Հակոբյան, Արսեն Աշմատի

Economics

Աշխատությունը նվիրված է արտադրական ծախսումների կառավարչական հաշվառման կազմակերպման, վերլուծության և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում արտադրական ծախսումները դիտարկվում են որպես կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետության, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման և կառավարչական որոշումների ընդունման վրա անմիջական ազդեցություն ունեցող կարևոր գործոն։ Քննության են առնվում հումքի և նյութերի, աշխատուժի, էներգիայի, արտադրական սարքավորումների շահագործման, վերադիր և այլ ծախսումների հաշվառման ու դասակարգման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղղակի և անուղղակի, հաստատուն և փոփոխուն ծախսումների տարբերակմանը, դրանց բաշխման մեթոդներին և արտադրանքի առանձին տեսակների ինքնարժեքի հաշվարկման ճշգրտությանը։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են ներառվել հաշվապահական և կառավարչական հաշվառման տվյալների վերլուծությունը, ինքնարժեքի հաշվարկման տարբեր մեթոդների համեմատությունը, կառուցվածքային և գործոնային վերլուծությունը, վիճակագրական տվյալների մշակումը և առանձին կազմակերպությունների գործունեության համեմատական ուսումնասիրությունը։ Գործոնային վերլուծության միջոցով հնարավոր է որոշել հումքի գների, արտադրության ծավալի, աշխատանքի արտադրողականության, էներգետիկ ծախսերի և այլ գործոնների ազդեցությունը արտադրանքի ինքնարժեքի փոփոխության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բյուջետավորմանը և նորմատիվային ծախսումների կիրառմանը՝ փաստացի արդյունքները նախատեսված ցուցանիշների հետ համեմատելու, շեղումները բացահայտելու և դրանց պատճառները գնահատելու նպատակով։ Քննության են առնվում նաև պատասխանատվության կենտրոնների ձևավորման, ներքին հաշվետվությունների պատրաստման և ղեկավարությանը ժամանակին ու համապատասխան տեղեկատվություն տրամադրելու մեխանիզմները։ Սննդի արդյունաբերության առանձնահատկություններից ելնելով՝ ուշադրություն կարող է դարձվել հումքի պահպանման, արտադրական կորուստների, թափոնների, սեզոնայնության և արտադրանքի տեսականու ազդեցությանը ծախսումների կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ծախսերի վերահսկողության ուժեղացման, ինքնարժեքի հաշվարկման մեթոդների կատարելագործման, ոչ արդյունավետ ծախսումների բացահայտման և արտադրական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն կառավարչական հաշվառման և արտադրական կառավարման ոլորտների համար՝ նպաստելով կազմակերպությունների ղեկավարների համար անհրաժեշտ հաշվապահական տեղեկատվության որակի բարձրացմանը և ծախսումների կառավարման առավել հիմնավորված համակարգի ձևավորմանը։