Гаспарян, А. Г.

Гаспарян, А. Г.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Journalism

Խորհրդային հայ հրապարակախոսության պատմությունից

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային ժամանակաշրջանի հայ հրապարակախոսության ձևավորման, զարգացման և գաղափարական ու գրական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես հայ հասարակական մտքի, ազգային մամուլի և գրական-մշակութային կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Այն անդրադառնում է խորհրդային հայ հրապարակախոսության պատմական ակունքներին, զարգացման հիմնական փուլերին, թեմատիկ ուղղություններին և արտահայտչական միջոցներին՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու այն հասարակական ու քաղաքական միջավայրի մասին, որտեղ ձևավորվել և զարգացել է տվյալ շրջանի հրապարակախոսական խոսքը։ Հատուկ նշանակություն ունի հրապարակախոսության՝ որպես հասարակական կարծիքի ձևավորման, գաղափարների տարածման, ժամանակի իրադարձությունների մեկնաբանման և հանրային խնդիրների բարձրաձայնման միջոցի դիտարկումը։ Խորհրդային տարիներին մամուլը կարևոր դեր էր կատարում հասարակական կյանքի կազմակերպման, քաղաքական ու գաղափարական դիրքորոշումների ներկայացման, մշակութային արժեքների տարածման և հասարակության տարբեր շերտերի հետ հաղորդակցության գործում, ուստի հայ հրապարակախոսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն լրագրողական խոսքի զարգացման առանձնահատկությունները, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մտավոր ու մշակութային կյանքի բնորոշ գծերը։ Աշխատության գիտաճանաչողական արժեքը պայմանավորված է նաև հրապարակախոսական ժանրերի, հեղինակային խոսքի, լեզվաոճական միջոցների և հասարակական խնդիրների արտացոլման եղանակների ուսումնասիրության հնարավորությամբ։ Այն կարևոր նյութ է հայ մամուլի և հրապարակախոսական մտքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ նպաստում է խորհրդային Հայաստանի մտավոր ժառանգության, հասարակական հաղորդակցության ձևերի և ժամանակի գաղափարական մթնոլորտի ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, լրագրության, պատմության, հասարակական մտքի և մշակութաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին՝ որպես խորհրդային շրջանի հայ հրապարակախոսության պատմական զարգացմանն ու նրա տեղին ազգային մշակույթի ընդհանուր համատեքստում անդրադառնալու հնարավորություն։

Updated: 2026-11-20
Խորհրդային հայ հրապարակախոսության պատմությունից

Free

Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more