Books by this author (1)
Economics
ՀՀ պետական բյուջեի դեֆիցիտը և դրա կարգավորման ուղիները
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի դեֆիցիտի ձևավորման տնտեսական պատճառների, դրա մակրոտնտեսական հետևանքների և կառավարման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական բյուջեի եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությունն է, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնց ազդեցությամբ պետական ծախսերը կարող են գերազանցել համապատասխան ժամանակահատվածում ձևավորվող բյուջետային եկամուտները։ Քննության են առնվում հարկային եկամուտների փոփոխությունները, պետական ծախսերի կառուցվածքը, տնտեսական ակտիվության տատանումները, սոցիալական և ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորումը, ինչպես նաև արտաքին ու ներքին տնտեսական գործոնների ազդեցությունը բյուջետային հավասարակշռության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դեֆիցիտի ֆինանսավորման աղբյուրներին և դրանց տնտեսական նշանակությանը՝ դիտարկելով պետական պարտքի, ներքին ու արտաքին փոխառությունների և ֆինանսավորման այլ մեխանիզմների կապը պետական ֆինանսների երկարաժամկետ կայունության հետ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել բյուջետային դեֆիցիտի և տնտեսական աճի, գնաճի, տոկոսադրույքների, պետական պարտքի ու մասնավոր ներդրումների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե տարբեր տնտեսական պայմաններում ինչ չափով կարող է դեֆիցիտային ֆինանսավորումը ծառայել տնտեսական ակտիվության խթանմանը, և երբ դրա երկարատև կամ չափազանց բարձր մակարդակը կարող է մեծացնել ֆինանսական ռիսկերը։ Դեֆիցիտի կարգավորման հնարավորությունները դիտարկվում են պետական եկամուտների կառավարման կատարելագործման, ծախսերի արդյունավետության բարձրացման, բյուջետային ծրագրերի առաջնահերթությունների սահմանման և հարկաբյուջետային կարգապահության ամրապնդման համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել միջնաժամկետ բյուջետային պլանավորմանը, հարկաբյուջետային կանոնների նշանակությանը և տնտեսական ցիկլերի ազդեցությունը հաշվի առնող քաղաքականության ձևավորմանը։ Կարևորվում է նաև բյուջետային դեֆիցիտի գնահատումը պետական պարտքի սպասարկման հնարավորությունների և ապագա սերունդների վրա ֆինանսական պարտավորությունների ազդեցության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետական ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության և հարկաբյուջետային քաղաքականության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բյուջետային դեֆիցիտի ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները և դրա արդյունավետ ու կայուն կառավարման հնարավոր ուղղությունները Հայաստանի տնտեսության պայմաններում։
Updated: 2026-09-26