Հարությունյան, Արմեն Գևորգի

Հարությունյան, Արմեն Գևորգի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Pedagogy

Ֆեմինիստական շարժման էությունը, ձևավորման ու զարգացման մանկավարժական պայմանները և առանձնահատկությունները Հայաստանում

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ֆեմինիստական շարժման ձևավորման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց կրթական ու մանկավարժական նախադրյալներին։ Հետազոտության կենտրոնում կանանց իրավունքների, հավասար հնարավորությունների, կրթության հասանելիության և հասարակական մասնակցության վերաբերյալ գաղափարների ձևավորումն ու տարածումն է, ինչպես նաև կրթական միջավայրի դերը հասարակական պատկերացումների փոփոխության գործընթացում։ Քննության են առնվում ֆեմինիստական մտքի հիմնական գաղափարական ուղղությունները, դրանց պատմական զարգացումը և հայկական հասարակական ու մշակութային միջավայրում դրսևորման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրթության ազդեցությանը կանանց հասարակական դերերի վերաիմաստավորման, ինքնուրույնության և մասնագիտական մասնակցության հնարավորությունների ընդլայնման վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ընտանիքի, դպրոցի, բարձրագույն կրթության, հասարակական կազմակերպությունների, լրատվամիջոցների և մշակութային միջավայրի դերին՝ որպես արժեքների ու սոցիալական պատկերացումների ձևավորման գործոնների։ Մանկավարժական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են այն պայմանները, որոնք կարող են նպաստել մարդու արժանապատվության, հավասարության, փոխադարձ հարգանքի և խտրականության բացառման սկզբունքների վերաբերյալ գիտելիքների ու վերաբերմունքների ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմականորեն ձևավորված սոցիալական դերերի, ավանդական պատկերացումների և նոր հասարակական մոտեցումների փոխազդեցությանը՝ փորձելով բացահայտել դրանց ազդեցությունը շարժման զարգացման բնույթի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև հայկական հասարակական մտքի, կանանց կրթության պատմության և հասարակական նախաձեռնությունների վերլուծություն՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են կրթական հնարավորությունների փոփոխությունները փոխկապակցվել կանանց հանրային մասնակցության ընդլայնման հետ։ Կարևորվում է նաև տարբեր ժամանակաշրջանների առանձնահատկությունների համեմատությունը, քանի որ հասարակական շարժումների նպատակները, կազմակերպման ձևերը և հանրային ընկալումները փոփոխվում են պատմական ու սոցիալ-մշակութային պայմանների ազդեցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մանկավարժության, սոցիոլոգիայի, պատմության և գենդերային ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ ֆեմինիստական շարժումը դիտարկելով որպես հասարակական և կրթական գործընթացների փոխազդեցությամբ զարգացող երևույթ։

Updated: 2026-09-25
Ֆեմինիստական շարժման էությունը, ձևավորման ու զարգացման մանկավարժական պայմանները և առանձնահատկությունները Հայաստանում

Free

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book14 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more