Гришелева, Лидия Диомидовна

Гришелева, Лидия Диомидовна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Culture

Ճապոնական ազգային մշակույթի ձևավորումը

Աշխատությունը նվիրված է ճապոնական ազգային մշակույթի ձևավորման պատմական ընթացքին, դրա առանձնահատկություններին և այն բազմաշերտ գործընթացներին, որոնց ազդեցությամբ ձևավորվել է Ճապոնիայի ինքնատիպ քաղաքակրթական ու մշակութային ինքնությունը։ Ներկայացվում են ճապոնական մշակույթի ծագման և զարգացման հիմնական նախադրյալները, պատմական տարբեր ժամանակաշրջանների հասարակական, քաղաքական, կրոնական և մտավոր փոփոխությունների ազդեցությունը ազգային արժեքների ու ավանդույթների կայացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ճապոնիայի աշխարհագրական դիրքին և կղզիային առանձնահատկությանը, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել երկրի մշակութային ինքնուրույնության պահպանման, արտաքին ազդեցությունների յուրացման և սեփական ավանդույթների զարգացման գործում։ Քննարկվում է չինական և կորեական քաղաքակրթությունների հետ մշակութային փոխազդեցությունը, բուդդայականության և կոնֆուցիականության տարածումը, ինչպես նաև տեղական հավատալիքների, հատկապես սինտոյականության, ազդեցությունը ճապոնական աշխարհայացքի, բարոյական պատկերացումների և հասարակական հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում ավանդական ճապոնական արժեքային համակարգին, հասարակության կազմակերպման սկզբունքներին, ընտանիքի և համայնքի դերին, իշխանության ու պետության մասին պատկերացումներին, ինչպես նաև բնության, ներդաշնակության, կարգապահության և կոլեկտիվ պատասխանատվության նկատմամբ ձևավորված վերաբերմունքին։ Ներկայացվում են ճապոնական մշակույթի գեղագիտական առանձնահատկությունները, արվեստի, գրականության, ճարտարապետության, ծիսական արարողությունների և ժողովրդական ավանդույթների նշանակությունը ազգային ինքնության արտահայտման ու պահպանման գործում։ Կարևորվում է նաև արտաքին մշակութային տարրերի ընտրովի յուրացման և դրանց տեղայնացման երևույթը, որի շնորհիվ Ճապոնիան կարողացել է համադրել տարբեր քաղաքակրթություններից փոխառված գաղափարներն ու ձևերը սեփական պատմական փորձի և աշխարհընկալման հետ՝ ստեղծելով ինքնատիպ մշակութային համակարգ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ճապոնական հասարակության պատմական շարունակականությունը, ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությունը, ազգային ինքնագիտակցության զարգացման մեխանիզմները և մշակույթի դերը պետականության ու հասարակական համախմբվածության ամրապնդման գործում։ Աշխատությունն արժեքավոր է արևելագիտության, ճապոնագիտության, համաշխարհային պատմության և մշակութաբանության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ նպաստում է Ճապոնիայի պատմամշակութային ժառանգության, ազգային առանձնահատկությունների և համաշխարհային քաղաքակրթության մեջ նրա ունեցած յուրահատուկ տեղի ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-11-20
Ճապոնական ազգային մշակույթի ձևավորումը

Free

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more