործման ընդհանուր պատկերը։ Նման հաշվետվություններում կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կազմակերպության եկամուտների և ծախսերի վերաբերյալ տվյալները, նվիրատվությունների ու անդամավճարների հաշվառումը, օգնություն ստացած անձանց կամ հաստատությունների մասին տեղեկությունները և վարչության ընդունած որոշումների ներկայացումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե համայնքային բարեգործությունը ինչպիսի կազմակերպական ձևերով էր իրականացվում և հասարակական աջակցության ինչ մեխանիզմներ էին գործում տվյալ ժամանակաշրջանում։ Ընկերության անվանակոչումը Ամենայն հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Խրիմյանի՝ Հայրիկի հիշատակով, ընդգծում է նրա կերպարի հասարակական և խորհրդանշական նշանակությունը հայկական միջավայրում և բարեգործական գործունեությունը կապում ազգային ու մշակութային հիշողության հետ։ Փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև կազմակերպության ժողովների, վարչության կազմի, անդամակցության, ֆինանսական հաշվեկշռի և համայնքային նախաձեռնությունների մասին, ինչի շնորհիվ այն կարևոր նյութ է հասարակական կազմակերպությունների պատմության վերականգնման համար։ Առանձնահատուկ արժեք ունի Եվպատորիայի հայկական համայնքի սոցիալական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ պաշտոնական հաշվետվության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել համայնքի ներքին կազմակերպվածության, փոխօգնության ավանդույթների և հասարակական ակտիվության վերաբերյալ։ Միաժամանակ այն կարող է օգտագործվել բարեգործության պատմության, հայկական սփյուռքի սոցիալական հաստատությունների և Ռուսական կայսրության տարածքում գործող հայկական հասարակական կառույցների ուսումնասիրության համար։ Ֆինանսական ու վարչական տվյալների համադրումը այլ ժամանակաշրջանների նմանատիպ հաշվետվությունների հետ հնարավորություն է տալիս հետևելու կազմակերպության գործունեության փոփոխություններին և բարեգործական առաջնահերթությունների զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը փաստագրական նշանակություն ունեցող աղբյուր է, որը միավորում է համայնքային պատմության, հասարակական կազմակերպությունների գործունեության, բարեգործության և հայկական մշակութային հիշողության վերաբերյալ արժեքավոր տեղեկություններ։

Updated: 2026-09-24
Отчет правления евпаторийскаго армянскаго благотворительнаго общества имени "Айрик" покойнаго католикоса всех армян за 1909 год

Free

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book4 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more