Габучан, Анаида Грачиевна

Габучан, Анаида Грачиевна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Linguistics

Վերջավոր բայական ձևերի գործառույթն ու իմաստաբանությունը գրական արաբերենում

Աշխատությունը նվիրված է գրական արաբերենի բայական համակարգի կարևորագույն բաղադրիչներից մեկի՝ վերջավոր բայական ձևերի գործառութային և իմաստաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է բայական ձևերի կառուցվածքային կազմակերպումը, քերականական նշանակությունը և խոսքում դրանց կիրառության օրինաչափությունները՝ բացահայտելով, թե ինչպես են բայական ձևերը մասնակցում նախադասության իմաստային և քերականական կառուցվածքի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերջավոր բայերի՝ որպես քերականորեն ձևավորված և նախադասության մեջ ինքնուրույն ստորոգում արտահայտելու ունակություն ունեցող միավորների բնույթին, դրանց ժամանակային, եղանակային և դեմքային հատկանիշներին, ինչպես նաև այդ հատկանիշների փոխկապակցվածությանը։ Աշխատանքի շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում բայական ձևերի իմաստային բովանդակության և քերականական արտահայտության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է դառնում տարբերակել բայական ձևերի ձևաբանական կառուցվածքը դրանց հաղորդակցական ու իմաստային գործառույթներից։ Գրական արաբերենի բայական համակարգը առանձնանում է քերականական ձևերի հարուստ հնարավորություններով, որտեղ բայի ժամանակը, եղանակը, դեմքը և թիվը ոչ միայն արտահայտում են գործողության տարբեր բնութագրեր, այլև պայմանավորում են նախադասության ընդհանուր իմաստային կազմակերպումը։ Այս տեսանկյունից վերջավոր բայական ձևերի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի արաբերենի ձևաբանության և շարահյուսության փոխհարաբերությունների բացահայտման համար։ Աշխատանքը նպաստում է նաև բայական իմաստի և քերականական ձևի տարբերակման, բայական կատեգորիաների համակարգային ընկալման և գրական արաբերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում սեմական լեզուների համեմատական ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արաբերենի բայական համակարգի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու սեմական լեզվաընտանիքին բնորոշ ձևաբանական սկզբունքներն ու դրանց դրսևորումները կոնկրետ լեզվական համակարգում։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է լեզվական ձևի և իմաստի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությամբ, իսկ գործնական նշանակությունը՝ արաբերենի քերականական կառուցվածքի, բայական ձևերի կիրառության և լեզվական վերլուծության հմտությունների խորացման հնարավորությամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել արաբերենագիտությամբ, արևելագիտությամբ, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ որպես գրական արաբերենի բայական համակարգի ուսումնասիրությանն առնչվող մասնագիտական նյութ։

Updated: 2026-11-20
Վերջավոր բայական ձևերի գործառույթն ու իմաստաբանությունը գրական արաբերենում

Free

Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more