Գալոյան, Գ. Ա.

Գալոյան, Գ. Ա.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Անդրկովկասում սոցիալիստական հեղափոխության և կոմունիստական շինարարության պատմության կեղծարարության դեմ

Աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասի սոցիալիստական հեղափոխության և կոմունիստական շինարարության պատմության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ պատմական գործընթացների մեկնաբանման, գնահատման և ներկայացման շուրջ ծավալված գաղափարական ու պատմագիտական պայքարին։ Հեղինակը քննարկում է խորհրդային պատմագրության համար կարևոր նշանակություն ունեցող հարցեր՝ կապված հեղափոխական շարժումների ձևավորման, սոցիալիստական կարգերի հաստատման, կոմունիստական կուսակցության գործունեության, աշխատավորական զանգվածների մասնակցության և տարածաշրջանի հասարակական-քաղաքական վերափոխումների հետ։ Աշխատության առանցքային նպատակներից է հակազդել այն պատմագիտական մոտեցումներին, որոնք հեղինակի գնահատմամբ աղավաղում կամ խեղաթյուրում են Անդրկովկասում տեղի ունեցած հեղափոխական իրադարձությունների բնույթը, դրանց պատճառահետևանքային կապերը և պատմական նշանակությունը։ Քննության առարկա են դառնում պատմական փաստերի մեկնաբանման սկզբունքները, հեղափոխական գործընթացների գնահատման գաղափարական չափանիշները, ինչպես նաև պատմության ուսումնասիրության ընթացքում քաղաքական դիրքորոշումների և պատմագիտական հայեցակարգերի ազդեցությունը։ Հատուկ կարևորություն է տրվում Անդրկովկասի ժողովուրդների հասարակական կյանքի վերափոխմանը, սոցիալիստական շինարարության ընթացքին և տարածաշրջանի պատմական զարգացումը խորհրդային քաղաքական ու գաղափարական համակարգի շրջանակում ներկայացնելու հարցերին։ Ստեղծագործությունն արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի խորհրդային պատմագրությանը բնորոշ գաղափարական ուղղվածությունը, երբ պատմական անցյալի ուսումնասիրությունը սերտորեն կապված էր մարքսիստ-լենինյան մեթոդաբանության, կոմունիստական կուսակցության պատմական դերի գնահատման և սոցիալիզմի կառուցման գործընթացների պաշտոնական մեկնաբանության հետ։ Հեղինակը պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ հակադիր տեսակետների քննադատությունը դիտարկում է որպես պատմական ճշմարտության պաշտպանության և խորհրդային պատմագիտության գաղափարական դիրքորոշումների հիմնավորման միջոց։ Աշխատության կարևոր կողմերից է Անդրկովկասի պատմությունը համընդհանուր հեղափոխական շարժման և սոցիալիստական հասարակարգի ձևավորման ավելի լայն համատեքստում դիտարկելու ձգտումը, ինչի շնորհիվ ընթերցողը հնարավորություն է ստանում պատկերացում կազմելու ոչ միայն տարածաշրջանի քաղաքական զարգացումների, այլև խորհրդային ժամանակաշրջանում դրանց ուսումնասիրման ու մեկնաբանման առանձնահատկությունների մասին։ Գրականության և պատմագիտության տեսանկյունից այն արժեքավոր է որպես խորհրդային պատմագիտական մտքի, պատմական հիշողության ձևավորման և անցյալի գաղափարական մեկնաբանման սկզբունքների ուսումնասիրության նյութ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Անդրկովկասի նորագույն պատմությամբ, հեղափոխական շարժումներով, կոմունիստական կուսակցության գործունեությամբ, խորհրդային հասարակարգի ձևավորմամբ և պատմագրության զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։ Միաժամանակ աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին խորհրդային պատմաբանները սահմանում պատմական ճշմարտության չափանիշները, պայքարում իրենց ժամանակի պատմագիտական հակադիր մեկնաբանությունների դեմ և պատմական անցյալը ներառում հասարակական ու գաղափարական ինքնության ձևավորման գործընթացում։ Այս առումով այն կարևոր աղբյուր է ոչ միայն Անդրկովկասի խորհրդային շրջանի պատմության, այլև XX դարի խորհրդային պատմագրության մեթոդաբանական, գաղափարական և գիտական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։

Updated: 2026-11-18
Անդրկովկասում սոցիալիստական հեղափոխության և կոմունիստական շինարարության պատմության կեղծարարության դեմ

Free

Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more