Հակոբյան, Նաիրա Էմիլի

Հակոբյան, Նաիրա Էմիլի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Biology

Исследование индивидуально-типологических особенностей поведения животных в условиях “свободного выбора новизны”

Աշխատությունը նվիրված է կենդանիների վարքագծի անհատական-տիպաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը՝ «նորույթի ազատ ընտրության» պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կենդանիների վարքային արձագանքների անհատական տարբերությունների բացահայտումը և այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են տարբեր առանձնյակներ արձագանքում անծանոթ կամ նոր ազդակներին՝ դրանց ուսումնասիրության, մոտենալու, խուսափելու կամ ընտրության տարբեր ռազմավարությունների միջոցով։ Գրքում ներկայացվում են կենդանիների վարքի ուսումնասիրման էթոլոգիական և փորձարարական մոտեցումները, վարքային անհատականության հիմնական հասկացությունները և նորույթի նկատմամբ արձագանքի գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազատ ընտրության պայմաններում կենդանիների վարքային դրսևորումների գրանցմանը և համեմատական վերլուծությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն տվյալ տեսակի համար բնորոշ ընդհանուր վարքային օրինաչափությունները, այլև նույն տեսակի առանձնյակների միջև առկա կայուն տարբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կենդանիների ակտիվության մակարդակը, հետաքրքրասիրությունը, կողմնորոշիչ և հետազոտական վարքը, զգուշավորությունը, խուսափման արձագանքները և նոր իրավիճակներին հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է նաև արտաքին միջավայրի, փորձարարական պայմանների և անհատական կենսաբանական առանձնահատկությունների հնարավոր ազդեցությունը վարքային ընտրության վրա։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել կենդանիների վարքային տարբեր տիպեր և գնահատել դրանց կայունությունը տարբեր պայմաններում։ Աշխատության կարևոր նշանակությունն այն է, որ կենդանիների վարքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տվյալ պահին դրսևորվող արձագանքների ամբողջություն, այլև որպես անհատական առանձնահատկություններով պայմանավորված համակարգ, որը կարող է կապված լինել հարմարվողականության, ուսումնառության և միջավայրի հետ փոխազդեցության գործընթացների հետ։ Նման մոտեցումը կարող է արժեքավոր լինել կենդանիների վարքագծի անհատական տարբերությունների, նորույթի ընկալման և որոշումների կայացման մեխանիզմների ուսումնասիրման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել էթոլոգների, կենդանաբանների, ֆիզիոլոգների, հոգեբանների, կենսաբանների, անասնաբուժության և կենսաբժշկական հետազոտությունների մասնագետների, ինչպես նաև ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Updated: 2026-09-07
Исследование индивидуально-типологических особенностей поведения животных в условиях “свободного выбора новизны”

Free

Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book19 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book2 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more