Գուլյան, Գուրգեն Մարատի

Գուլյան, Գուրգեն Մարատի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Chemistry

Получение спектральное исследование нитратокомплексов железопорфиринов, содержащих транс-электронодонорные лиганды

Աշխատությունը նվիրված է երկաթի պորֆիրինային համալիրների նիտրատային կոմպլեքսների ստացման և սպեկտրոսկոպիական ուսումնասիրության խնդիրներին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով տրանս-էլեկտրոնադոնոր լիգանդներ պարունակող համակարգերին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է երկաթի պորֆիրինների կառուցվածքի, քիմիական հատկությունների և լիգանդների հետ փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչը կարևոր նշանակություն ունի կոորդինացիոն միացությունների քիմիայի և մոդելային կենսաանօրգանական համակարգերի հետազոտության համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նիտրատային կոմպլեքսների ստացման պայմանները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և տարբեր լիգանդների առկայության դեպքում առաջացող էլեկտրոնային փոփոխությունները։ Տրանս-էլեկտրոնադոնոր լիգանդների ազդեցության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է կոորդինացված միջավայրի փոփոխությունը ազդում երկաթի ատոմի էլեկտրոնային վիճակի, կապերի բնույթի և ամբողջ համալիրի սպեկտրային հատկությունների վրա։ Սպեկտրոսկոպիական մեթոդները կարևոր դեր են կատարում ստացված միացությունների նույնականացման և դրանց կառուցվածքային ու էլեկտրոնային բնութագրերի գնահատման գործում՝ հնարավորություն տալով բացահայտել կլանման գոտիների փոփոխությունները, լիգանդների և մետաղի փոխազդեցության առանձնահատկությունները և համալիրների հնարավոր կառուցվածքային տարբերությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր պայմաններում ստացված նմուշների սպեկտրների համեմատական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով պարզել կառուցվածք–հատկություն կապերը և որոշել լիգանդային միջավայրի ազդեցությունը համակարգի ֆիզիկաքիմիական վարքի վրա։ Երկաթի պորֆիրինները հատկապես կարևոր են նաև կենսաբանական համակարգերի մոդելավորման տեսանկյունից, քանի որ պորֆիրինային մետաղակոմպլեքսները կապված են բնական պիգմենտների և ֆերմենտային համակարգերի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրության հետ։ Աշխատության արդյունքները կարող են ընդլայնել պատկերացումները մետաղապորֆիրինների կոորդինացիոն քիմիայի, լիգանդային փոխազդեցությունների և էլեկտրոնային կառուցվածքի վերաբերյալ։ Դրանք կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ինչպես նոր կոորդինացիոն միացությունների սինթեզի և բնութագրման, այնպես էլ կենսաանօրգանական քիմիայի, կատալիզի և մոլեկուլային նյութերի հետազոտության ոլորտներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել անօրգանական և ֆիզիկական քիմիայի մասնագետներին, սպեկտրոսկոպիստներին, կոորդինացիոն քիմիայով զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Updated: 2026-09-15
Получение спектральное исследование нитратокомплексов железопорфиринов, содержащих транс-электронодонорные лиганды

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1889 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more