Հակոբյան, Աննա Գառնիկի

Հակոբյան, Աննա Գառնիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Philosophy

Փիլիսոփայությունը որպես գիտական իմացության կրեատիվ գործոն

Այս աշխատությունը նվիրված է փիլիսոփայության և գիտական իմացության փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով գիտության զարգացման գործում փիլիսոփայական մտածողության ստեղծագործական ներուժին։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ փիլիսոփայությունը գիտության համար միայն արդեն ձևավորված գիտելիքի մեկնաբանման միջոց չէ, այլ կարող է հանդես գալ որպես նոր հարցադրումների, գաղափարների, տեսական մոտեցումների և հետազոտական ուղղությունների ձևավորման կարևոր գործոն։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են գիտական իմացության բնույթը, կառուցվածքը, զարգացման օրինաչափությունները և այն մեթոդաբանական ու աշխարհայացքային նախադրյալները, որոնց միջոցով հնարավոր է գիտական նորարարության առաջացումը։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում փիլիսոփայական վերլուծության այն հնարավորություններին, որոնք նպաստում են գիտական հասկացությունների վերաիմաստավորմանը, առկա տեսությունների քննադատական գնահատմանը և նոր տեսական լուծումների որոնմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ստեղծագործական մտածողությանը՝ որպես գիտական հետազոտության անբաժանելի բաղադրիչի, և դրա կապին տրամաբանության, ինտուիցիայի, վերացարկման, կանխադրույթների ու աշխարհայացքային դիրքորոշումների հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև գիտության և փիլիսոփայության պատմական փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, որ բազմաթիվ գիտական գաղափարների ձևավորումը կապված է եղել ավելի լայն փիլիսոփայական հարցադրումների և պատկերացումների հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննարկվել գիտական գիտելիքի սահմանները, օբյեկտիվության և ճշմարտության խնդիրները, մեթոդաբանական ընտրության նշանակությունը, ինչպես նաև նոր գիտելիքի ստեղծման գործընթացում քննադատական մտածողության դերը։ Հատուկ նշանակություն ունի միջգիտակարգային մոտեցումը, քանի որ ժամանակակից գիտության բազմաթիվ խնդիրներ պահանջում են տարբեր գիտակարգերի միջև կապերի հաստատում և հասկացությունների նոր համադրություններ։ Այս տեսանկյունից փիլիսոփայական մտածողությունը կարող է նպաստել գիտական խնդիրների ոչ ստանդարտ ձևակերպմանը և նոր հետազոտական հեռանկարների բացահայտմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայությամբ, գիտության մեթոդաբանությամբ, իմացաբանությամբ և գիտական ստեղծագործականության խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է փիլիսոփայությունը որպես գիտական իմացության զարգացման ակտիվ և ստեղծագործական բաղադրիչ՝ ընդգծելով դրա դերը գիտելիքի սահմանների ընդլայնման, նոր գաղափարների ձևավորման և գիտական մտածողության մեթոդաբանական խորացման գործում։

Updated: 2026-09-16
Փիլիսոփայությունը որպես գիտական իմացության կրեատիվ գործոն

Free

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more