Հարությունյան, Կլիմենտ Ամասիայի

History

Այս աշխատությունը նվիրված է 1918-1945 թվականներին հայկական ազգային զորամիավորումների ձևավորման, զարգացման, կազմակերպական կառուցվածքի, ռազմական գործունեության և պատմական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է հայ ժողովրդի համար քաղաքական և ռազմական առումով բեկումնային մի քանի փուլեր՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծման և պետական բանակի ձևավորման շրջանը, խորհրդայնացման հետ կապված ռազմական ու կազմակերպական վերափոխումները, ինչպես նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում հայկական ազգային ռազմական ուժերի ստեղծման նախադրյալներին, դրանց կազմավորման գործընթացին, հրամանատարական համակարգին, զինվածությանն ու համալրմանը, ինչպես նաև այն քաղաքական և ռազմավարական պայմաններին, որոնց ներքո դրանք գործել են։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 1918-1920 թվականների Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի գործունեությանը և տարածաշրջանում տեղի ունեցող ռազմական բախումների պայմաններում դրանց դերակատարությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև այն փոփոխությունները, որոնք հայկական ռազմական կառույցներում տեղի ունեցան Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո, երբ ազգային ռազմական ներուժը ներառվեց Խորհրդային Միության միասնական զինված ուժերի համակարգում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիների համատեքստում աշխատանքը կարող է անդրադառնալ խորհրդային բանակում հայկական կազմավորումներին, հայ զինվորականների և հրամանատարների մասնակցությանը տարբեր ռազմաճակատներում, ինչպես նաև ազգային ռազմական ինքնության պահպանմանն ու դրա դրսևորումներին։ Կարևոր է նաև հայկական զորամիավորումների դերի գնահատումը ոչ միայն առանձին ռազմական գործողությունների, այլև ազգային անվտանգության, պետականության, հասարակական համախմբման և պատմական հիշողության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հիմնվել արխիվային փաստաթղթերի, ռազմական հրամանների, վիճակագրական տվյալների, հուշագրությունների, ժամանակակից մամուլի և այլ պատմական աղբյուրների ուսումնասիրության վրա՝ հնարավորություն տալով վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմական իրականության առավել ամբողջական պատկերը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ռազմական պատմությամբ, հայոց պատմությամբ, Առաջին Հանրապետության պատմությամբ և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի 1918-1945 թվականների ընթացքում հայկական ռազմական կազմավորումների պատմական ուղու, դրանց կազմակերպական և մարտական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև Հայաստանի պետականության և հայ ժողովրդի ռազմական պատմության մեջ ունեցած դերակատարության ամբողջական ընկալման համար։