Гельцер, М. Л.

Гельцер, М. Л.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Հին Ուգարիթի հասարակությունը

Գիրքը նվիրված է Հին Ուգարիթի հասարակական կառուցվածքի, սոցիալական հարաբերությունների, տնտեսական կյանքի և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով բրոնզի դարաշրջանի Հին Արևելքի կարևորագույն քաղաքակրթական կենտրոններից մեկի հասարակական կազմակերպման սկզբունքները։ Ուգարիթը, գտնվելով Միջերկրական ծովի արևելյան ափին՝ ներկայիս Սիրիայի տարածքում, առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել Հին Արևելքի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային հարաբերությունների համակարգում։ Աշխատության առանցքում հին ուգարիթյան հասարակության ձևավորման և զարգացման առանձնահատկություններն են, սոցիալական տարբեր խմբերի փոխհարաբերությունները, հասարակական աստիճանակարգությունը և անհատի ու համայնքի դերը քաղաք-պետության կյանքում։ Հասարակական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու թագավորական իշխանության, ազնվականության, վարչական համակարգի, քրմական դասի, առևտրականների, արհեստավորների, գյուղատնտեսությամբ զբաղվող բնակչության և այլ սոցիալական խմբերի դիրքի ու գործառույթների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ընտանիքի և ազգակցական հարաբերությունների նշանակությանը, սեփականության ձևերին, հողատիրությանը, աշխատանքային հարաբերություններին և հասարակության տնտեսական հիմքերին։ Ուգարիթի հասարակական կյանքը դիտարկվում է տարածաշրջանային լայն համատեքստում՝ հաշվի առնելով նրա սերտ կապերը Միջագետքի, Եգիպտոսի, Անատոլիայի և Լևանտի այլ քաղաքական ու մշակութային կենտրոնների հետ։ Այս փոխազդեցությունները նպաստել են հասարակական ինստիտուտների, կառավարման ձևերի, կրոնական պատկերացումների, առևտրային հարաբերությունների և մշակութային ավանդույթների զարգացմանը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Ուգարիթի գրավոր ժառանգությունը, մասնավորապես՝ սեպագիր աղբյուրները և այբբենական գրային համակարգը, որոնց շնորհիվ հնարավոր է ուսումնասիրել ոչ միայն պետական ու տնտեսական հարաբերությունները, այլև մարդկանց առօրյա կյանքը, իրավական պատկերացումները, հասարակական պարտավորություններն ու արժեքային համակարգը։ Ուգարիթյան արձանագրություններն ու փաստաթղթերը կարևոր նյութ են հին հասարակությունների ներքին կառուցվածքի, իշխանության և հասարակության փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև սոցիալական տարբեր շերտերի իրավունքների ու պարտականությունների բացահայտման համար։ Աշխատանքի թեմատիկ նշանակությունն ընդգծվում է նաև նրանով, որ Ուգարիթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու բրոնզի դարաշրջանի քաղաքային քաղաքակրթությունների զարգացման, հասարակական կազմակերպման և պետականության ձևավորման գործընթացների մասին։ Այն արժեքավոր է Հին Արևելքի պատմությամբ, սոցիալական պատմությամբ, հնագիտությամբ և հին քաղաքակրթությունների մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով Ուգարիթի պատմական դերի, հասարակական հարաբերությունների և տարածաշրջանային մշակութային ժառանգության ընկալմանը։

Updated: 2026-11-20
Հին Ուգարիթի հասարակությունը

Free

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more