Григорий митрополит Хиосский, ?-1877

Григорий митрополит Хиосский, ?-1877

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Religion

О мерах к достижению единения Армянской и Православно-кафолической Церкви

Աշխատությունը նվիրված է Հայ եկեղեցու և ուղղափառ-կաթողիկե եկեղեցական ավանդույթի միջև մերձեցման ու հնարավոր միության խնդրին՝ այն դիտարկելով աստվածաբանական, եկեղեցագիտական, պատմական և կանոնական հարաբերությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության առանցքում քրիստոնեական եկեղեցիների միջև գոյություն ունեցող դավանական ընդհանրություններն ու տարբերություններն են, պատմական բաժանումների պատճառները և դրանց հաղթահարման համար առաջարկվող մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քրիստոսաբանական հարցերին, եկեղեցու բնույթի և միասնության վերաբերյալ պատկերացումներին, եկեղեցական խորհուրդների ճանաչմանը, նվիրապետական կառուցվածքին, ծիսական ավանդույթներին և կանոնական հաղորդակցության հնարավորություններին։ Քննվում է, թե պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են ձևավորվել հայկական և բյուզանդական եկեղեցական ավանդույթների հարաբերությունները, ինչպիսի աստվածաբանական բանավեճեր են առաջացել և ինչ ազդեցություն են ունեցել քաղաքական ու մշակութային պայմանները միջեկեղեցական կապերի զարգացման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում եկեղեցական միասնության հասկացության մեկնաբանությունը՝ տարբերակելով դավանական համաձայնության, ծիսական բազմազանության և վարչական ինքնուրույնության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ երկխոսության այնպիսի միջոցների, ինչպիսիք են փոխադարձ աստվածաբանական քննարկումները, պատմական փաստաթղթերի համեմատական ուսումնասիրությունը, դավանական ձևակերպումների իմաստային ճշգրտումը և եկեղեցական ավանդությունների փոխադարձ ճանաչման հնարավորությունների գնահատումը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ եկեղեցական բաժանումների պատմությունը պայմանավորված է եղել ոչ միայն զուտ աստվածաբանական տարաձայնություններով, այլև լեզվական, մշակութային, քաղաքական և պատմական տարբերություններով։ Այս տեսանկյունից մերձեցումը ներկայացվում է որպես բազմաշերտ գործընթաց, որը պահանջում է պատմական ժառանգության քննադատական ուսումնասիրություն և տարբեր ավանդույթների ինքնության նկատմամբ զգուշավոր վերաբերմունք։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վաղ քրիստոնեական եկեղեցու ընդհանուր ժառանգությանը՝ որպես երկխոսության կարևոր հիմքի։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է եկեղեցու պատմության, համեմատական աստվածաբանության, դավանաբանության և կանոնական իրավունքի մոտեցումները՝ լուսաբանելով հայկական և արևելաքրիստոնեական եկեղեցական ավանդույթների հարաբերությունների պատմական փորձն ու միասնության շուրջ ձևավորված գաղափարները։

Updated: 2026-09-22
О мерах к достижению единения Армянской и Православно-кафолической Церкви

Free

Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book8 Read more